31/01/2026
ที่หายมาไทยก็ไม่น่าต่ำกว่า 50%
News Update: วิกฤตขยะ EV จีน! เมื่อ "อู่เถื่อน" ชนะ "โรงงานมาตรฐาน" ครองตลาดแบตเก่ากว่า 75%
เราต่างรู้ว่า EV คือทางออกของสิ่งแวดล้อม แต่รายงานล่าสุดจากจีน (ตลาด EV เบอร์ 1 โลก) กำลังตีแผ่ความจริงอีกด้าน เมื่อ "แบตเตอรี่หมดสภาพ" ส่วนใหญ่ไม่ได้ถูกกำจัดอย่างถูกวิธี แต่กำลังไหลลงสู่ "ตลาดมืด" อย่างมหาศาล
แม้จีนจะมีโรงงานรีไซเคิลที่ได้ใบอนุญาต (White List) ถึง 156 แห่ง แต่กลับได้ส่วนแบ่งแบตเตอรี่ไปรีไซเคิลจริงเพียง 25% เท่านั้น ส่วนอีก 75% หายวับไปอยู่ในมือของ "Black Workshops" หรืออู่เถื่อนไร้ใบอนุญาต
ทำไม "ตลาดมืด" ถึงชนะขาด? คำตอบคือ "สงครามราคา" ครับ
โรงงานมาตรฐาน แบกต้นทุนมหาศาล (ค่าบำบัดมลพิษ, ความปลอดภัย, ภาษี) ทำให้รับซื้อแบตเก่าได้ในราคาต่ำ
อู่เถื่อน ต้นทุนต่ำเตี้ยเรี่ยดิน (ไม่สนมลพิษ/ความปลอดภัย) จึงกล้า "ให้ราคาสูงกว่า" เพื่อแย่งชิงของจากพ่อค้าคนกลาง
เมื่อแบตเตอรี่ตกอยู่ในมืออู่เถื่อน สิ่งที่ตามมาคือ การรื้อถอนสุดอันตราย ใช้แรงงานคนงัดแงะแบตแรงดันสูง (เสี่ยงระเบิด/ไฟไหม้) , เทสารเคมี/น้ำกรดทิ้งลงแหล่งน้ำโดยไม่บำบัด , แบตเสื่อมสภาพถูกนำมาประกอบร่างใหม่ ขายมือสอง หรือใส่ในจักรยานไฟฟ้าโดยไร้มาตรฐานความปลอดภัย
นี่คือ "ระเบิดเวลา" ลูกใหม่ที่ทั่วโลกต้องจับตามอง ตราบใดที่กลไกตลาดยังให้รางวัลกับความมักง่ายมากกว่าความถูกต้อง ปัญหาขยะพิษจากแบตเตอรี่อาจกลายเป็นวิกฤตสิ่งแวดล้อมใหม่ที่รุนแรงกว่าเดิม
อย่างไรก็ตาม ในบริบทของข่าวสิ่งแวดล้อมและการรีไซเคิลแบตเตอรี่ EV (Li-ion) คำว่า "เทน้ำกรดทิ้ง" หรือ "การปนเปื้อนของกรด" เป็นสิ่งที่ ถูกต้องตามหลักความจริง (Fact) ในกระบวนการรีไซเคิลแบบผิดวิธีครับ โดยมาจาก 2 สาเหตุหลักดังนี้ครับ
1. กรดที่เกิดจาก "สารละลายอิเล็กโทรไลต์" (Electrolyte) ภายในแบตเตอรี่ Li-ion จะมีเกลือลิเธียม (เช่น LiPF_6) ผสมอยู่ในตัวทำละลายอินทรีย์ ซึ่งสารตัวนี้เมื่อเกิดการรั่วไหลออกมาสัมผัสกับ ความชื้นในอากาศหรือน้ำ จะเกิดปฏิกิริยาไฮโดรไลซิส (Hydrolysis) และเปลี่ยนสภาพกลายเป็น กรดไฮโดรฟลูออริก (Hydrofluoric Acid - HF) หรือ "กรดกัดแก้ว" ครับ
กรดชนิดนี้มีความเป็นพิษสูงมากและกัดกร่อนรุนแรง หากอู่เถื่อนทุบหรือรื้อแบตเตอรี่โดยไม่ควบคุม สารนี้จะรั่วไหลลงสู่ดินและแหล่งน้ำ กลายเป็นมลพิษกรดที่รุนแรงครับ
2. กรดที่ใช้ใน "ขั้นตอนการสกัดแร่" (Leaching Process) นี่คือสาเหตุหลักที่ข่าวระบุว่ามีการ "เทน้ำกรดทิ้ง" ครับ
วิธีการของอู่เถื่อน เพื่อจะดึงโลหะมีค่าอย่าง โคบอลต์ (Cobalt), นิกเกิล (Nickel), หรือลิเธียม ออกมาจาก "ผงดำ" (Black Mass) ภายในแบตเตอรี่ อู่เถื่อนมักใช้วิธีราคาถูกคือการนำเศษแบตเตอรี่ไป "ต้มหรือแช่ในถังน้ำกรดเข้มข้น" (เช่น กรดซัลฟิวริก หรือ กรดไฮโดรคลอริก) เพื่อละลายโลหะออกมา (Acid Leaching)
เมื่อสกัดแร่เสร็จ น้ำเสียที่เหลือจะกลายเป็น "น้ำกรดปนเปื้อนโลหะหนัก" ซึ่งอู่เถื่อนเหล่านี้มักจะลักลอบเททิ้งลงท่อระบายน้ำหรือแม่น้ำโดยตรง โดยไม่มีการบำบัดให้เป็นกลางก่อนครับ
