Byurakan Astrophysical Observatory - Բյուրականի աստղադիտարան

28/04/2026

🎥 Վերաբացվել է ԱՍՏՂԱՑՈՒՑԱՐԱՆԸ (ՊԼԱՆԵՏԱՐԻՈՒՄԸ) ԲՅՈՒՐԱԿԱՆԻ ԱՍՏՂԱԴԻՏԱՐԱՆՈՒՄ

[RU, ENG ]

🔸 ՀՀ ԳԱԱ Վ. Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանում կրկին վերաբացվել է «Երկնակամար» աստղացուցարանը (պլանետարիումը)։
🔸 Ֆիլմերը նախատեսված են տաբեր տարիքային խմբերի համար:

Յուրաքանչյուր ֆիլմի տևողությունը կազմում է 25֊30 րոպե։
🔸 Պլանետարիումը հասանելի է շաբաթ և կիրակի օրերին՝ ժամը 10։00-18:00։

⭐️ Այն գործում է հետևյալ արժեքներով՝
Երեխաներ՝ 400 ՀՀ դրամ
Մեծահասակներ՝ 1,200 ՀՀ դրամ
Արտասահմանցիներ՝ 1,800 ՀՀ դրամ
Այցն ամրագրելու համար անհրաժեշտ է զանգահարել 091 195 903 հեռախոսահամարին։

Սիրով սպասում ենք Ձեզ:
----------------------------------------
🎥⭐️ NAS RA V. Ambartsumian Byurakan Astrophysical Observatory offers its visitors a mobile planetarium.
Mobile Planetarium is an inflatable dome-shaped projection screen. 🔸 Here you can enjoy movies on various subjects including, but not restricted to Astronomy, Biology, etc.
All movies last 25-30 minutes.
Our movies suit children of all ages.
🔸 The Planetarium is open on Saturdays and Sundays, 10:00 - 18:00.
Looking forward to having you here!
Book your visit in advance +374 91 195 903
----------------------------------------
🎥⭐️ Бюраканская астрофизическая обсерватория им. В. Амбарцумяна НАН РА предлагает своим посетителям планетарий.
🔸 Мобильный планетарий - это надувной куполообразный проекционный экран. Здесь вы сможете посмотреть виртуальные фильмы по астрономии, биологии и т.п. Каждый фильм длится 25-30 минут.

🔸 Планетарий открыт по субботам и воскресеньям с 10:00 до 18:00.
С нетерпением ждем вас!

Երկնակամար Պլանետարիում / Yerknakamar Planetarium

22/04/2026

🚀🎶Երբ գիտությունը հանդիպում է երաժշտությանը

Բյուրականի աստղադիտարանի տնօրեն Արեգ Միքայելյանի հարցազրույցը ռուսական հայտնի Би-2 երաժտական խմբի հետ👇

48 likes, 3 comments. "Би-2 “Путешествие вокруг солнца”. Арег Микаелян, Бюраканская астрофизическая обсерватория"

14/04/2026

2026թ․ ապրիլի 13-ին, «Ազգային գրադարանային շաբաթվա» շրջանակում, Հիմնարար գիտական գրադարանում բացվեց գրականագետ Համազասպ Համբարձումյանի վերանորոգված հուշասենյակը՝ «Մարտին Սթար» ընկերության աջակցությամբ։ Միջոցառմանը մասնակցեցին գիտական ու կրթական ոլորտի ներկայացուցիչներ և ընտանիքի անդամներ։

💫Բացմանը հաջորդեց «Վիկտոր Համբարձումյանը և իր գերդաստանը» թեմայով միջոցառում, որի ընթացքում նաև նշվեց Բյուրականի աստղադիտարանի 80-ամյակը և ընդգծվեց դրա կարևոր դերը հայկական գիտության զարգացման մեջ։

Առավել մանրամասն` նյութի սկզբնաղբյուրում

📣📣📣 «Ազգային գրադարանային շաբաթվա» շրջանակում՝ 📆 2026թ. ապրիլի 13-ին Հիմնարար գիտական գրադարանում տեղի ունեցավ աշխարհահռչակ աստղագետ Վիկտոր Համբարձումյանի հոր՝ գրականագետ, թարգմանիչ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Համազասպ Համբարձումյանի վերանորոգված հուշասենյակի բացման արարողությունը 🎉։

