http://sciencerashehand.wordpress.com/

English medium science- Shehan Dissanayake, Panadura (2026)

18/05/2026

❤️

24/04/2026

Newton’s Laws of Motion

Sir Isaac Newton, a famous scientist, introduced three important laws that explain how objects move. These are called Newton’s Laws of Motion, and they form the foundation of classical physics. We can see these laws in everyday life—from riding a bicycle to playing sports.

1. Newton’s First Law (Law of Inertia)

This law states that:
An object will remain at rest or continue moving in a straight line at a constant speed unless acted upon by an external force.

In simple terms, things don’t start moving or stop moving on their own. They need a force to change their state.

Example:
If a ball is lying on the ground, it will not move unless someone kicks it. Similarly, when a moving bus suddenly stops, passengers tend to fall forward because their bodies were still in motion. This resistance to change is called inertia.

2. Newton’s Second Law (Force and Acceleration)

This law explains how force affects motion:
The acceleration of an object depends on the force applied and its mass.
It is commonly written as:
F = ma
(Force = mass × acceleration)

Example:
If you push an empty shopping cart, it moves easily. But if the cart is full, you need more force to move it. This is because objects with more mass require more force to accelerate.

3. Newton’s Third Law (Action and Reaction)

This law states:
For every action, there is an equal and opposite reaction.

Example:
When you jump off a boat, you push the boat backward, and your body moves forward. Another example is a rocket launch: gases are pushed downward, and the rocket moves upward.

Why Newton’s Laws Are Important

Newton’s Laws of Motion help us understand how things move and interact. They are used in many fields like engineering, sports, transportation, and space exploration. For example, designing cars, building bridges, and launching rockets all depend on these laws.

16/03/2026

One side QR matter and other hand Water cut in the Kalutara area.

But those government institutions have brilliant Engineers. They are unable to mitigate the critical situations.

They don't have any Idea to handle the Fuel pass registration data properly as well as on other side NWSD engineers don't know to inform people about the time how long they need to complete and what they are doing.
Seems like those NWSD engineers are not qualified to manage the critical solution when that occurs, ar least they could have the experience to guess the depth of a certain damage and projects. 🙂

26/02/2026

2025(2026) Science MCQ answers. * Official answers may by varying according certain reasons.

13/02/2026

Simple short Note for Nervous system

Follow the page for more notes.

09/02/2026

2024(2025) OL past paper structured question

Metal reactivity and identification

* Kindly note that "H" is an element not a metal.

06/02/2026

Lipids

What are Lipids?

Lipids are a large group of organic biomolecules that are mainly composed of carbon (C), hydrogen (H), and oxygen (O). In some lipids, elements such as phosphorus (P) and nitrogen (N) are also present.
A key feature of lipids is that they are insoluble in water but soluble in organic solvents such as ether, chloroform, or alcohol.

Lipids are commonly known as fats and oils, but biologically, the lipid group is much broader and includes substances like phospholipids, waxes, and steroids.

---

General Characteristics of Lipids

•Hydrophobic (do not dissolve in water)
•High energy-yielding molecules
•Stored in the body for long-term energy
•Provide insulation and protection
•Important components of cell membranes

---

Classification of Lipids

1. Simple Lipids

These are lipids made from fatty acids and alcohol.

(a) Fats and Oils (Triglycerides)

Made of one glycerol molecule + three fatty acids

Fats are solid at room temperature (e.g., butter, animal fat)

Oils are liquid at room temperature (e.g., coconut oil, sunflower oil)

Fatty Acids Types:

+Saturated fatty acids
•No double bonds
•Solid at room temperature
Example: animal fats

+Unsaturated fatty acids
•One or more double bonds
•Liquid at room temperature
Example: vegetable oils, fish oil
---

2. Compound (Complex) Lipids

These lipids contain additional groups besides fatty acids and alcohol.

(a) Phospholipids

•Contain phosphate group
•Major component of cell membranes
•Have a hydrophilic head and hydrophobic tails

Example:>
> lecithin

(b) Glycolipids

•Contain carbohydrate groups
•Important in nerve tissue and brain cells

---

3. Derived Lipids

•These are substances derived from simple and •compound lipids.

