01/10/2023
فرآیند تولید و فرآوری مس با استخراج سنگ معدن (حاوی کمتر از 1 درصد مس) آغاز می شود و با عمليات الكتروليز شيميايي و تولید ورقه هایی حاوی مس با درصد خلوص بالا (بيش از 99.9%) به نام کاتد (Cathode) پايان مییابد. در توليد ورقههاي كاتد خلوص مس تا 99.99% هم میتواند افزايش يابد.
كاتد مس الكتروليتی كه به عنوان مس خالص شناخته می شود، داراي انواع مختلفي است كه از نظر درصد خلوص مس، ميزان اكسيژن و ساير ناخالصی ها با هم تفاوت دارند. اين تفاوتها منجر به تفاوت در خصوصيات كاتد مسی از جمله هدايت الكتريكی، هدايت گرمايی، استحكام كششی، چكش خواری و ... ميشود.
متداولترين كاتد مسی كه به عنوان كاتد استاندارد جهت مصارف برق و الكترونيك از جمله توليد هادي الكتريكی مورد استفاده قرار می گيرد از نوع Cu-ETP می باشد. در برخی موارد برای كاربردهای فركانس بالا از جمله كابلهای ديتا، شبكه و كابل سيگنالهای صوتی ممكن است از انواع بدون اكسيژن OF هم استفاده شود.
ميزان مس و اكسيژن كاتدهاي مورد استفاده در توليد مفتول مس عبارتند از: (اسلاید شماره 5)
کاتدها با طی کردن مراحل ریختهگری تبدیل به مفتول مس میشوند. سه تکنولوژی مطرح در جهان برای تولید مفتول مس وجود دارد، كه به ترتيب كيفيت عبارتند از تكنولوژی كانتی راد، تكنولوژی پروپرزی و تكنولوژی آبكست. مشخصات کلی مفتول مس كه براي مصارف الكتريكي استفاده می شود طبق استاندارد ASTM B49 به صورت زیر است: (اسلاید شماره 6)
در صنايع کابلسازی مفتول مس 8 ميليمتری وارد ماشینهای کشش شده و مفتولهای ریزتری توليد می شود. تحت تاثير عمليات كشش نظم شبكه كريستالی فلز به هم خورده و فلز شكننده میشود. به منظور نرم شدن و افزایش انعطاف پذیری مفتول مس عملیات حرارتی آنيل مس انجام می شود.
پرکاربردترین روش در صنعت سيم و كابل آنیل پیوسته به روش مقاومتی است كه حرارت موثر برای آنیل کردن مفتول در اثر تلفات عبور جریان الکتریکی از داخل مفتول بر اثر اعمال ولتاژ تحت شرايط خلاء ایجاد می گردد، و به اين ترتيب مفتول بلافاصله پس از كشش و قبل از جمع شدن بر روي قرقره آنيل می شود. امروزه روش آنيل انباشتي از طريق قرار دادن قرقره های مفتول مس داخل كوره منسوخ شدهاست. مفتولهای نازك و آنيل شده به صورت تك لا يا استرند شده در هادی انواع كابل مورد استفاده قرار ميگيرند.
درجه خلوص و كيفيت مس برای كاربردهای الكتريكی بسيار مهم است و تنها از مس با درجه خلوص بالا می توان استفاده كرد. (ادامه کپشن در کامنت) 👇
#مس #سیمکو