07/05/2025
LÂN - ''CHÌA KHÓA'' CHO TRÁI SẦU RIÊNG DÀY CƠM, MÃ ĐẸP
Những dòng phân nào sẽ giúp chăm sóc mã quả đẹp: Nhóm đa lượng: N (Đạm), P (Lân), K (Kali) là nhóm các chất dinh dưỡng thiết yếu mà cây trồng cần nhiều, dùng vừa phải là nhóm trung lượng: Lưu huỳnh (S), Canxi (Ca), Magiê (Mg), Silic (Si) và dùng ít nhưng cũng khá cần lần Nhóm vi lượng: Mangan (Mn), Đồng (Cu), Bo (B), Kẽm (Zn), Sắt (Fe), Molypden (Mo), Clo (Cl).
Giai đoạn nuôi trái, tuỳ đặc thù tính chất đất sẽ có những công thức phân khác nhau. Cơ bản của cây sầu riêng là loại cây không ưa đạm cao trong quá trình nuôi quả nhưng cần khá nhiều lân và kali. Vào giai đoạn trái lên cơm mạnh và gần thu hoạch, nhà vườn còn tăng cường cả kali cao vào gốc, lá với mục đích để cơm ngon, ngọt....
Cơ bản chung về phân bón là vậy, nhưng có một yếu tố cực kỳ quan trọng mà nhà vườn cần chú ý: ĐÓ CHÍNH LÀ LÂN.
Sầu riêng là loại cây cho năng suất rất cao về quả, với nhà vườn làm giỏi, cây từ 80kg đến vài tạ trái là điều rất bình thường. Hãy hình dung trong thời gian từ khoảng 110 ngày đến khoảng 140 ngày để trái chín ( Tây Nguyên lạnh nên chín chậm hơn) cây phải tổng hợp, sinh khối ra hàng tạ vỏ ruột quả thì tốc độ làm việc của cây cần phải hoạt động ở mức kinh khủng như thế nào. Vì vậy, yếu tố Lân nếu không được quan tâm đúng mức, sẽ khó có kết quả tốt.
Lân làm gì cho trái sầu riêng?
Lân (P) là yếu tố không thể thiếu trong quá trình nuôi trái sầu riêng. Lân tham gia vào quá trình tạo ATP (adenosine triphosphate) – "cục pin" năng lượng của tế bào cây. ATP là nguồn năng lượng chính giúp cây tổng hợp các hợp chất quan trọng như đường (glucose) và tinh bột trong cơm trái. ATP là nguồn năng lượng chính giúp cây hoạt động hấp thụ mạnh mẽ nước từ rễ, khí CO₂ từ không khí, rồi nhờ ánh nắng mặt trời kích hoạt quá trình quang hợp trong lá. Quang hợp giúp cây tạo ra đường (glucose) và tinh bột, chuyển xuống trái để làm cơm trái, kiến tạo vỏ .v.v. Khi cây cần hoạt động cao, yếu tố hỗ trợ cho điều này cần được quan tâm nhiều hơn.
Với một số vùng đất giàu Lân như Tây Nguyên, sẽ có sự khác biệt về trọng lượng trái khi ở một chế độ chăm sóc bình thường nhưng quả vẫn rất to, nở hộc mạnh và nhà vườn thường phải dằn mạnh lại bằng kali để hãm trái không cho quá to. Với những vườn này, nhà vườn kinh nghiệm cho rằng, đặc thù đất họ khá giàu lân và thông thường cây vùng này sẽ mang màu lá xanh đậm đặc trưng của yếu tố Lân.
Việc cung cấp lân vào gốc ở khi làm hoa cũng cho ra kết quả nuôi trái khác hẳn vườn không lót lân vào gốc khi làm hoa. Thông thường dòng lân nung chảy cây sẽ chậm hấp thu khi tạo mầm nhưng hiệu lực sử dụng sẽ kéo dài cho đến hết lứa quả và dòng này kèm các vi lượng khá ngon. Với dòng lân Super sẽ hấp thu nhanh nhưng ngược lại, dòng lân super lại tác động đến vỏ quả làm quả dễ tối màu, nâu da quả . Có lẽ do quá trình sản xuất Lân Super, người ta dùng axit sunfuric để xử lý quặng và yếu tố này làm ảnh hưởng màu da trái.
Các vườn trái b**g g*i to, công thức này cũng chính là yếu tố giảm lại lượng đạm hợp lý. Chú ý rằng, bổ sung lân bằng các dòng NPK sẽ tốt hơn bổ sung lân đơn ở giai đoạn nuôi trái.
Ngoài ra, cần chú ý tuyệt đối không dùng các dòng dưỡng rễ có phối đạm và chất kính thích sinh trưởng cao, đây là nguyên nhân hàng đầu gây bể g*i, nứt quả và với một vụ mùa nhiều mưa trong mùa thuận năm nay, các sản phẩm kiểu này là nguyên nhân hàng đầu gây bể g*i, hư mã trái, nhão cơm...
Nguồn tham khảo: Lê Ngọc Trác
