Hazhan Aras

27/06/2026

لەوانەیە کێشەکە لە برێکەرەکە نەبێت.بەڵام مۆتۆرەکە سوتا. ٤٠ کرێکار بۆ ماوەی ٣ کاتژمێر بێکار وەستان.
بەڕێوەبەرەکە لەم مانگەدا سێ جار سێرکت برێکەرەکەی گۆڕی. بەڵام کێشەکە لە برێکەرەکەدا نەبوو، بەڵکو لە دابەزینی لەناکاوی ڤۆڵتیەدا (Voltage Sag) بوو.
من ئەو گرفتانە دەبینم کە لە چاوی ئاسایی شاراوەن.
WhatsApp: 0770 225 5577

ئەندازیاری گۆڕەری وزە لە کۆمپانیای DEIF، دانیمارک 🇩🇰 ماستەر/ئەندازیاری ئەلیکترۆنیک - کۆنترۆڵ/ زانکۆی (SDU) 🇩🇰 بەکالۆریۆس/ئەندازیاری کارەبا - زانکۆی دێبرێسێن، هەنگاریا.کاردەکەین لەبواری دیزاین، تاقیکردنەوە (Testing) و جێبەجێکردنی پڕۆژەکانی کارەبا

25/06/2026

⚡️ چۆن جۆری گونجاوی سێرکت بریکەر (MCB) بۆ ماڵ یان کارگە هەڵدەبژێریت؟ ⚡️

بۆ هەڵبژاردنی دروستی سێرکت بریکەر (Miniature Circuit Breaker)، پێویستە سەیری جۆری بارەکە (Load) بکەیت. ئەو پیتانەی لەسەر سێرکتەکە نووسراون (B، C، یان D) گوزارشت لە خێرایی و کاتی کوژانەوە (Tripping Characteristic) دەکەن. واتە دیاری دەکەن کە سێرکتەکە چەند گەورەبوونی تەزوو (Inrush Current) لە کاتی داگیرساندنی ئامێرەکاندا قبوڵ دەکات پێش ئەوەی بکوژێتەوە.

لێرەدا جیاوازی نێوانیان بە ڕوونی ڕوون کراوەتەوە:

📌 ١. جۆری Type B (بۆ ماڵان و ئامێری هەستیار)
🔹 سنووری کوژانەوە: (3 تا 5) هێندەی تەزووی دیاریکراو (In).
🔹 تایبەتمەندی: ئەم جۆرە زۆر هەستیارە و بە کەمترین بەرزبوونەوەی تەزوو دەکوژێتەوە. بۆ پاراستنی وایەرکێشی ئاسایی ماڵان گونجاوە کە بازدانی گەورەی تەزوویان تێدا نییە.
🔹 بەکارهێنان: هیتەری کارەبایی، گڵۆپی ئاسایی، و پلاکەکانی ناوماڵ (بارە بەرگرییەکان - Resistive).

📌 ٢. جۆری Type C (بۆ بازرگانی و بارە حەساییەکان - Inductive)
🔹 سنووری کوژانەوە: (5 تا 10) هێندەی تەزووی دیاریکراو (In).
🔹 تایبەتمەندی: دەتوانێت بەرگەی بازدانی مامناوەندی تەزوو بگرێت بەبێ ئەوەی بە هەڵە بکوژێتەوە (Nuisance Tripping). ڕێگا بەو بەرزبوونەوە کاتییە دەدات کە لە کاتی ستارتکردنی مۆتۆر یان سپلیتدا دروست دەبێت.
🔹 بەکارهێنان: سپلیت و ئامێری فێنککەرەوە، پەمپی ئاو، پانکەی گەورە، و درایڤەرەکانی LEDی گەورە.

📌 ٣. جۆری Type D (بۆ پیشەسازی قورس و ئامێری گەورە)
🔹 سنووری کوژانەوە: (10 تا 20) هێندەی تەزووی دیاریکراو (In).
🔹 تایبەتمەندی: کەمترین هەستیاری هەیە. بۆ ئەوە دروستکراوە کە بەرگەی بازدانی زۆر گەورەی تەزوو (Inrush Current) بگرێت لە ساتەوەختی داگیرساندنی ئامێرە زەبەلاحەکاندا.
🔹 بەکارهێنان: مۆتۆرە سێ فێزە گەورەکان، محاویلەی قورس (Transformers)، سیستەمی UPS، ئامێری جۆشکاری پیشەسازی، و ئامێری تیشکی X-ray.