ℹ️➡️ Հուշասենյակը վերանորոգվել է «Մարտին Սթար» ընկերության աջակցությամբ։

🎀✂️ Հուշասենյակի բացման արարողությանը մասնակցեցին Վիկտոր Համբարձումյանի թոռնուհին՝ Աննա Համբարձումյանը, ՀՀ ԳԱԱ նախագահ ակադեմիկոս Աշոտ Սաղյանը, ՀՀ ԳԱԱ բաժանմունքների ակադեմիկոս-քարտուղարներ, գիտական և կրթական հաստատությունների ներկայացուցիչներ...➡️ ⤵️⤵️⤵️⤵️
🔗 https://www.sci.am/newsview.php?id=1151&arch=&langid=1

13/04/2026

МИР 24 / Армения -ի մեր գործընկերները պատմում են 《Դպրոցից դեպի տիեզերք》դպրոցական դասախոսությունների մասին։

Ռեպորտաժի հեղինակ՝ Lilit Madunts

Наш сайт https://am.mir24.tv/Социальные сети: facebook.com/MirTVArmenia instagram.com/mir24tv_armeniaВаш быстрый доступ к важному: https://t.me/Mir24TVArmenia

07/04/2026

🌕🚀 Այս բացառիկ կադրերում երևում է Լուսնի այն կողմը, որը երբեք չի երևում Երկրից։
Այս հատվածը լի է հսկայական խառնարաններով և հին բախումների հետքերով՝ պահպանելով Արեգակնային համակարգի վաղ պատմության գաղտնիքները։

Այս կադրերը արվել են Artemis II լուսնային առաքելության ընթացքում, որը նշանավորում է մարդկության վերադարձը դեպի Լուսին՝ ավելի քան կես դար անց։

07/04/2026

💡ԴՊՐՈՑԱԿԱՆՆԵՐԻ ՆՈՐԱՐԱՐԱԿԱՆ ԱՍՏՂԱԳԻՏԱԿԱՆ ՆԱԽԱԳԻԾԸ

✨️Օրերս Բյուրականի աստղադիտարանը հյուրընկալել էր Գյումրու տնտեսագիտական վարժարանի 11-րդ դասարանի աշակերտներին։

Այցի շրջանակում իրականացվող ծրագրի նպատակն է լուսաբանել հայ գիտնականների ավանդը՝ անգլերեն լեզվով և հասանելի դարձնել այն միջազգային լսարանին։ Նախագծային աշխատանքը իրականացվում է անգլերենի դասընթացի շրջանակներում։

🎧Ծրագրի ընթացքում աշակերտները ստեղծում են թվայնացված աուդիոգիդեր, որոնք նախատեսված են օգտագործման համար Վիկտոր Համբարձումյանի տուն-թանգարանում։ Արդեն պատրաստված աուդիոգիդերի մի մասը թվայնացվել է անգլերենով և վերածվել QR կոդերի․ դրանք սկանավորելով՝ այցելուները կարող են տեղեկանալ Բյուրականի աստղադիտարանի պատմությանը և գործունեությանը։

✅️Նախագծային աշխատանքը ղեկավարում է Օհաննա Ավետիսյանը, ով 11- րդ դասարանի անգլերեն դասագրքի համահեղինակն է, իսկ նախագծային աշխատանքի նյութն ընտրված է իրենց ուսուցչի հեղինակած դասագրքի առաջարկվող թեմաներից ։

Այցի ընթացքում ձեռք բերվեց նաև պայմանավորվածություն՝ շարունակել ծրագիրը և ընդլայնել այն Բյուրականի ասղադիտարանի այլ այցելավայրերի համար։

🚀Նախագծի շրջանակում աշակերտները իրականացնում են նաև մեկ այլ՝ աստղագիտական ուղղվածության աշխատանք ևս. նրանք ուսումնասիրում են կյանքի հնարավորությունը այլ մոլորակների վրա։ Աշխատանքի նպատակն է ստեղծել կրթական խաղ, որը կցուցադրի, թե ինչպես կարող է մարսագնաց ռոբոտը գործունեություն ծավալել Մարս մոլորակի վրա։

07/04/2026

Космическая гордость Армении: Бюраканская астрофизическая обсерватория отмечает 80-летие

07/04/2026

Окно во Вселенную. Как изменилась Бюраканская обсерватория в Армении за 80 лет?

