19/12/2024
๐ก๐ถ๐ฒ๐๐๐ฒ ๐บ๐ฒ๐๐๐บ๐ฎ๐ฎ๐๐ฟ๐ฒ๐ด๐ฒ๐น๐ฒ๐ป ๐๐ฎ๐ป๐ฎ๐ณ ๐ฎ๐ฌ๐ฎ๐ฑ: ๐๐ฎ๐ ๐ฏ๐ฒ๐๐ฒ๐ธ๐ฒ๐ป๐ ๐ฑ๐ถ๐ ๐๐ผ๐ผ๐ฟ ๐ฑ๐ฒ ๐น๐ฎ๐ป๐ฑ๐ฏ๐ผ๐๐๐ฒ๐ฟ?
๐ข๐ฝ ๐ญ๐ด ๐ฑ๐ฒ๐ฐ๐ฒ๐บ๐ฏ๐ฒ๐ฟ ๐ฎ๐ฌ๐ฎ๐ฐ ๐ธ๐ฒ๐๐ฟ๐ฑ๐ฒ ๐ต๐ฒ๐ ๐ฉ๐น๐ฎ๐ฎ๐บ๐ ๐ฃ๐ฎ๐ฟ๐น๐ฒ๐บ๐ฒ๐ป๐ ๐๐ถ๐ท๐๐ถ๐ด๐ถ๐ป๐ด๐ฒ๐ป ๐ฎ๐ฎ๐ป ๐ต๐ฒ๐ ๐ ๐ฒ๐๐๐ฑ๐ฒ๐ฐ๐ฟ๐ฒ๐ฒ๐ ๐ด๐ผ๐ฒ๐ฑ. ๐๐ถ๐ท๐ธ๐ผ๐บ๐ฒ๐ป๐ฑ๐ฒ ๐บ๐ฎ๐ฎ๐๐ฟ๐ฒ๐ด๐ฒ๐น๐ฒ๐ป ๐๐ถ๐ท๐ป ๐ป๐ผ๐ฑ๐ถ๐ด ๐ผ๐บ ๐ฑ๐ฒ ๐๐ฎ๐๐ฒ๐ฟ๐ธ๐๐ฎ๐น๐ถ๐๐ฒ๐ถ๐ ๐ถ๐ป ๐ต๐ฒ๐ ๐น๐ฎ๐ป๐ฑ๐ฏ๐ผ๐๐๐ด๐ฒ๐ฏ๐ถ๐ฒ๐ฑ ๐๐ฒ ๐๐ฒ๐ฟ๐ฏ๐ฒ๐๐ฒ๐ฟ๐ฒ๐ป, ๐น๐ฎ๐ป๐ฑ๐ฏ๐ผ๐๐๐ฒ๐ฟ๐ ๐๐ฒ๐ธ๐ฒ๐ฟ๐ต๐ฒ๐ถ๐ฑ ๐๐ฒ ๐ด๐ฒ๐๐ฒ๐ป ๐ฒ๐ป ๐ฒ๐ฒ๐ป ๐น๐ผ๐ฝ๐ฒ๐ป๐ฑ๐ฒ ๐ฟ๐ฒ๐ฐ๐ต๐๐๐๐ฎ๐ฎ๐ธ ๐๐๐ผ๐ฝ ๐๐ฒ ๐๐ฒ๐๐๐ฒ๐ป. ๐๐ฒ ๐ฉ๐น๐ฎ๐ฎ๐บ๐๐ฒ ๐๐ฎ๐ป๐ฑ๐บ๐ฎ๐ฎ๐๐๐ฐ๐ต๐ฎ๐ฝ๐ฝ๐ถ๐ท ๐๐ฎ๐น ๐ฑ๐ฒ ๐น๐ฎ๐ป๐ฑ๐ฏ๐ผ๐๐๐ฒ๐ฟ๐ ๐ฑ๐ฒ ๐ธ๐ผ๐บ๐ฒ๐ป๐ฑ๐ฒ ๐๐ฒ๐ธ๐ฒ๐ป ๐ฒ๐ป ๐บ๐ฎ๐ฎ๐ป๐ฑ๐ฒ๐ป ๐ถ๐ป๐ณ๐ผ๐ฟ๐บ๐ฒ๐ฟ๐ฒ๐ป ๐ผ๐๐ฒ๐ฟ ๐ฑ๐ฒ ๐ป๐ถ๐ฒ๐๐๐ฒ ๐บ๐ฎ๐ฎ๐๐ฟ๐ฒ๐ด๐ฒ๐น๐ฒ๐ป.
