Afghan CIVIL Engineers Team

09/06/2026

05/05/2026

Basic of civil enginering

29/04/2026

عوامل تعیین عمق تهداب:
1. مقاومت برداشت خاک
اگر خاک سطحی ضعیف باشد، باید تهداب به لایه محکم‌تر پایین‌تر برسد.
2. بار ساختمان
هرقدر وزن ساختمان و تعداد طبقات بیشتر باشد، معمولاً عمق و ابعاد تهداب بیشتر می‌شود.
3. نوع ساختمان
خانه کوچک → عمق کمتر
تعمیر چند طبقه → عمق بیشتر
برج / فابریکه → شاید پایل یا تهداب عمیق
4. سطح آب زیرزمینی
اگر آب زیرزمینی بالا باشد، طراحی و عمق تهداب تغییر می‌کند.
5. یخبندان و تغییرات اقلیم
در مناطق سرد، تهداب باید پایین‌تر از عمق یخبندان باشد تا آسیب نبیند.
6. نشست خاک و تراکم
اگر احتمال نشست باشد، عمق بیشتر یا نوع تهداب دیگر انتخاب می‌شود.
7. تهداب همسایه و شرایط ساحه
اگر ساختمان‌های نزدیک موجود باشد، عمق و روش حفریات مهم می‌شود.
قاعده عمومی:
عمق تهداب باید به حدی باشد که:
خاک مناسب پیدا شود
نشست کم باشد
لغزش و چپه‌شدن رخ ندهد
ساختمان محفوظ بماند
مثال:
اگر خاک خوب باشد، شاید 1 تا 1.5 متر کافی باشد.
اگر خاک ضعیف باشد، ممکن 3 متر یا بیشتر نیاز شود.
نتیجه:
عمق تهداب فقط با دیدن ظاهر تعیین نمی‌شود؛ بهتر است با Soil Test و محاسبات انجنیری تعیین گردد

نشر علم زکات علم

29/04/2026

ویدیو آموزشی در ارتباط تهداب ساختمان

28/04/2026

مقاومت برداشت خاک یا ظرفیت باربری خاک (Bearing Capacity of Soil) یعنی:
👉 مقدار باری که خاک می‌تواند بدون نشست زیاد، لغزش یا شکست تحمل کند.
یعنی اگر تهداب ساختمان روی خاک ساخته شود، خاک باید توانایی نگهداشتن وزن ساختمان را داشته باشد.
مثال ساده:
اگر خاک ضعیف باشد:
تهداب می‌نشیند
دیوارها چاک می‌خورد
ساختمان کج می‌شود
اگر خاک قوی باشد:
وزن ساختمان را خوب تحمل می‌کند
نشست کم می‌شود
ساختمان محفوظ می‌ماند
واحد آن:
معمولاً با این واحدها سنجیده می‌شود:
kPa (کیلو پاسکال)
ton/m² (تن در متر مربع)
نمونه تقریبی:
خاک نرم رسی: کم
خاک شنی متراکم: متوسط تا خوب
سنگ: بسیار زیاد
چگونه معلوم می‌شود؟
با تست خاک (Soil Test) مثل:
Plate Load Test
SPT Test
آزمایش لابراتوار
در ساختمان چرا مهم است؟
انجنیر براساس مقاومت برداشت خاک تصمیم می‌گیرد:
نوع تهداب چی باشد
اندازه تهداب چقدر باشد
چند طبقه ساخته شود

نشر علم زکات علم

28/04/2026

انواع تهداب (Foundation) در ساختمان بخش بسیار مهم سازه است، چون تمام بار ساختمان را به زمین انتقال می‌دهد. تهداب‌ها به طور کلی به دو نوع اساسی تقسیم می‌شوند:
1. تهداب سطحی (Shallow Foundation)
وقتی خاک سطح زمین مقاومت خوب داشته باشد و بار ساختمان زیاد نباشد، از تهداب سطحی استفاده می‌شود.
انواع آن:
1.1 تهداب منفرد (Isolated Footing)
برای یک ستون جداگانه استفاده می‌شود.
شکل آن مربع، مستطیل یا دایروی می‌باشد.
بیشتر در خانه‌ها و ساختمان‌های کوچک کاربرد دارد.
1.2 تهداب نواری (Strip Footing)
برای دیوارهای باربر یا چند ستون نزدیک به هم استفاده می‌شود.
به شکل نوار طولانی زیر دیوار ساخته می‌شود.
1.3 تهداب مشترک (Combined Footing)
وقتی دو یا چند ستون نزدیک هم باشند و تهداب منفرد جداگانه جا نگیرد.
یک تهداب مشترک برای چند ستون ساخته می‌شود.
1.4 تهداب گسترده / رافت (Raft or Mat Foundation)
تمام سطح ساختمان را می‌پوشاند.
برای خاک ضعیف یا ساختمان‌های نسبتاً سنگین مناسب است.
فشار را در سطح زیاد تقسیم می‌کند.
2. تهداب عمیق (Deep Foundation)
وقتی خاک سطحی ضعیف باشد و باید بار به لایه‌های عمیق‌تر انتقال شود.
انواع آن:
2.1 پایل یا شمع (Pile Foundation)
ستون‌های دراز از کانکریت، فولاد یا چوب داخل زمین کوبیده یا حفر می‌شود.
بار را به لایه‌های محکم پایین انتقال می‌دهد.
برای برج‌ها، پل‌ها و زمین نرم استفاده می‌شود.
2.2 کیسون / چاهک (Caisson Foundation)
برای پل‌ها، بندها و پروژه‌های آبی استفاده می‌شود.
به شکل صندوق یا استوانه بزرگ در زمین یا آب ساخته می‌شود.
انتخاب نوع تهداب به چه چیز وابسته است؟
1. نوع خاک و ظرفیت باربری آن
2. وزن ساختمان
3. تعداد طبقات
4. سطح آب زیرزمینی
5. هزینه پروژه
6. شرایط زلزله و محیط