25/06/2026
วันที่ 25 มิถุนายน 2569 รองศาสตราจารย์ ดร.ศิวเรศ อารีกิจ ผู้อำนวยการศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว และนายสุมน ห้อยมาลา นักวิชาการเกษตรประจำศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว เข้าพบนายสมชัย เลิศประสิทธิพันธ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดแพร่ เพื่อชี้แจงและหารือแนวทางการดำเนินงานโครงการ “ข้าวเกษตรฟื้นฟูไร้การเผา เพื่ออากาศสะอาดและตลาดมูลค่าสูง (ข้าวคลีนแอร์)” ซึ่งกำลังขับเคลื่อนในพื้นที่ภาคเหนือ โดยเฉพาะจังหวัดแพร่ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่เพาะปลูกข้าวที่สำคัญของประเทศไทย
ในการประชุมครั้งนี้ มีผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประกอบด้วย นายมนูญ รัตนอุบล เกษตรและสหกรณ์จังหวัดแพร่, นางสาวสร้อยเพชร ตันติรัตนานนท์ เกษตรจังหวัดแพร่, นางจันนิภา ศรีชัยวาลย์ ปฏิรูปที่ดินจังหวัดแพร่, นางสาวสุจิตรา เตจ๊ะขอด ผู้อำนวยการศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวแพร่, นายณัฏพสิษฐ์ เถระรัชชานนท์ ผู้อำนวยการสถานีพัฒนาที่ดินแพร่, นายนพพร สารพิพัฒน์ นายช่างชลประทานอาวุโส โครงการชลประทานแพร่, นางเฉลิมขวัญ เกตุมณี นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ ศูนย์วิจัยข้าวแพร่, นายพสุ สกุลอารีวัฒนา นักวิชาการเกษตรชำนาญการพิเศษ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรแพร่, นางสาวนนทพร วงค์ต๋อ นักวิชาการสิ่งแวดล้อมปฏิบัติการ สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดแพร่, นางสาวรัชนีกร ต๊ะม่าน หัวหน้ากลุ่มช่วยเหลือเกษตรกรและโครงการพิเศษ สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดแพร่ และนางนลินรัตน์ เหล่ารัดเดชา เจ้าหน้าที่วิเคราะห์นโยบายและแผน สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดแพร่ ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อเสนอแนะในการขับเคลื่อนโครงการในระดับพื้นที่
การเข้าพบในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับแนวคิดและเป้าหมายของโครงการข้าวคลีนแอร์ ที่มุ่งส่งเสริมการผลิตข้าวด้วยแนวทางเกษตรฟื้นฟู ลดการเผาเศษวัสดุทางการเกษตรในพื้นที่นา อันเป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และมลพิษทางอากาศในภาคเหนือ พร้อมทั้งยกระดับคุณภาพการผลิตข้าวให้สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และความยั่งยืน
คณะทำงานจากศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าวได้นำเสนอแนวทางการพัฒนาเครือข่ายเกษตรกรผู้ปลูกข้าวคลีนแอร์ การจัดการเศษฟางและตอซังโดยไม่ใช้การเผา การเพิ่มอินทรียวัตถุในดิน การลดต้นทุนการผลิต ตลอดจนการพัฒนาระบบตรวจสอบย้อนกลับและการเชื่อมโยงสู่ตลาดมูลค่าสูง เพื่อสร้างรายได้ที่มั่นคงและเป็นธรรมแก่เกษตรกร
นอกจากนี้ ยังได้มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกับคณะผู้บริหารจังหวัดแพร่ในการบูรณาการความร่วมมือด้านวิชาการ งานวิจัย และการส่งเสริมการเกษตร เพื่อขยายผลโครงการสู่เกษตรกรในพื้นที่จังหวัดแพร่อย่างเป็นรูปธรรม อันจะนำไปสู่การลดปัญหาการเผาในภาคการเกษตร การฟื้นฟูทรัพยากรดินและระบบนิเวศ ตลอดจนการสร้างภาพลักษณ์ใหม่ให้กับข้าวไทยในฐานะผลผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและตอบโจทย์ตลาดคุณภาพในอนาคต
ความร่วมมือครั้งนี้นับเป็นอีกก้าวสำคัญของการขับเคลื่อนภาคการเกษตรไทยสู่ความยั่งยืน โดยอาศัยความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคเอกชน และเครือข่ายเกษตรกร เพื่อร่วมกันสร้างอากาศสะอาด ลดปัญหาหมอกควัน และยกระดับคุณค่าของข้าวไทยให้สามารถแข่งขันได้ในตลาดที่ให้ความสำคัญกับการผลิตที่รับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนต่อไป