01/04/2026

🚀 ՊԱՏՄԱԿԱՆ ՔԱՅԼ ԴԵՊԻ ԼՈՒՍԻՆ․ ARTEMIS II ԱՌԱՔԵԼՈՒԹՅՈՒՆ 🚀

🌕 Ավելի քան 50 տարի անց՝ Apollo 17-ի վայրէջքից հետո, NASA-ն կրկին ուղարկում է մարդկանց դեպի Լուսին՝ Artemis II առաքելության շրջանակում:

👨‍🚀 Առաքելությանը կմասնակցեն չորս տիեզերագնացներ՝ Ռիդ Ուայսմենը՝ Արտեմիս II առաքելության ղեկավարը, Վիկտոր Գլովերը՝ Օրիոն տիեզերանավի օդաչուն, Քրիստինա Կուկը և Ջերեմի Հանսենը՝ որպես այս առաքելության մասնագետներ:

🛰️ Առաքելությունը կտևի մոտ 10 օր, որի ընթացքում տիեզերագնացները կթռչեն դեպի Լուսին և կվերադառնան Երկիր՝ վայրէջք կատարելով Խաղաղ օվկիանոսում:

🔥 Մեկնարկը նախատեսվում է 2026թ․ ապրիլի 1-ին, Երևանի ժամանակով ապրիլի 2-ին՝ 02:24:

🌕🚀 Առաքելության առաջին երկու օրերի ընթացքում տիեզերագնացները կստուգեն Օրիոն տիեզերանավի համակարգերը և կփորձարկեն կառավարման հնարավորությունները Երկրի շուրջ:
Առաջին օրերին նրանք կկատարեն Երկրի շուրջ 2 պտույտ, ապա կուղևորվեն դեպի Լուսին՝ պտտվելով վերջինիս հակառակ կողմով:

Այս առաքելության ընթացքում կկատարվեն՝
🔹 Տիեզերական ճառագայթման ազդեցության ուսումնասիրություններ,
🔹 Մարդու առողջության և վարքագծի հետազոտություններ՝ երկարատև տիեզերական թռիչքի պայմաններում,
🔹 Տիեզերական կապի և տեղեկատվական համակարգերի փորձարկում։

Արտեմիս II առաքելության մասին առավել մանրամասն ՝ https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/

Թռիչքին կարող եք հետևել նաև ուղիղ եթերով՝
https://www.youtube.com/watch?v=NaJklsJonD4

22/03/2026

️📣Հայկական աստղագիտական ընկերության (ՀԱԸ) և Վ․ Համբարձումյանի անվան Բյուրականի աստղադիտարանի (ԲԱ) համատեղ կազմակերպած դպրոցական աստղագիտական դասախոսությունների համար ընտրվել է 37 դպրոց։

🗓Դասախոսությունները կիրականացվեն ապրիլ ամսվա ընթացքում ԲԱ գիտնականների կողմից։

💫《Դպրոցից դեպի տիեզերք》դպրոցական դասախոսությունների ծրագրում ըդգրկվել են հետևյալ դպրոցները`

✅️ԵՐԵՎԱՆ
ՀԱՊՀ հիմնական ԳՏՃՄ դպրոց
Երևանի Դերենիկ Դեմիրճյանի անվան թիվ 27 հիմնական դպրոց
Երևանի Գևորգ Չաուշի անվան թիվ 188 հիմնական դպրոց
Ալ. Պուշկինի անվան հ8 հ/դ
Հակոբ Կոջոյան կրթահամալիր

✅️ԱՐԱԳԱԾՈՏՆԻ ՄԱՐԶ
Ագարակի Տ. Թերլեմեզյանի անվան միջնակարգ դպրոց
Աղձքի միջնակարգ դպրոց
Աշտարակի Գր. Ղափանցյանի անվան թիվ 4 հիմնական դպրոց
Բազմաղբյուրի Ն. Սաֆարյանի անվան մ/դ
Ոսկեհատի Խրիմյան Հայրիկի անվան միջնակարգ դպրոց

✅️ԱՐՄԱՎԻՐԻ ՄԱՐԶ
Արմավիրի Ռ. Եղոյանի անվան թիվ 1 ավագ դպրոց
Արտիմետի միջնակարգ դպրոց
Վաղարշապատի «Ներսիսյան թիվ 6» հիմն. դպրոց