⚠️ یاسای سەرەکی بۆ بڕیاردان:
تەنها بۆ ئەوەی سێرکتەکە لە کاتی ستارتکردندا نەکوژێتەوە، نابێت ڕاستەوخۆ جۆری Type D دابنێیت! چونکە ئەمە ئاستی سەلامەتی بۆ وایەر و ئامێرەکان کەم دەکاتەوە و لە کاتی شۆرتدا درەنگ دەکوژێتەوە. هەمیشە نزمترین جۆر هەڵبژێره کە بتوانێت تەنها بەرگەی تەزووی دەستپێکردنی (Startup) ئامێرەکە بگرێت.

#کارەبا

21/06/2026

⚡️ ئایا دەزانیت "هاوکۆڵەی توانای نزم" (Low Power Factor) چۆن زیانی دارایی و تەکنیکی بە کارگەکەت دەگەیەنێت؟
زۆربەی بەکارهێنەرانی کارەبا تەنیا سەرنج دەخەنە سەر بڕی بەکارهێنانی کارەبا بە کیلۆوات (kW)، بەڵام فەرامۆشکردنی Power Factor (PF) وەک ئەوە وایە پارە بە با بدەیت!
🔴 زیانەکانی خراپیی Power Factor چیین؟
1. غەرامە و تێچووی زیادە: کۆمپانیاکانی دابەشکردنی کارەبا غەرامەی قورس دەخەنە سەر ئەو پیشەسازییانەی کە PF یان نزمە (کەمترە لە 0.90)، چونکە فشارێکی زۆر دەخەنە سەر تۆڕەکە.
2. بەفیڕۆچوونی وزە و گەرمبوونی کێبڵەکان: تەزووی زیادە (Current) بە کێبڵ و ترانسفۆرمەرەکاندا تێپەڕ دەبێت، ئەمەش دەبێتە هۆی بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی و کورتکردنەوەی تەمەنی ئامێرەکانت.
3. دابەزینی ڤۆڵتیە (Voltage Sags): دەبێتە هۆی تێکچوونی کارکردنی ئامێرە هەستیارەکان و ڕاوەستانی هێڵەکانی بەرهەمهێنان، کە هەر ڕاوەستانێک هەزاران دۆلار زیانتان پێدەگەیەنێت.
🟢 سوودەکانی چاککردنی Power Factor:
• کەمکردنەوەی ڕاستەوخۆی پسوولەی کارەبا و نەمانی غەرامە.
• ڕەخساندنی توانای زیادە (Capacity) لە ترانسفۆرمەر و کێبڵەکانتدا بەبێ پێویستی بە کڕینی ئامێری نوێ.
• سەقامگیربوونی ڤۆڵتیە و پاراستنی بزوێنەرەکان (Motors) لە سووتان.
🔍 بۆچی پێویستە پشکنین (Testing) بکەیت؟
تۆ ناتوانیت کێشەیەک چارەسەر بکەیت ئەگەر بە دروستی نەیپێویت! سیستەمی کارەبای کارگەکان بەهۆی ئامێرە نوێیەکان و VFDـکانەوە تووشی شێواندنی شەپۆلەکان (Harmonics) دەبن. دانانی سەرەڕۆیانەی کەپەسیتەر (Capacitor) بەبێ پشکنینی زانستی، ڕەنگە کارەسات دروست بکات و ببێتە هۆی تەقینی بەشەکان

13/06/2026

چۆن دانیمارک بووە پێشەنگ لە وزەی نوێبووەوە؟ 🇩🇰🌱

دانیمارک یەکێکە لە پێشەنگە جیهانییەکان لە گۆڕینی سیستەمی وزە بۆ سەرچاوە پاکەکان، بە جۆرێک کە ئەمڕۆ نزیکەی سەدا پەنجای تەواوی وزەی بەکارهاتوو لە وڵاتەکەدا لە سەرچاوەی نوێبووەوەوە دێت.

بڕبڕەی پشتی سەرەکیی ئەم سەرکەوتنە وزەی بایە، کە بە تەنیا زیاتر لە سەدا پەنجای تۆڕی کارەبای نیشتمانی دابین دەکات! هاوتەریب لەگەڵ ئەمەشدا، سیستەمی گەرمکەرەوەی ناوچەیی (District Heating) ڕۆڵێکی گەورەی گێڕاوە لە لابردنی خەڵوز و جێگرتنەوەی بە وزەی سەوز.

ئامانجی داهاتووی دانیمارک زۆر ڕوونە: دەیەوێت تا ساڵی ٢٠٥٠ تەواوی کەرتەکانی گواستنەوە و پیشەسازی بکاتە دۆستی ژینگە و بە تەواوی پشت بە وزەی پاک ببەستێت.
لە وێنەکەدا: پڕۆسەی دروستکردنی گۆڕەرە فرە-ئاستەکان (Multilevel Inverters ) دەبینن کە توانای یەک مێگاواتیان (1MW) هەیە و بۆ گۆڕینی کارەبای DC بۆ AC لە کێڵگەکانی وزەی بادا بەکاردێن.

