19/08/2018
Lambrada e lumit Drin
Lampetra fluviatilis
Lampetra fluviatilis, eshte e njohur kryesisht si lampetra e lumit dhe i takon klasës Agnati.
Shpërndarja dhe habitati
Lampreda e lumit eshte e shperndare në të gjithë Europën, në Atllantikun e veriut, në Mesdheun veri perendimor. Është e pranishme në lumejtë e Francës, Gjermanisë, Danimarkës, Irlandës, Britanisë madhe, Norvegjisë, Suedisë, Finlandë, Estoni, Letoni, Lituani dhe Rusi.
Nuk njihet legalisht në Mesdheun lindor, Detin e Zi, Detin Kaspik dhe në të gjithë lumejtë që derdhen në të, përfshirë këtu edhe Danubin.
Përshkrimi jeta dhe karakteristikat
Kjo kafshë, që i takon familjes së ciklostomave, ka një trup dhe gojë cilindrike pa nofulla, vazhdimisht të hapur me një formë valvole rrethore. Aparati i gojës është i pajisur me dhëmbë të fortë të mprehtë të bashkuar në pllakat e eshtrave. Në anët e kokës, 7 hapje lejojnë që uji i pompuar të nxirret përmes frymëmarrjes branchiale. Pendët mungojnë, me përjashtim të dy fletëve dorsale dhe asaj a***e, që bëhen në një me pëendën e bishtit. Ajo është më e vogël se llambri i detit (maksimumi 40 cm në gjatësi), ka një peshë që varion nga 30 deri në 150 gram, ka një ngjyrë gri të ullirit, pothuajse të bardhë në bark. Rreth një e treta e jetës (midis 4 dhe 7 vjet) shkon në det. Dhëmbët e të rriturve janë të mprehta deri në arritjen e pjekurisë seksuale, kur llambati i vogël ndalon të ushqyerit. Në fazën larale, e cila zgjat deri në 6 vjet, këta peshq janë të verbër dhe pa dhëmbë dhe ushqehen me grimcat organike të filtruara nga uji që thithen përmes gojës. Femrat janë më të gjata dhe më të rënda se meshkujt, por bëhen më të vogla gjatë pastrimit. Të rriturit riprodhojnë vetëm një herë, në pjesën e sipërme të lumenjve dhe pastaj vdesin.
Riprodhimi
Kjo është një specie anadromous migratore: ajo shkon prapa në lumenj, për riprodhim, nga janari deri në mars, duke u bashkuar në maj, kur më shumë se 40.000 vezë depozitohen për femra.
Ushqimi
Llambra e lumit ushqehet kryesisht me gjak, e cila thith duke u ngjitur me gojën e thithjes tek lëkura e peshkut të madh të ujërave të ëmbla. Megjithatë, ndryshe nga llojet e tjera parazitare, nuk kufizohet në këtë, por gjithashtu ushqen me gjahun e vogël (larva dhe verakë gjuce) ose mbetjet e kafshëve të ngordhura
Specie e mbrojtur
Konventa e Bernës përfshin Lampetra fluviatilis midis kafshëve të egra të mbrojtura. Peshkimi është i ndaluar në Holandë dhe Francë. Sot në Letoni, komuna e Karnikavës është vendi i vetëm në brigjet e lumit Gauja ku peshkimi i llambës është i lejuar.
Shenime
1. ^ *Kottelat M., Freyhof J. Handbook of European Freshëater Fishes, Publications Kottelat, Cornol (CH), 2007
2. ^ Disciplinare di produzione della denominazione «Carnikavas nēģi», vedere §5.1 - Legame con la zona geografica
Bibliografia (EN) Freyhof, J. 2011, Lampetra fluviatilis, su IUCN Red List of Threatened Species, Versione 2017.3, IUCN, 2017.