✅️ԿՈՏԱՅՔԻ ՄԱՐԶ
Արզականի Խ. Խաչատրյանի անվան միջն. դպրոց
Զովունու Ռ. Բաղդասարյանի անվան միջնակարգ դպրոց
Չարենցավանի Ե. Չարենցի անվան թիվ 5 հիմն. դպրոց

✅️ՇԻՐԱԿԻ ՄԱՐԶ
Գյումրու «Ակադեմիական վարժարան»
Գյումրու տնտեսագիտական վարժարան
Գյումրու թիվ 10 հիմնական դպրոց
Գյումրու թիվ 38 հիմն.դպրոց

✅️ԼՈՌՈՒ ՄԱՐԶ
Վանաձորի Ա. Բակունցի անվան N 7 հիմնական դպրոց
Վանաձորի թիվ 8 հիմն դպրոց
Ստեփանավանի Վ. Թեքեյանի անվան թիվ 6 միջնակարգ դպրոց
Ախթալայի թիվ 2 մ/դ
Շնողի Հ. Մելիքսեթյանի անվան միջնակարգ դպրոց

✅️ՏԱՎՈՒՇԻ ՄԱՐԶ
Իջևանի ավագ դպրոց
Իջևանի Թիվ 5 հիմնական դպրոց
Այգեհովիտի միջն. դպրոց
Նոյեմբերյանի վարժարան
Սևքարի միջն. դպրոց
Բերդավանի մ/դ
Բագրատաշենի թիվ 1 մ/դ

✅️ԳԵՂԱՐՔՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶ
Արեգունու միջնակարգ դպրոց
Լճավանի Ա. Խաչատրյանի անվան դպրոց

✅️ՎԱՅՈՑ ՁՈՐԻ ՄԱՐԶ
Արենիի միջնակարգ դպրոց
Եղեգնաձորի վարժարան

✅️ՍՅՈՒՆԻՔԻ ՄԱՐԶ
Սիսիանի հ․ 1 հիմնական դպրոց

20/03/2026

🌍ԳԱՐՆԱՆԱՅԻՆ ԳԻՇԵՐԱՀԱՎԱՍԱՐ.
Երբ գարունը սկսվում է ոչ թե օրացույցում, այլ տիեզերքում 🌞

📌 Մարտի 20-ին, Երևանի ժամանակով ժամը 18:46-ին, Արեգակը երկնքի հարավային կիսագնդից «անցնում» է հյուսիսային կիսագունդ։ Հենց այս պահն էլ համարվում է աստղագիտական գարնան սկիզբը։

Այդ պահին Արեգակը գտնվում է Երկրի հասարակածի հարթության մեջ, բայց քանի որ Արեգակը պարզապես լուսավոր կետ չէ, այլ չափեր ունեցող սկավառակ, նրա անցումը այդ հարթությամբ ակնթարթորեն չի կատարվում․ այն տևում է մոտ ±27 ժամ։

Այս երևույթը մենք անվանում ենք գարնանային գիշերահավասար։ Անվանումն արդեն հուշում է իմաստը՝ տարվա այն պահը, երբ ցերեկն ու գիշերը գրեթե հավասար տևողություն ունեն։

☀️ Սակայն այստեղ մի հետաքրքիր նրբություն կա․ երբ ասում ենք՝ ցերեկն ու գիշերը հավասար են, նկատի ունենք Արեգակի՝ հորիզոնից բարձր և ցածր գտնվելու ժամանակը։ Իրականում լուսավոր ժամերը փոքր-ինչ ավելի շատ են, քանի որ օրվա «լուսավոր մասին» միանում են նաև առավոտյան և երեկոյան մթնշաղները։

🌐 Գարնանային գիշերահավասարը նաև մշակութային մեծ նշանակություն ունի։ Որոշ երկրներում, մասնավորապես Իրանում, այս օրը համարվում է Նովրուզի՝ Նոր տարվա սկիզբը։ Այդ տոնը գալիս է հնագույն ժամանակներից, կապված է զրադաշտական ավանդույթների հետ և ունի շուրջ 3000 տարվա պատմություն։

♦️ Իսկ մեզ համար այս օրը կարևոր է նաև մեկ այլ առումով․ քրիստոնեական գլխավոր շարժական տոներից մեկի՝ Զատկի օրվա հաշվարկը ևս կապված է գարնանային գիշերահավասարի հետ։