Coğrafi Məkan Məlumatları

11/09/2025

Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatının son 2025-ci il açıqlamasına görə, Antarktika bir ildə 136 milyard ton, Qrenlandiya adası isə 267 milyard ton buz kütləsi itirir. Bu itki son illərin qlobal istiləşmə fonunda baş verir və buzlaqların əriməsi insanlar sinfi də daxil olmaqla, canlılar aləminin şirin su ehtiyatlarının tükənməsi təhdidini gündəmə gətirir.

Source: World Meteorological Organisation, 2025.

12/03/2024

Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun (SIPRI) qlobal silah satışları ilə bağlı dərc etdiyi son araşdırmaya görə, Avropa ölkələri 2019-23-cü illər arasında əsas silah idxalını 2014-2018-ci illərlə müqayisədə demək olar ki, iki dəfə artırıb, Fransa isə Rusiyanı geridə qoyub, dünyanın ikinci ən böyük silah ixracatçı olub.

Birinci yerdə əvvəlki illərdə olduğu kimi ABŞ qərarlaşıb.

Qlobal silah ixracatında 11-ci yerdə olan Türkiyə, 2014-18 dövrü ilə müqayisədə 2019-23-cü illərdə də qlobal silah ixracatındakı payını iki dəfə artırıb.

SIPRI araşdırması göstərir ki, Avropa ölkələrindən idxalın artması əsasən 2022-23-cü illərdə Ukraynaya silah təhvil verilməsi ilə bağlı olub.

Müvafiq olaraq, 2022-ci ilin fevral ayından etibarən ən azı 30 ölkənin Ukraynaya hərbi yardım olaraq böyük miqdarda silah tədarükündən sonra Ukrayna 2019-23-cü illərdə Avropanın ən böyük və dünyanın dördüncü ən böyük silah idxalçısı olub.

Bu beşillik müddət ərzində Avropa silah idxalının 23 faizi Ukraynaya yönəlib. 2019-23-cü illər arasında xaricdən silah alışı azalan Türkiyə qlobal silah idxalçıları arasında 17-ci yerdədir.

Araşdırmada Azərbaycan və Ermənistanın silahlanması barədə məlumat verilmir.

Mənbə: BBC News Azərbaycanca; SIPRI.

08/03/2024

Dünyanın bir çox ölkəsində qeyd edilən 8 Mart - Beynəlxalq qadınlar günü 1977-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) iclasında rəsmi olaraq qadınların hüquq və azadlıqlarının tanınması ilə tarixə keçmişdir. Beləliklə, qadınlar heç bir ayrı-seçkilik olmadan, etnik, irq, din, dil, oriental, mədəni, iqtisadi və siyasi fərqlər qoymadan bütün hüquqlarının tanınmasına nail ola bilmişdilər.

İlk illərdən Beynəlxalq Qadınlar günü həm inkişaf etmiş, həm də inkişaf etməkdə olan ölkələrdə qadınlar üçün yeni qlobal ölçü götürmüşdür. BMT-nin dörd qlobal qadın konfransı ilə gücləndirilmiş artan beynəlxalq qadın hərəkatı anım mərasiminin qadın hüquqlarına dəstək və siyasi və iqtisadi arenalarda iştirakını gücləndirmək üçün toplaşma nöqtəsinə çevirməyə kömək etmişdir.

Lakin, qadınların mübarizəsi qlobal miqyasda XX əsrin sonlarında tanınsa da, bu dirənişin tarixi XX əsrin əvvəllərinə gedib çıxır. Beynəlxalq Qadınlar günü ilk dəfə XX əsrin əvvəllərində Şimali Amerikada və bütün Avropada işçi hərəkatlarının fəaliyyətindən yaranmışdır:

İlk Milli Qadınlar günü ABŞ-də fevralın 28-də qeyd olunmuşdur. Amerika Sosialist Partiyası bu günü 1908-ci ildə Nyu Yorkda qadınların iş şəraitinə etiraz etdiyi geyim işçilərinin tətili şərəfinə təyin edib.

Lakin ABŞ-də ilk mərhələ daha əvvəl - 1848-ci ildə baş verib. Belə ki, qadınların köləliyə qarşı konvensiyada çıxışına qadağa qoyulmasından qəzəblənən amerikalılar Elizabeth Cady Stanton və Lucretia Mott öz ölkələrinin Nyu Yorkda keçirilən ilk qadın hüquqları konvensiyasında bir neçə yüz adamı bir araya toplayırlar. Onlar birlikdə "Hisslər və Qətnamələr Bəyannaməsi"ndə qadınlar üçün mülki, sosial, siyasi və dini hüquqlar tələb edirlər.

Və beləliklə, bir hərəkat doğulur...

Hüquq və azadlıqlarınızın müdafiəsi günü mübarək, Qadınlar!



Mənbə: BMT-nin Qətnaməsi:

International Women's Day is celebrated in many countries around the world. It is a day when women are recognized for their achievements without regard to divisions, whether national, ethnic, linguistic, cultural, economic or political.

