06/16/2026
**ប្រវត្តិ និងដើមកំណើតនៃទូរស័ព្ទ** ត្រូវបានចាប់ផ្តើមឡើងដោយការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់ពិភពលោកក្នុងការប្រាទស្រ័យទាក់ទងគ្នា។ ខាងក្រោមនេះជាដំណាក់កាលសំខាន់ៗនៃដើមកំណើតទូរស័ព្ទ៖
១. អ្នកបង្កើតទូរស័ព្ទដំបូងគេបង្អស់ (ទូរស័ព្ទប្រើខ្សែ)
* **លោក អាឡិចសាន់ឌឺ ហ្គ្រាហាំ ប៊ែល (Alexander Graham Bell):** គាត់ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការថាជាអ្នកបង្កើតទូរស័ព្ទមុនគេ ដោយបានទទួលប៉ាតង់ (សិទ្ធិបញ្ញា) នៅ**ឆ្នាំ ១៨៧៦** នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។
* **ពាក្យសម្តីដំបូងតាមទូរស័ព្ទ:** ឃ្លាដំបូងបង្អស់ដែលគាត់បាននិយាយទៅកាន់ជំនួយការរបស់គាត់ (លោក Watson) តាមរយៈខ្សែទូរស័ព្ទគឺ៖ *"Mr. Watson, come here, I want to see you."* (លោក វ៉ាត់សុន មកទីនេះបន្តិច ខ្ញុំចង់ជួបអ្នក)។
២. ដើមកំណើតទូរស័ព្ទចល័ត (ទូរស័ព្ទដៃ ឬ Mobile Phone)
* **អ្នកបង្កើត:** គឺលោក **ម៉ាទីន គូភើ (Martin Cooper)** ដែលជាវិស្វករនៅក្រុមហ៊ុន **Motorola**។
* **ឆ្នាំបង្កើត:** គាត់បានបង្កើត និងធ្វើការហៅទូរស័ព្ទចេញពីទូរស័ព្ទដៃឥតខ្សែដំបូងគេបង្អស់នៅ**ឆ្នាំ ១៩៧៣**។
* **រូបរាងដំបូង:** ទូរស័ព្ទដៃដំបូងមានឈ្មោះថា *Motorola DynaTAC 8000X* ដែលមានទម្ងន់ជិត ១ គីឡូក្រាម (ធ្ងន់ និងធំដូចដុំឥដ្ឋ) ហើយត្រូវសាកថ្ម ១០ ម៉ោង ដើម្បីនិយាយបានត្រឹមតែ ៣០ នាទីប៉ុណ្ណោះ។
* ៣. ការវិវត្តមកជាទូរស័ព្ទវៃឆ្លាត (Smartphone)
* **ទូរស័ព្ទ Smartphone ដំបូងគេ:** គឺក្រុមហ៊ុន **IBM** បានបញ្ចេញទូរស័ព្ទឈ្មោះ *IBM Simon* នៅ**ឆ្នាំ ១៩៩២** ដែលមានអេក្រង់ Touchscreen អាចផ្ញើ Email និងមានកម្មវិធីកាឡង់ដ័រថែមទៀតផង។
* **របត់ថ្មីនៃបច្ចេកវិទ្យា:** នៅ**ឆ្នាំ ២០០៧** ក្រុមហ៊ុន Apple ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក **Steve Jobs** បានប្រកាសចេញលក់ **iPhone** ជំនាន់ដំបូង ដែលបានផ្លាស់ប្តូរការប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទដៃឱ្យមកជាអេក្រង់ប៉ះទាំងស្រុង និងមានកម្មវិធី (Apps) ចម្រុះដូចសព្វថ្ងៃនេះ។