Examples:>
>Steroids (cholesterol, hormones)
>Fat-soluble vitamins (A, D, E, K)
>Waxes (plant cuticle, ear wax)

---

Structure of a Triglyceride (Basic Idea)

1 glycerol molecule
3 fatty acid molecules
Joined by ester bonds
Formed by a condensation reaction (water is released)

---

Functions of Lipids

1. Energy Storage

Lipids provide more than twice the energy of carbohydrates per gram
Stored in adipose tissue

2. Structural Role

Phospholipids form the cell membrane
Cholesterol maintains membrane flexibility

3. Insulation and Protection

Thermal insulation under the skin
Protection of vital organs (kidneys, heart)

4. Hormone Production

Steroid hormones like testosterone, estrogen, cortisol are lipids

5. Absorption of Vitamins

Help absorb fat-soluble vitamins (A, D, E, K)

6. Waterproofing

Waxes prevent water loss in plants and animals

---

+Sources of Lipids

Animal Sources
Butter
Ghee
Milk
Meat
Egg yolk
Plant Sources
Coconut oil
Olive oil
Sunflower oil
Nuts and seeds

---

+Health Aspects of Lipids

∆ Benefits

Essential for normal growth
Support brain development
Maintain healthy skin and hair

∆ Excess Intake Problems

Obesity
Heart diseases
High cholesterol
Atherosclerosis

Balanced lipid intake is essential for good health.

---

Difference Between Fats and Oils

Feature Fats Oils

Physical state Solid Liquid
Fatty acids Saturated Unsaturated
Source Animal Plant

30/01/2026

Hay 👋, Here I have bought you a summery of Scientists in your lessons. don't forget to Follow and Share with your friends. save for future knowledge.

"Unknown to reality "

Join our English Medium classes , send a WhatsApp message 👇

23/01/2026

සංවේගයෙන් ලියමි.

අද මා ස්කෑන් පරීක්ෂණයකට ලක් කලා අවුරුදු 17 ක දුවක්. රෝහලට ඇවිත් තිබුනේ දින කිහිපයක් පැවති බඩේ කැක්කුම සහ වමනය යෑම නිසා. රෝහලේදි කාන්තාවන්ගෙන් මුලීකවම මූත්‍රා පරීක්ෂණයක් සිදු කරනවා ගර්භනී බව පරීක්ෂා කිරීමට. අවසානාවට මේ දුවගේ මූත්‍රා පරීක්ෂණය පොසිටිව්. ඉන් පසු ඈව ස්කෑන් පරීක්ෂණයකට යොමු කරන්නේ කළලයක් තිබෙනවාද නැත්නම් ectopic තත්වයක් දැයි බලා ගැනීමට.

ඇයගේ අන්තිම මාසික ඔසප් වීමේ දිනය මම ඒ දුවගෙන් ඇසුවා. එය අක්‍රමවත් බවත් මසෙකට පෙර එය සිදු වූ බවත් ඇය කීවා. ඇයත් සමග ඇයගේ ආච්චි පැමිණ සිටියා.
ආච්චි අඩ අඩා මට කීවේ පරීක්ෂණය වැරදි විය හැකි බවත් දුවට කෙසේවත් එවැනි සම්බන්දයක් තිබිය නොහැකි බවත්.
නමුත් මම ඇගේ ස්කෑන් පරීක්ෂණය කරන විට දැක්කේ පණ ගැහෙන සති 14 ක පමණ කළලයක්. ඔව්, ඒ දරුවා හොදින් වැඩී සිටියා. ආච්වී එ මොහොතේ ඒ බව ඇසු නිසා මට ඒ ගැන කියන්න සිදු වුනා.

"අනේ නෝනේ මොකද්ද මේ කෙල්ල කරගෙන තියෙන්නේ,,මම කොහොමද මේකිගෙ අම්මට මේක කියන්නේ,,"

"අනේ නෝනේ දරුවා නැති කරන්න බැයිද,, මේ කෙල්ලත් තාම ළමයෙක්නේ.."