07/03/2024

Dünyanın şərab regionları 🍷

İnsanlar tez-tez şərabı "yeni dünya" və ya "köhnə dünya" kimi təsnif edirlər, bu da lap qədimdən şərabın dadını təsvir etməyə xidmət edən terminlər olaraq qəbul edilmişdir. Bu yaxınlarda "The Court of Masters Sommeliers" təşkilatı dequstasiya (dad və keyfiyyət yoxlanışı) prosesində bu terminlərdən artıq istifadə etməyəcəklərini açıqladı. Bu terminlərin mənşəyi coğrafi “dünyalar” deyil, dünyanın müxtəlif bölgələrində şərabçılıq ənənələri ilə bağlıdır. Xəritəyə diqqət etsəniz, 3 əsas kateqoriyada bu terminləri görə bilərsiniz: Old World (Köhnə Dünya), New World (Yeni Dünya) və Ancient World (Qədim Dünya).

Old World (Köhnə Dünya) dedikdə, müasir şərabçılıq ənənələrinin ilk yarandığı ərazilər (ölkələr) başa düşülür. Bəzən bu termin üçün "influencer" (təsir göstərən) xitabını işlədirlər. Çünki, bu ərazilər şərabları, üzümləri, şərabçıları və adət-ənənələri başqa ölkələrə ixrac edən mərkəzlərdir. Məsələn, Fransa tez-tez "beynəlxalq növlər" adlandırılan "Cabernet Sauvignon", "Pinot Noir" və "Chardonnay" kimi üzümün mənşə yeridir.

New World (Yeni Dünya) isə adətən öz ənənələrini yaratmaq üçün başqa ölkələrdən borc götürən (və ya idxal edən) ölkələrə və şərabçılara aiddir. Çox vaxt bu, müstəmləkəçiliklə yanaşı baş verirdi. Avropalı olan müstəmləkəçilər şərabçılıq ənənələrini özləri ilə gətirirdilər. Zaman keçdikcə şərait və yaradıcılıq sayəsində onlar bir çox köhnə üsullardan qurtulub yenilərini yaratdılar ki, Yeni Dünya (New World) şərabı yaransın. Məsələn, Çili və Argentina "Malbec" və "Carménère" kimi fransız şərablarını mənimsədilər və onları ilkin olaraq özlərinə məxsus etdilər.

Ancient World (Qədim Dünya) isə nə Köhnə Dünya, nə də Yeni Dünya şərabının yaradıcısı deyil. “Qədim dünya” dedikdə, Vitis vinifera üzüm növünün uzaq Şərqi Avropa və Qərbi Asiyada yarandığı ərazilər nəzərdə tutulur. Qədim Dünya adlandırılan ölkələrə Yunanıstan, Türkiyə, Kipr, Ermənistan, Livan, Gürcüstan, Fələstin, İran, Misir, Suriya, İraq, İordaniya və Azərbaycan daxildir.

Mənbə: American Geographical Society - https://ubique.americangeo.org/map-of-the-week/motw-world-wine-regions/

10/02/2024

Ötən həftə, bu foto Londonda keçirilən "İlin ən yaxşı vəhşi təbiət fotoqrafı" müsabiqəsində qalib gəlib. Foto britaniyalı fotoqraf Nima Sarikhani tərəfindən Norveç adalarında 3 günlük qütb ayısı axtarışından sonra kameranın fokusuna tuş gələrək çəkilib. Müsabiqə London şəhərində yerləşən Təbiət tarixi muzeyində keçirilib.

Fotoda əsas məqam planetimizin ümumi orta temperaturunun sənayeləşmədən sonra 1.5 dərəcə artması nəticəsində qlobal iqlim dəyişikliyinin sürətlə təşəkkül tapması və bunun mənfi nəticələrinə diqqətin çəkilməsi olmuşdur. Tonlarla çəkisi olan aysberq dağlarının illər və bəzən də aylar ərzində sürətlə əriməsi və beləliklə (1) şirin su ehtiyatlarının yaxın gələcək üçün əlçatmaz olması; (2) qütb heyvanlarının yaşam mühitinin və nəslinin tükənməsi; (3) dünya okeanında su səviyyəsinin qalxması və yağıntıların miqdarının artması və bundan doğan səbəb kimi daşqınların təbii fəlakət kimi ortaya çıxması və s. təbii hadisələrlə nəticələnəcəyi artıq uzaq gələcəkdə deyil.

Bütün bunların qarşısını almaq üçün isə hər kəsin səfərbər olması, ana təbiətə qarşı həssas davranması lazımdır. BMT-nin Ümumdünya İqlim Dəyişiklik Konfransı (UN COP) bu il 29-cu dəfə Azərbaycanda Bakı şəhərində keçiriləcək. Bu konfrans(lar)ın əsas məqsədi planetimizin ümumi orta temperaturunu sənayeləşmədən əvvəlki səviyyəyə, yəni 1.5 dərəcə azaldılaraq neytrallaşdırılması üçün ölkələrin öhdəlik götürməsidir.

