18/12/2025
Hiç merak ettiniz mi neden tarihte bilge, filozof ya da ermiş olarak nitelendirilen kadınlar yok denecek kadar azdır?
Bu soruyu ciddiyetle araştıran çok sayıda tarihçi, filozof ve feminist düşünür var. Hatta neredeyse ortak bir sonuçta buluşuyorlar:
“Kadınlar bilge/ermiş değildi” değil, “bilgelikleri görünmez kılındı.”
Bu konuyu araştıran filozof, tarihçi ve araştırmacıların ortak bulguları:
👉 Bilgelik erkek tanımıyla yazıldı
Tarihte “bilge”, “ermiş”, “filozof” gibi kavramlar:
-Kamusal alanda konuşan
-Yazılı eser bırakan
-Okullara, medreselere, manastırlara erişimi olan kişiler için kullanıldı.
👠 Bu alanlara kadınlar sistematik olarak alınmadı.
👉 Kadın bilgeliği başka isimlerle anıldı
Araştırmalar şunu gösteriyor: Kadınlar vardı ama:
“Bilge” değil → cadı
“Ermiş” değil → azize
“Filozof” değil → ilham perisi
“Şifacı” değil → büyücü
olarak etiketlendiler.
Yani bilgi vardı, etiketi değiştirildi.
👉 Sözlü bilgelik tarih dışı bırakıldı
Kadınların bilgisi çoğunlukla:
Doğum
Şifa
Bitkiler
Rüyalar
Sezgi
Ritüel
Ahlaki rehberlik
gibi sözlü ve deneyimsel alanlardaydı.
🌼 Tarih ise yazılı olanı “gerçek bilgi” saydı.
👉 Eril dinleşme süreci kadın bilgeliğini sildi
Carol P. Christ ve Eisler’in bulguları:
Antik çağda kadın rahibeler, kahinler, bilge kadınlar vardı.
Tek tanrılı, hiyerarşik dinleşmeyle birlikte:
Dişil kutsallık bastırıldı
Kadın rehberler ya susturuldu ya “tehlikeli” ilan edildi
Cadı avları bu sürecin en kanlı sonucu oldu.
👉 Kadın bilge varsa “istisna” diye anlatıldı.
Hypatia, Hildegard von Bingen, Rabia el-Adeviyye gibi isimler:
“İstisna kadın” olarak sunuldu
Sistematik bir geleneğin parçası gibi anlatılmadı.
🌸Bu da şu algıyı yarattı:
“Kadınlar nadiren bilge olur”
Oysa sorun nadirlik değil, silinmeydi.
👉 Bugünkü net akademik sonuç
Kadınların tarihte bilge ya da ermiş olmaması değil,
bilgelik tanımının erkek merkezli kurulması sorundur.
😇 Bilgelik:
Akıl + sezgi
Zihin + beden
Kamusal + gündelik yaşam
olarak yeniden tanımlandığında, kadınlar tarihin her döneminde oradadır.
-Alıntı-
Sevgiyle kalın💕