Op 18 december 2024 keurde het Vlaams Parlement wijzigingen aan het Mestdecreet goed. Het gewijzigde decreet is gebaseerd op het princiepsakkoord tussen landbouw-, milieu- en natuurorganisaties van 7 maart 2023, aangevuld met enkele aspecten uit het akkoord dat de toenmalige Vlaamse Regering sloot met een aantal landbouworganisaties op 15 februari 2024. De gebiedsgerichte aanpak wordt verdergezet, ook een aantal generieke maatregelen worden doorgevoerd.
๐๐ช๐ฏ๐ช๐ด๐ต๐ฆ๐ณ ๐ท๐ข๐ฏ ๐๐ฎ๐จ๐ฆ๐ท๐ช๐ฏ๐จ ๐ฆ๐ฏ ๐๐ข๐ฏ๐ฅ๐ฃ๐ฐ๐ถ๐ธ ๐๐ฐ ๐๐ณ๐ฐ๐ถ๐ฏ๐ด: โ๐๐ฆ๐ต ๐ฅ๐ช๐ต ๐ฏ๐ช๐ฆ๐ถ๐ธ๐ฆ ๐๐ฆ๐ด๐ต๐ฅ๐ฆ๐ค๐ณ๐ฆ๐ฆ๐ต ๐ฏ๐ฆ๐ฎ๐ฆ๐ฏ ๐ธ๐ฆ ๐ฅ๐ฆ ๐ฆ๐น๐ต๐ณ๐ข ๐ฎ๐ข๐ข๐ต๐ณ๐ฆ๐จ๐ฆ๐ญ๐ฆ๐ฏ ๐ฅ๐ช๐ฆ ๐ฏ๐ฐ๐ฅ๐ช๐จ ๐ป๐ช๐ซ๐ฏ ๐ฐ๐ฎ ๐ฅ๐ฆ ๐ธ๐ข๐ต๐ฆ๐ณ๐ฌ๐ธ๐ข๐ญ๐ช๐ต๐ฆ๐ช๐ต ๐ต๐ฆ ๐ท๐ฆ๐ณ๐ฃ๐ฆ๐ต๐ฆ๐ณ๐ฆ๐ฏ, ๐จ๐ฆ๐ท๐ฆ๐ฏ ๐ธ๐ฆ ๐ฅ๐ฆ ๐ฃ๐ฐ๐ฆ๐ณ๐ฆ๐ฏ ๐ฅ๐ฆ ๐ป๐ฆ๐ฌ๐ฆ๐ณ๐ฉ๐ฆ๐ช๐ฅ ๐ฅ๐ช๐ฆ ๐ป๐ฆ ๐ฏ๐ฐ๐ฅ๐ช๐จ ๐ฉ๐ฆ๐ฃ๐ฃ๐ฆ๐ฏ, ๐ฆ๐ฏ ๐ด๐ต๐ฐ๐ฑ๐ฑ๐ฆ๐ฏ ๐ธ๐ฆ ๐ฅ๐ฆ ๐ฅ๐ธ๐ข๐ฏ๐จ๐ด๐ฐ๐ฎ๐ฎ๐ฆ๐ฏ ๐ท๐ข๐ฏ ๐ฎ๐ช๐ญ๐ช๐ฆ๐ถ๐ท๐ฆ๐ณ๐ฆ๐ฏ๐ช๐จ๐ช๐ฏ๐จ๐ฆ๐ฏ. ๐๐ข๐ฎ๐ฆ๐ฏ ๐ฎ๐ฆ๐ต ๐ฅ๐ฆ ๐ฃ๐ฐ๐ฆ๐ณ๐ฆ๐ฏ ๐ฆ๐ฏ ๐ฎ๐ช๐ญ๐ช๐ฆ๐ถ๐ฐ๐ณ๐จ๐ข๐ฏ๐ช๐ด๐ข๐ต๐ช๐ฆ๐ด, ๐ฅ๐ฆ ๐ฉ๐ข๐ฏ๐ฅ๐ฆ๐ฏ ๐ฆ๐ฏ ๐ท๐ฐ๐ฆ๐ต๐ฆ๐ฏ ๐ฐ๐ฑ ๐ฉ๐ฆ๐ต ๐ต๐ฆ๐ณ๐ณ๐ฆ๐ช๐ฏ, ๐ธ๐ช๐ญ ๐ช๐ฌ ๐จ๐ณ๐ข๐ข๐จ ๐ฅ๐ฆ ๐ฌ๐ฐ๐ฎ๐ฆ๐ฏ๐ฅ๐ฆ ๐ต๐ช๐ซ๐ฅ ๐ฅ๐ฆ ๐ฉ๐ข๐ฏ๐ฅ ๐ข๐ข๐ฏ ๐ฅ๐ฆ ๐ฑ๐ญ๐ฐ๐ฆ๐จ ๐ด๐ญ๐ข๐ข๐ฏ ๐ฐ๐ฎ ๐ฅ๐ฆ ๐ธ๐ข๐ต๐ฆ๐ณ๐ฌ๐ธ๐ข๐ญ๐ช๐ต๐ฆ๐ช๐ต ๐ต๐ฆ ๐ท๐ฆ๐ณ๐ฃ๐ฆ๐ต๐ฆ๐ณ๐ฆ๐ฏ.โ
๐ช๐ฎ๐ ๐๐ถ๐ท๐ป ๐ฑ๐ฒ ๐ผ๐ฝ๐๐ฎ๐น๐น๐ฒ๐ป๐ฑ๐๐๐ฒ ๐บ๐ฎ๐ฎ๐๐ฟ๐ฒ๐ด๐ฒ๐น๐ฒ๐ป? โ โโโ
๐ฅ๐ฒ๐ฑ๐๐ฐ๐๐ถ๐ฒ ๐ฏ๐ฒ๐บ๐ฒ๐๐๐ถ๐ป๐ด๐๐ป๐ผ๐ฟ๐บ๐ฒ๐ป โ
De maximale bemestingsnormen worden verlaagd in die gebieden waar nog een grote verbetering van de waterkwaliteit nodig is. Er komen verdere bemestingsreducties in de gebiedstypes 1, 2 en 3. De reducties zijn groter naarmate de waterkwaliteit slechter is en voor nitraatgevoelige teelten. Landbouwers kunnen die reducties (gedeeltelijk) terugverdienen door duurzame technieken. Naast het inzaaien van vanggewassen zullen nog andere technieken toegevoegd worden.
๐๐ฒ๐๐ฐ๐ต๐ฒ๐ฟ๐บ๐ถ๐ป๐ด๐๐๐๐ฟ๐ผ๐ธ๐ฒ๐ป ๐ป๐ฎ๐ฎ๐๐ ๐๐ฎ๐๐ฒ๐ฟ๐น๐ผ๐ฝ๐ฒ๐ป
Om waterlopen beter te beschermen, worden langs alle VHA-waterlopen (Vlaamse Hydrografische Atlas, ofwel de blauw aangeduide waterlopen in de app LV-AgriLens) beschermingsstroken ingevoerd. De breedte van die beschermingsstroken is 3 meter; behalve op percelen met een nitraatgevoelige hoofdteelt in de gebiedstypes 2 en 3. Daar is de beschermingsstrook 5 meter. Op de beschermingsstrook mag niet bemest worden, zijn er teeltbeperkingen en mogen geen gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. Op percelen met steile hellingen en percelen in VEN-gebied blijft de bemestingsvrije strook van 10 meter bestaan.