ඒ මොහොතේ නම් ඇත්තටම මට කියන්න දෙයක් තිබුනේ නෑ. අම්මෙක් විදිහට මගේ දුවට මේ දේ වුනත් මට මෙහෙමම හිතේවි.

ආච්චි කෝල් එකක් ගන්න එලියට ගිය වෙලේ දුව මට කතා කරා.

"ඩොක්ට,, මම ලබන අවුරුද්දෙ ඒ ලෙවල් කරනවා. මේ බබාව නැති කරන්න පුලුවන්ද,, "

"මම හිතන්නෑ දරුවො එහෙම පුලුවන් වෙයි කියලා."

"අනේ ඩොක්ට එකම එකපාරයි මම මගෙ බෝයි එක්ක එහෙම හිටියෙ. මෙහෙම දෙයක් වෙයි කියලා හිතුවේ නෑ" මම මොකද කරන්නෙ ඩොක්ට.."

"බෝයිට වයස කීයද"

"එයාටත් 17 යි. මගෙ පන්තියේ. "

ඉතින් මම මින් එහාට මොනවා කියන්නද,, වරදක් වෙන්න එක මොහොතක් ඇති.
මවත් ළමයෙක්. පියත් ළමයෙක්. ඇයගේ අනාගතයට මොකක් වේවිද,,

ශ්‍රි ලංකාවේ abortion නීති විරෝදී නිසා ඇයට කෙසේවත් මේ දරු ගැබ ඉවත් කල නොහැක.
Abortion කරන පිලිනොගත් තැන් තිබ්බත් දැනටමත් මේ කළලය සති 12 ඉක්මවා සිටින නිසා ඒසේ කරොත් එය මවගේ ජීවිතයට බරපතළ අවධානමක් වෙනු ඇත.
ඇය දරුවා බිහි කිරීමට තීරණය කරොත් ඇයට වසරක් පමණ අධ්‍යාපන කටයුතු වලින් ඉවත් වීමට සිදු වනු ඇත. එය ඇයගේ අනාගතයට බලපානු ඇත.

ඇය දරුවා අනාත නිවාසයකට යොමු කරොත් නූපන් දරුවා මවක්, පියෙක් නැතිව අසරණයෙක් ලෙස හැදෙනු ඇත.

ඔවුන් විවාහ වී දරුවා හදා ගැනීමට තීරණය කලොත් ලාබාල පියෙකු මවක ලෙස ආර්ථික, මානසික ගැටලු වලට මුහුන දෙනු ඇත. Depression, su***de, post partum depression, වැනි තත්ව වලට බොහෝ විට ගොදුරුවන්නේ මෙවැනි අත්දැකීම් නොමැති ලබාල පරපුරයි. ඒ පියාට අධ්‍යාපන සුදුසුකමක් නොමැතිව බිරිදක් හා දරුවෙක් පෝෂණය කිරීමට පුලුවන් වෙයිද,,

මේ ප්‍රශ්න කීපයක් පමණයි. ඔවුන්ගේ පවුල තුල, ගමෙන්, යාලුවන්ගෙන් ඇතිවන ප්‍රශ්න වලටත් මේ දරුවාට මුහුන දීමට වෙයි.

මෙයට මූලික හේතුව කුමක්ද? මා දන්නවා මෙය ලංකාවේ සිදුවු පලවෙනි ළමා ගැබ් ගැනීමක් නොවන බව. ඒවගේම මෙය අන්තිමත් නොවනු ඇත.
දරුවන්ට මූලික ලිංගික අධ්‍යාපනය නොමැති වීම මෙයට හේතුවක්ද,,
"එකපාරයි එහෙම හිටියේ" මේ කියමන ඒ දේ සනාථ නොකරනවා නොවේද,, මා දන්නා පරිදි O/L විෂය මාලාවට මිනිසාගෙ ඇග සහ ප්‍රජනනය පිලිබද මූලික දේවල් උගන්නනවා..
UK , australia වගේ රටවල දරුවන් වයස අවුරුදු 12 සිට වගේ sexual relationships පවත්වාගෙන යනවා.නමුත් ඔවුන්ගේ ගැබ් ගැනීම අවමයි. ඒ ඔවුන් contraceptive methods ගැන අවබෝධයක් තියෙන නිසා. ගැබ් ගත්තත් abortion කියා විකල්පයක් ඔවුන්ට තියෙනවා.
මා දකින දෙයක් නම් ලංකාවේ බහුතරයක් තරුණ තරුණියෝ western culture එකට කැමති.ඒ විදිහට අදිනවා , හැසිරෙනවා, කතා කරනවා. නමුත් sexual relationship , contraception ගැන අවබෝධයක් නෑ.