ئەم ئامێرانە دڵ و مێشکی سیستەمەکەن؛ چونکە وزەی بەرهەمهاتووی با ڕێکدەخەن و هاوتەریبی دەکەن لەگەڵ فریکوێنسی و ڤۆڵتییەی تۆڕی کارەبا.

07/06/2026

🛠️ جیاوازی نێوان کاری سەرپێیی و کاری ئەندازیاری ڕاستەقینە!

07/06/2026

05/06/2026

هەموو کارگەیەک لە کوردستاندا ئەم شەپۆلە لەرەلەرەی لەناو سیستەمی کارەباکەیدا شاراوەتەوە؛ ئەو شەپۆلەی مانگانە ٢,٠٠٠ دۆلار زەرەرت لێ دەدات.

زۆربەی خاوەن کارگەکان بەم کێشەیە نازانن، بەڵام ئەم لەرەلەرە دەبێتە هۆی گەرمبوونی وایەرەکان، تێکچوونی پارێزەرەکان (breaker)، و زیادبوونی خەرجی گازۆیلەکەت. ئێمە بە بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی ئەوروپی، لە ماوەی ٢٠ خولەکدا کێشەکە دەستنیشان دەکەین.
بۆ ئەنجامدانی پشکنینی سەرەتایی و زانینی بڕی ئەو زیانەی مانگانە بەر کەوتت دەکەوێت، پەیوەندیمان پێوە بکەن.

04/06/2026

لە هۆکارە سەرەکییەکانی شکست هێنانی سیستەمی سۆلار لە کوردستان دەخەینە ڕوو:
کاریگەری پلەی گەرمی بەرز (Thermal Derating): لە هاویناندا کاتێک پلەی گەرمی پانێڵەکان دەگاتە سەروو ۷٥ پلەی سیلیزی، ڤۆڵتیە و توانای بەرهەمهێنانیان بە ڕێژەیەکی بەرچاو دادەبەزێت. هەروەها ئینڤێرتەرەکان بۆ پاراستنی بەشە ناوخۆییەکانیان لە سوتان، توانای چوونە دەرەوەی خۆیان کەم دەکەنەوە (Derating).
کەڵەکەبوونی خۆڵ و تۆز (Soiling): بەهۆی وشکی کەشوهەوا و گەردەلوولە خۆڵاوییەکان، تۆزێکی ز #ۆر لەسەر پانێڵەکان دەنیشێت کە دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی ۱٥% بۆ ۳۰%ی توانای سیستەمەکە لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا. ئەمەش هۆکارە بۆ دروستبوونی خاڵی گەرم (Hotspots) و تێکچوونی پانێڵەکان.
ناسەقامگیری تۆڕی کارەبا (Grid Instability): بەهۆی بەرز و نزمبوونی بەردەوامی ڤۆڵتیە و فریکوێنسیی کارەبای نیشتمانی و کوژانەوەی بەردەوام، ئینڤێرتەرەکان (On-Grid) بە ناچاری و بۆ پاراستنی خۆیان سیستەمەکە دەکوژێننەوە و ناکارامە دەبن.
ناهاوسەنگی قۆناغەکان و کێشەی هۆرمۆنیک (Phase Asymmetry & Harmonics): بوونی لۆدی ناهاوسەنگ لەسەر فەیسەکانی کارەبا و بوونی تێکچوونی هارمۆنیکی بەرز ($THD$) بەهۆی کارگەکانی دەوروبەرەوە، دەبێتە هۆی تێکچوونی هاوسەنگی ئینڤێرتەرەکە و جیا بوونەوەی لە تۆڕەکە.
کەرەستەی بێ کوالێتی (Substandard BOS): بەکارهێنانی کێبڵی نادروست و کۆنێکته‌ری خراپ (یاخود نەکردنی کریامپینگی گونجاو) دەبێتە هۆی بەفیڕۆچوونی وزە لە ڕێگەی گەرمی، دروستبوونی کەوانەی کارەبایی (DC Arc) و مەترسی ئاگرکەوتنەوە.

04/06/2026

بەشداریکردن لە کۆنفرانسی نێودەوڵەتی PCIM Europe لە شاری نورنبێرگ، ئەڵمانیا 🇩🇪

04/06/2026

پلاندانان و دیزاینکردنی سیستمی سۆلار (وزەی خۆر) لە کوردستاندا پێویستی بە وردەکاری و وشیارییەکی زۆر هەیە، چونکە ژینگە و بارودۆخی تۆڕی کارەبای هەرێم چەندین تەحەدیی تایبەتیان تێدایە. ئەگەر دیزاینەکە بەپێی ستانداردی زانستی نەبێت، سیستمەکە زوو لەکاردەکەوێت یان دەبێتە هۆی زیانی دارایی گەورە.