๐ช๐ฒ๐ฒ๐ฟ๐๐ผ๐บ๐๐๐ฎ๐ป๐ฑ๐ถ๐ด๐ต๐ฒ๐ฑ๐ฒ๐ป ๐ฒ๐ป ๐ธ๐น๐ถ๐บ๐ฎ๐ฎ๐
Vanaf 2025 is het mogelijk om bij ongunstige weersomstandigheden 14 dagen af te wijken van verschillende data rond bemesting, zaaien en planten en aanhouden of oogsten van teelten. Dat zal gebeuren op basis van een advies van een op te richten wetenschappelijke adviescommissie.
๐จ๐ถ๐๐ฟ๐ถ๐ท๐ฟ๐ฒ๐ด๐ฒ๐น๐ถ๐ป๐ด
De uitrijperiode wordt beter afgestemd op de groeiperiode van bepaalde gewassen om het risico op uitspoeling te beperken.
โข Voor maรฏs zonder voorteelt en late aardappelen zonder voorteelt mag er pas bemest worden vanaf 16 maart 2025.
โข Effluent opbrengen na 31 augustus 2026 zal niet meer mogelijk zijn, behalve op kleigronden.
๐จ๐ถ๐๐ฏ๐ฟ๐ฒ๐ถ๐ฑ๐ถ๐ป๐ด ๐๐๐ฅ-๐๐ฃ๐ฆ ๐ฏ๐ถ๐ท ๐บ๐ฒ๐๐๐๐ฟ๐ฎ๐ป๐๐ฝ๐ผ๐ฟ๐๐ฒ๐ป
Voor alle vloeibare dierlijke mest die wordt uitgereden, is het gebruik van de AGR-GPS voortaan verplicht. De enige uitzondering is eigen mest op eigen grond, daar geldt de verplichting vanaf 1 juli. Vanaf 2025 geldt er een algemene verplichting om AGR-GPS te gebruiken voor alle transporten van dierlijke mest naar mestverwerking en naar mestzakken.
๐ก๐ถ๐๐ฟ๐ฎ๐ฎ๐๐ฟ๐ฒ๐๐ถ๐ฑ๐
Het nitraatresidu wordt gerichter en accurater gemeten. Gerichter omdat enkel nog bedrijfsevaluaties worden uitgevoerd op basis van een risicoanalyse door de Mestbank; accurater omdat vanaf 2026 het staalnameprotocol voor een nitraatresidubepaling wordt aangepast. Recent wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de nieuwe bemonsteringsmethode resulteert in een aanzienlijk lagere meetonzekerheid. De tweede drempelwaarde, die een statistische invulling is van de meetonzekerheid wordt dan ook bijgestuurd.
Omdat het groeiseizoen langer aanhoudt, wordt de staalnameperiode vanaf 2026 met 2 weken verlengd (1/10 - 30/11).
Het nitraatresidu, dat meet wat de resterende stikstof in de bodem is op het eind van het bemestingsseizoen, is onderhevig aan de weersomstandigheden. Daarom wordt het vanaf 2025 mogelijk om een extra factor toe te passen die de weersomstandigheden in rekening brengt, bovenop de tweede drempelwaarde.
๐๐ฒ๐ด๐ฒ๐น๐ฒ๐ถ๐ฑ๐ถ๐ป๐ด ๐ฒ๐ป ๐ฎ๐ฑ๐๐ถ๐๐ฒ๐ฟ๐ถ๐ป๐ด ๐ฟ๐ผ๐ป๐ฑ ๐ฑ๐๐๐ฟ๐๐ฎ๐ฎ๐บ ๐ฏ๐ฒ๐บ๐ฒ๐๐๐ฒ๐ป โ
Duurzaam bemesten is de rode draad doorheen de nieuwe mestmaatregelen. Begeleiding en advisering spelen daarbij een belangrijke rol. De begeleiding wordt versterkt. De 4Jโs worden 6Jโs: naast juiste dosis, juiste mestsoort, juiste tijdstip en juiste techniek zijn ook juiste plaats en juiste teeltplan cruciaal om de waterkwaliteit te verbeteren. In bepaalde gevallen komt er ook verplichte begeleiding, bijvoorbeeld voor landbouwers die voor de bedrijfsevaluatie van het nitraatresidu boven de tweede drempelwaarde uitkomen of landbouwers die binnen 5 jaar 2 keer boven de eerste drempelwaarde uitkomen. Die begeleiding zal verder met de landbouworganisaties en milieuorganisaties worden uitgewerkt en dat zal op basis van agro-ecologische technieken gebeuren.