මව්වරුනි,, මේ දේවල් ඔබගේ දරුවන්ට කියලා දෙන්න. Teenage වයස භයානකයි. හෝර්මෝන වෙනස්කම් නිසා ඔවුන් විරුද්ධ ලිංගිකයන්ට ආකර්ෂණය වීම වලක්වන්න බෑ. නමුත් මෙවැනි දෙවල් කියලා දීමේන් බොහෝ කරදර ඇතිවීම වලක්වාගන්න පුලුවන්.

ප.ලි.
Anonymous විදිහට ලියන්නේ වෛද්‍යවරයෙක් රෝගී විස්තර පිටත දීම නොකල යුතු නිසා. නමුත් මේ කතාව බොහෝ දෙනෙක්ගේ කතාව නොවිය යුතු නිසා.

21/01/2026

Proteins

Proteins are one of the most important macronutrients required by living organisms. They play a vital role in the growth, repair, and maintenance of body tissues and are essential for nearly every biological process in the body.

1. What Are Proteins?

Proteins are large, complex organic molecules made up of smaller units called amino acids. These amino acids are linked together by peptide bonds, forming long chains that fold into specific shapes. The shape of a protein determines its function.

There are 20 different amino acids commonly found in proteins. Among them:

Essential amino acids cannot be produced by the human body and must be obtained from food.

Non-essential amino acids can be synthesized by the body.

2. Structure of Proteins

Proteins have four levels of structure:

Primary structure – The specific sequence of amino acids.

Secondary structure – Folding of the chain into shapes like alpha helices and beta sheets.

Tertiary structure – The overall three-dimensional shape of a single protein molecule.

Quaternary structure – Formed when two or more protein chains combine.

3. Functions of Proteins

Proteins perform a wide range of essential functions:

a. Growth and Repair

Proteins help in the growth of new cells and the repair of damaged tissues, especially muscles, skin, and organs.

b. Enzymes

Many proteins act as enzymes, which speed up chemical reactions in the body such as digestion and metabolism.

c. Hormones

Some hormones, like insulin, are proteins that regulate important body functions including blood sugar levels.

d. Transport and Storage

Proteins such as hemoglobin transport oxygen in the blood, while others store nutrients and minerals.

e. Immunity

Antibodies are proteins that help the body fight infections and diseases.

f. Energy Source

Although not their main role, proteins can provide energy when carbohydrates and fats are insufficient.

4. Sources of Proteins
Animal Sources (Complete Proteins)

These contain all essential amino acids:

Meat

Fish

Eggs

Milk and dairy products

Plant Sources (Mostly Incomplete Proteins)

These may lack one or more essential amino acids:

Beans and lentils

Nuts and seeds

Soy products

Whole grains

Combining different plant sources can provide all essential amino acids.

5. Protein Digestion and Absorption

Proteins are digested in the stomach and small intestine by enzymes such as pepsin and trypsin. They are broken down into amino acids, absorbed into the bloodstream, and used by cells to build new proteins.

6. Protein Deficiency

A lack of protein in the diet can lead to:

Poor growth and development

Muscle wasting

Weak immune system

Diseases like Kwashiorkor and Marasmus

7. Importance of Proteins in Daily Life

Proteins are essential for:

Maintaining body structure

Supporting metabolism

Strengthening immunity

Ensuring proper growth in children and teenagers

H H
| |
H — N — C — COOH
|
R

English medium science- Shehan Dissanayake

18/05/2026

24/04/2026

16/03/2026

26/02/2026

13/02/2026

09/02/2026

06/02/2026

30/01/2026

23/01/2026

21/01/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category