لێرەدا سەرەکیترین ئەو هۆکارانە دەخەینە ڕوو کە بۆچی دەبێت دیزاینی سۆلار زۆر بە وریایی بكرێت:

# # # ١. گەرمای توند و کاریگەری لەسەر لێهاتوویی (Derating)

پلەی گەرمی لە هاویناندا لە کوردستان دەگاتە سەروو **٥٠°C**. ئەم گەرمایە بە شێوەیەکی بەرچاو کوالێتی و توانای بەرهەمهێنانی پەنێڵەکان و ئینڤێرتەرەکان کەمدەکاتەوە (پێی دەوترێت Thermal Derating).

* **پەنێڵەکان:** لەگەڵ بەرزبوونەوەی پلەی گەرمی، ڤۆڵتیەی پەنێڵەکە دادەبەزێت.
* **ئینڤێرتەرەکان:** ئەگەر ئینڤێرتەر لە شوێنێکی سێبەر و خاوەن هەواگۆڕکێی باش (Active Cooling) دانەنرێت، بۆ ئەوەی نەسووتێت خۆی توانای بەرهەمهێنانی کارەباکە دادەبەزێنێت. لە دیزایندا دەبێت ئەم بەفیڕۆچوونە حیساب بکرێت.

# # # ٢. ناسەقامگیریی تۆڕی کارەبا (Weak Grid)

تۆڕی کارەبای نیشتمانی لە کوردستان بەردەوام نییە و کێشەی بەرزو نزمیی ڤۆڵتیە (Voltage Sags & Surges) و کۆڵەکردنی لەرەلەری (Frequency Fluctuations) هەیە.

* ئەگەر سیستمی سۆلارەکە لە جۆری بەستراو بە تۆڕ بێت (On-Grid)، ئینڤێرتەرەکە دەبێت زۆر زیرەک بێت و توانای بەرگەگرتنی ئەم ناڕێکییانەی هەبێت، دژە-دوورگەبوونی (Anti-Islanding) تێدا بێت بۆ پاراستنی گیانی کارمەندانی چاککردنەوەی کارەبا.
* لە سیستمی تێکەڵاودا (Hybrid)، گۆڕینی سەرچاوەی کارەبا لە نێوان (سۆلار، مۆلیدەی ئەهلی، کارەبای نیشتمانی، و پاتری) پێویستی بە دیزاینێکی زۆر وردی سۆفتوێر و هاردوێر هەیە بۆ ئەوەی ئامێرە هەستیارەکانی کارگە یان ماڵەکان نەکوژێنەوە.

# # # ٣. کێشەی هارمۆنیک و کوالێتی هێز (Power Quality)

لە سێکتەری پیشەسازیدا (وەک کارگەکانی چیمەنتۆ و پلاستیک)، هێڵەکانی کارەبا پڕن لە ژاوەژاوی کارەبایی یان هارمۆنیک (THDi). ئەگەر سیستمی سۆلار بەبێ فلتەری گونجاو (وەک Active Harmonic Filters) یان کارپێکەری هێڵ (Line Reactors) دیزاین بکرێت، هارمۆنیکەکان دەبنە هۆی تێکدانی ئینڤێرتەرەکان و کەمکردنەوەی تەمەنی پاترییەکان.

# # # ٤. تۆز و خۆڵ (Soiling Losses)

کوردستان لە ناوچەیەکی نیمچە وشکدایە و ڕێژەی تۆز و خۆڵ لێی بەرزە. نیشتنی تۆز لەسەر پەنێڵەکان دەبێتە هۆی دروستبوونی سێبەر لەسەر خانەکان (Hotspots) کە تەمەنی پەنێڵەکە کورت دەکاتەوە و بەرهەمهێنان تا **٣٠%** کەمدەکاتەوە. دیزاینەر دەبێت گۆشەی لێژبوونی پەنێڵەکان (Tilt Angle) بە شێوازێک دابنێت کە لە زستاناندا بە باران خۆی پاکببێتەوە و شوێنی شوشتنی ئاسانی بۆ دابین بکات.

---

> **پوختە:** دیزاینی سۆلار لە کوردستان تەنها بەستنی چەند پەنێڵ و ئینڤێرتەرێک نییە؛ بەڵکو ئەندازیارییەکی وردە بۆ گونجاندنی سیستمەکە لەگەڵ **تۆڕێکی لاواز** و **ژینگەیەکی زۆر گەرم**، بە شێوازێک کە زۆرترین قازانج (ROI) بۆ خاوەن پڕۆژەکە بگەڕێنێتەوە و پارە و وەبەرهێنانەکەی بەفیڕۆ نەچێت.