๐๐ฎ๐ป๐ด๐ฒ๐ฝ๐ฎ๐๐๐ฒ ๐๐ถ๐๐๐ฐ๐ต๐ฒ๐ถ๐ฑ๐ถ๐ป๐ด๐๐ฐ๐ถ๐ท๐ณ๐ฒ๐ฟ๐ ๐บ๐ฒ๐น๐ธ๐ธ๐ผ๐ฒ๐ถ๐ฒ๐ป โ
Rundveehouders moeten rekening houden met aangepaste uitscheidingscijfers voor hoogproductieve melkkoeien (>10.000 kg melk per jaar). Voor zoogkoeien worden deze over een tijdspanne van 3 jaar stapsgewijs verhoogd naar 31kg P2O5 en 75kg N.
๐ก๐ถ๐ฒ๐๐๐ฒ ๐ด๐ฒ๐ฏ๐ถ๐ฒ๐ฑ๐๐๐๐ฝ๐ฒ๐ โ
Om de twee jaar worden de gebiedstypes geรซvalueerd. Na een aanpassing in 2023, gelden er ook in 2025 nieuwe gebiedstypes. Meer info daarover volgt in de eerste week van januari via de VLM-website en een persoonlijke communicatie aan de landbouwers op het Mestbankloket.
๐ฉ๐ฒ๐ฟ๐ฑ๐ฒ๐ฟ๐ฒ ๐๐ฒ๐ฟ๐น๐ผ๐ผ๐ฝ
De maatregelen die voortvloeien uit de wijzigingen aan het Mestdecreet zijn geen eindpunt. Ze kunnen bijgestuurd worden als blijkt dat de waterkwaliteitsdoelen niet worden gehaald. Daarvoor wordt het milieueffectenrapport (MER) afgewacht, dat momenteel in opmaak is.
Het gewijzigde Mestdecreet voorziet ook in een opvolgingsorgaan. Dat orgaan komt opnieuw samen in januari. In dat orgaan zetelen een vertegenwoordiger van de minister, vertegenwoordigers van de administratie, van de landbouworganisaties en de milieu- en natuurorganisaties.
๐๐ป๐ณ๐ผ๐ฟ๐บ๐ฎ๐๐ถ๐ฒ ๐ฒ๐ป ๐ฐ๐ผ๐บ๐บ๐๐ป๐ถ๐ฐ๐ฎ๐๐ถ๐ฒ ๐๐ฎ๐ป๐๐ถ๐ ๐ฑ๐ฒ ๐ฉ๐๐ โ
De Vlaamse Landmaatschappij gaat nu aan de slag met de implementatie van het gewijzigde Mestdecreet en zal de landbouwers daarover verder informeren. Op de website www.vlm.be is meer informatie beschikbaar over de verschillende maatregelen. Die webpaginaโs over de maatregelen worden uitgebreid naarmate er meer duidelijkheid is over de praktische uitvoering.
Landbouwers die vragen hebben kunnen op de website ook een lijst met veelgestelde vragen raadplegen. Die lijst wordt stelselmatig bijgewerkt en geactualiseerd. Vragen kunnen gesteld worden via [email protected]
Midden januari 2025 ontvangen alle landbouwers een bericht op het Mestbankloket met de belangrijkste wijzigingen en een uitnodiging voor provinciale informatiesessies, die plaatsvinden in de eerste helft van februari.
In de loop van 2025 zal de Mestbank meer gedetailleerde thematische webinars organiseren.
Tussen 16 en 19 januari neemt de VLM deel aan de landbouwbeurs Agriflanders in Gent. Landbouwers kunnen er informatie inwinnen over de uitvoering van de nieuwe maatregelen, op basis van de informatie die op dat moment gekend is.
Bron: VLM - Vlaamse Landmaatschappij