Cəmiyyətin fərdi və planetimizin bir canlısı olaraq bizlər də bu təşviqata qoşulmalı, laqeyd mövqeyimizi artıq həssas mövqeyə çevirməliyik (və gec qalırıq desək tam yeri olar). Plastik məhsullardan (birdəfəlik qablar və stəkanlar, polietilen paketlər) imtina etməli, karton qablar və stəkanlara, parça çantalara keçilməli, təkrar emal məhsullarına üstünlük verilməli və özümüz də aldığımız məhsulları yenidən təkrar emala göndərməli və ya emal etməli, ictimai nəqliyyata üstünlük verməli, e-skuterlər və ya velosipedlərlə dost olmalı və beləliklə "Karbon Ayaqİzi" anlayışına hörmətlə yanaşaraq bu məfhumu həyatımızın mərkəzində tutaraq daha həssas yaşamalıyıq.

Muzey rəsmisinin bildirdiyinə görə, sözügedən foto 75.000 səs toplayıb ki, bu da ilk rekorddur.

Mənbə: https://www.businessinsider.com/wildlife-photography-award-napping-polar-bear-natural-history-museum-2024-2?r=US&IR=T

27/01/2024

🕘Vaxt itirmədən 2 gün ərzində keçiriləcək intensiv praktiki təlimdə əsas ArcGIS Pro terminologiyasını və konsepsiyalarını və coğrafi məlumatların və resursların xəritələşdirilməsi, redaktə edilməsi, təhlili və paylaşılması ilə bağlı müxtəlif tapşırıqları necə səmərəli şəkildə yerinə yetirməyi öyrənəcəksiniz. Daha sürətli alətlər paneli və inteqrasiya olunmuş 2D və 3D imkanları ilə ArcGIS Pro GIS layihələrinizi həyata keçirməyi asanlaşdıracaq.

Təlimin sonunda qazanacaqlarınız:
🔴Məlumat bazalarının yaradılması və onların idarə edilməsi
🔵Məlumatların Təhlili və Sorğuların aparılması
🔴Xəritələrin yaradılması və redaktə edilməsi
🔵Geoanalitik alətlərdən istifadə
🔴İdarəetmə və Paylaşma

Təlimçi: Elvin Amrahov

Təlimçi haqqında: https://www.linkedin.com/in/elvin-amrahov-b25320aa?utm_source=share&utm_campaign=share_via&utm_content=profile&utm_medium=android_app

📢Tələbələrə özəl ENDİRİM.
Yerlər məhduddur.
Əlavə məlumat və qeydiyyat üçün rəy bölməsinə ➕ qoymağınız yetər.

23/10/2023

🌍 CİS kurslarına qeydiyyat davam edir.
🧑‍🎓 Tələbələrə 20% endirim.
🥇 Kursu müvəffəqiyyətlə başa vurub 1ci yerə çıxan şəxsə ArcGIS Pro , məlumat və esri təlimlərinə giriş lisenziyası hədiyyə.
Qısa zamanda məkan məlumatlarını yaratmaq, məlumat bazalarını idarə etmək, qabaqcıl analitik alətləri öyrənməklə analizlər aparmaq, nəticələri təhlil edərək 2D, 3D xəritələr, cədvəllər və qrafiklər şəklində vizuallaşdırmaq modellərdən istifadə etməklə CİS iş axınınızı avtomatlaşdırmaq, praktiki məşğələlər həyata keçirərək bilik və bacarıqlarınızı təkmilləşdirmək istəyirsinizə bizə müraciət edin.

☎️🌐Ətraflı məlumat üçün bizimlə əlaqə saxlaya və ya linkə daxil ola bilərsininiz
Tel:(+994)0553957155
Whatsap (+994)0518770737
[email protected]
www.gisacademy.az

https://gisacademy.az/cis-kurslari/

19/08/2023

Qısa zamanda məkan məlumatlarını yaratmaq, məlumat bazalarını idarə etmək, qabaqcıl analitik alətləri öyrənməklə analizlər aparmaq, nəticələri təhlil edərək 2D, 3D xəritələr, cədvəllər və qrafiklər şəklində vizuallaşdırmaq modellərdən istifadə etməklə CİS iş axınınızı avtomatlaşdırmaq, praktiki məşğələlər həyata keçirərək bilik və bacarıqlarınızı təkmilləşdirmək istəyirsinizə bizə müraciət edin.
☎️🌐Ətraflı məlumat üçün bizimlə əlaqə saxlaya və ya linkə daxil ola bilərsininiz
Tel:(+994)0553957155
Whatsap (+994)0518770737
[email protected]
www.gisacademy.az
https://gisacademy.az/cis-kurslari/

https://www.instagram.com/p/CZTsjzmKY-H/?igshid=YTUzYTFiZDMwYg==