16/01/2026
Năm nay nhiều anh em cho biết chưa kịp tạo mầm thì cây sầu riêng đã tự ra hoa. Nghe thì có vẻ như mùa thuận năm nay quá dễ làm, nhưng thực tế thì lại không phải vậy.
Sau khi đã đi tất cả các vùng làm thuận vụ tại Bình Phước, Đồng Nai, Lâm Đồng, Bình Thuận để nhìn tận mắt tình hình ngoài thực tế. Kết quả khảo sát là : phần lớn các vườn “rước hoa sớm” – tức là chưa tác động kỹ thuật gì mà cây đã ra hoa – hiếm khi đạt được 60–70% cây ra hoa đạt yêu cầu. Hoa thường ra lưa thưa, nhiều lớp, lọt chọt, không tập trung. Một số rất ít vườn nhìn thì có vẻ đủ hoa, nhưng lại là kiểu hoa “chùm nho”, ngắn cuống – dạng hoa đặc trưng khi cây bị xử lý mạnh bằng Paclo, Uni… và cũng bị khô đen hoa nhiều, cây nào ra thì ra dày đặc từ trong ra đến đầu cành, cây chưa ra vẫn chưa chịu ra.
Từ thực tế đó có thể rút ra một điều rất rõ: nếu làm sầu riêng theo hướng tối ưu năng suất, thì việc tác động kỹ thuật để làm hoa là điều không thể bỏ qua.
Bản chất của làm hoa bằng kỹ thuật không phải chỉ để “ép” cây ra vài chùm bông, mà là để tổ chức lại toàn bộ hệ mầm hoa trên cây có chung một thời gian phát hoa đồng loạt cả vườn.
Cây sầu riêng luôn mang sẵn trong mình hàng ngàn mầm ngủ nằm dọc theo các tay cành. Những mầm này có thể phát triển thành mầm lá hoặc chuyển sang mầm hoa, tùy vào trạng thái hormone, dinh dưỡng và nhịp sinh trưởng của cây ở từng thời điểm.
Nếu người trồng không can thiệp, mỗi cành sẽ phản ứng theo điều kiện riêng của nó. Cành ngoài tán, hứng nắng tốt, quang hợp mạnh, tích lũy carbon cao thì dễ vượt ngưỡng ra hoa. Cành trong tán, thiếu ánh sáng, dinh dưỡng yếu thì vẫn ở pha sinh trưởng. Kết quả là hoa chỉ ra ở vài vị trí thuận lợi, còn phần lớn bộ tán thì trơ trụi, rất ít hoa. Đây chính là lý do vì sao nhiều vườn “chưa làm gì mà vẫn có bông”, nhưng mật độ thấp và lệch pha rất nhiều lớp.
Khi nhà vườn chủ động áp dụng kỹ thuật – từ quản lý nước, kiểm soát đọt, điều chỉnh dinh dưỡng cho đến cân đối lân – kali – thì chính là họ đang tác động trực tiếp vào hệ thống điều hòa sinh trưởng của cây, làm giảm pha sinh trưởng và tăng pha sinh sản. Nói cách khác, họ đang bỏ thời gian và chi phí để đưa toàn bộ cây vào cùng một trạng thái sinh lý nhằm mục đích quan trọng hơn cả làm cây ra bông mà chính là " điều khiển tuyệt đối" thời gian ra hoa cho đều, đồng loạt.
Khi đó, các mầm ngủ trên khắp các tay cành trong vườn sẽ cùng lúc vượt qua ngưỡng chuyển hóa và đồng loạt trở thành mầm hoa. Đây chính là cốt lõi của kỹ thuật tạo mầm đồng bộ.
Chỉ khi mầm hoa được hình thành đồng loạt thì hoa mới ra đều tay cành, đủ mật độ và nở tập trung. Khi hoa nở cùng pha, khả năng thụ phấn tăng rõ rệt, hoa phát triển đồng đều và cây có thể dồn dòng dinh dưỡng để nuôi một lứa trái thống nhất. Khi hoa đều, tỷ lệ cây đạt chuẩn trong vườn cao, thì năng suất mới thực sự cao.
Sau hai đợt tiết ngắn vào khoảng ngày 14 đến 16 và 21 đến 23 tháng 1 dương lịch này, khả năng lại sẽ có nhiều đợt không khí lạnh tiếp theo, có khi kéo dài đến hết tháng 1 và lai rai đến cận tết. Lạnh - nóng đan xen nhau như vậy cây khá mệt mỏi vì stress, rất dễ ra hoa nhưng lại dễ đen hư mắt cua và do lực cây trong vườn luôn không đều nhau, vì vậy cây cũng rất dễ b**g hoa lệch ngày nhau nhiều, khó đồng loạt. Vì vậy, dù sau lạnh cây rất dễ b**g hoa, nhưng anh em cũng cần chủ động kiểm soát việc b**g hoa của vườn thì hiệu quả mới cao.
Nguồn : Lê Ngọc Trác
