19/12/2024
𝗡𝗶𝗲𝘂𝘄𝗲 𝗺𝗲𝘀𝘁𝗺𝗮𝗮𝘁𝗿𝗲𝗴𝗲𝗹𝗲𝗻 𝘃𝗮𝗻𝗮𝗳 𝟮𝟬𝟮𝟱: 𝘄𝗮𝘁 𝗯𝗲𝘁𝗲𝗸𝗲𝗻𝘁 𝗱𝗶𝘁 𝘃𝗼𝗼𝗿 𝗱𝗲 𝗹𝗮𝗻𝗱𝗯𝗼𝘂𝘄𝗲𝗿?
𝗢𝗽 𝟭𝟴 𝗱𝗲𝗰𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟰 𝗸𝗲𝘂𝗿𝗱𝗲 𝗵𝗲𝘁 𝗩𝗹𝗮𝗮𝗺𝘀 𝗣𝗮𝗿𝗹𝗲𝗺𝗲𝗻𝘁 𝘄𝗶𝗷𝘇𝗶𝗴𝗶𝗻𝗴𝗲𝗻 𝗮𝗮𝗻 𝗵𝗲𝘁 𝗠𝗲𝘀𝘁𝗱𝗲𝗰𝗿𝗲𝗲𝘁 𝗴𝗼𝗲𝗱. 𝗕𝗶𝗷𝗸𝗼𝗺𝗲𝗻𝗱𝗲 𝗺𝗮𝗮𝘁𝗿𝗲𝗴𝗲𝗹𝗲𝗻 𝘇𝗶𝗷𝗻 𝗻𝗼𝗱𝗶𝗴 𝗼𝗺 𝗱𝗲 𝘄𝗮𝘁𝗲𝗿𝗸𝘄𝗮𝗹𝗶𝘁𝗲𝗶𝘁 𝗶𝗻 𝗵𝗲𝘁 𝗹𝗮𝗻𝗱𝗯𝗼𝘂𝘄𝗴𝗲𝗯𝗶𝗲𝗱 𝘁𝗲 𝘃𝗲𝗿𝗯𝗲𝘁𝗲𝗿𝗲𝗻, 𝗹𝗮𝗻𝗱𝗯𝗼𝘂𝘄𝗲𝗿𝘀 𝘇𝗲𝗸𝗲𝗿𝗵𝗲𝗶𝗱 𝘁𝗲 𝗴𝗲𝘃𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝗲𝗲𝗻 𝗹𝗼𝗽𝗲𝗻𝗱𝗲 𝗿𝗲𝗰𝗵𝘁𝘀𝘇𝗮𝗮𝗸 𝘀𝘁𝗼𝗽 𝘁𝗲 𝘇𝗲𝘁𝘁𝗲𝗻. 𝗗𝗲 𝗩𝗹𝗮𝗮𝗺𝘀𝗲 𝗟𝗮𝗻𝗱𝗺𝗮𝗮𝘁𝘀𝗰𝗵𝗮𝗽𝗽𝗶𝗷 𝘇𝗮𝗹 𝗱𝗲 𝗹𝗮𝗻𝗱𝗯𝗼𝘂𝘄𝗲𝗿𝘀 𝗱𝗲 𝗸𝗼𝗺𝗲𝗻𝗱𝗲 𝘄𝗲𝗸𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝗺𝗮𝗮𝗻𝗱𝗲𝗻 𝗶𝗻𝗳𝗼𝗿𝗺𝗲𝗿𝗲𝗻 𝗼𝘃𝗲𝗿 𝗱𝗲 𝗻𝗶𝗲𝘂𝘄𝗲 𝗺𝗮𝗮𝘁𝗿𝗲𝗴𝗲𝗹𝗲𝗻.
Op 18 december 2024 keurde het Vlaams Parlement wijzigingen aan het Mestdecreet goed. Het gewijzigde decreet is gebaseerd op het princiepsakkoord tussen landbouw-, milieu- en natuurorganisaties van 7 maart 2023, aangevuld met enkele aspecten uit het akkoord dat de toenmalige Vlaamse Regering sloot met een aantal landbouworganisaties op 15 februari 2024. De gebiedsgerichte aanpak wordt verdergezet, ook een aantal generieke maatregelen worden doorgevoerd.
𝘔𝘪𝘯𝘪𝘴𝘵𝘦𝘳 𝘷𝘢𝘯 𝘖𝘮𝘨𝘦𝘷𝘪𝘯𝘨 𝘦𝘯 𝘓𝘢𝘯𝘥𝘣𝘰𝘶𝘸 𝘑𝘰 𝘉𝘳𝘰𝘶𝘯𝘴: “𝘔𝘦𝘵 𝘥𝘪𝘵 𝘯𝘪𝘦𝘶𝘸𝘦 𝘔𝘦𝘴𝘵𝘥𝘦𝘤𝘳𝘦𝘦𝘵 𝘯𝘦𝘮𝘦𝘯 𝘸𝘦 𝘥𝘦 𝘦𝘹𝘵𝘳𝘢 𝘮𝘢𝘢𝘵𝘳𝘦𝘨𝘦𝘭𝘦𝘯 𝘥𝘪𝘦 𝘯𝘰𝘥𝘪𝘨 𝘻𝘪𝘫𝘯 𝘰𝘮 𝘥𝘦 𝘸𝘢𝘵𝘦𝘳𝘬𝘸𝘢𝘭𝘪𝘵𝘦𝘪𝘵 𝘵𝘦 𝘷𝘦𝘳𝘣𝘦𝘵𝘦𝘳𝘦𝘯, 𝘨𝘦𝘷𝘦𝘯 𝘸𝘦 𝘥𝘦 𝘣𝘰𝘦𝘳𝘦𝘯 𝘥𝘦 𝘻𝘦𝘬𝘦𝘳𝘩𝘦𝘪𝘥 𝘥𝘪𝘦 𝘻𝘦 𝘯𝘰𝘥𝘪𝘨 𝘩𝘦𝘣𝘣𝘦𝘯, 𝘦𝘯 𝘴𝘵𝘰𝘱𝘱𝘦𝘯 𝘸𝘦 𝘥𝘦 𝘥𝘸𝘢𝘯𝘨𝘴𝘰𝘮𝘮𝘦𝘯 𝘷𝘢𝘯 𝘮𝘪𝘭𝘪𝘦𝘶𝘷𝘦𝘳𝘦𝘯𝘪𝘨𝘪𝘯𝘨𝘦𝘯. 𝘚𝘢𝘮𝘦𝘯 𝘮𝘦𝘵 𝘥𝘦 𝘣𝘰𝘦𝘳𝘦𝘯 𝘦𝘯 𝘮𝘪𝘭𝘪𝘦𝘶𝘰𝘳𝘨𝘢𝘯𝘪𝘴𝘢𝘵𝘪𝘦𝘴, 𝘥𝘦 𝘩𝘢𝘯𝘥𝘦𝘯 𝘦𝘯 𝘷𝘰𝘦𝘵𝘦𝘯 𝘰𝘱 𝘩𝘦𝘵 𝘵𝘦𝘳𝘳𝘦𝘪𝘯, 𝘸𝘪𝘭 𝘪𝘬 𝘨𝘳𝘢𝘢𝘨 𝘥𝘦 𝘬𝘰𝘮𝘦𝘯𝘥𝘦 𝘵𝘪𝘫𝘥 𝘥𝘦 𝘩𝘢𝘯𝘥 𝘢𝘢𝘯 𝘥𝘦 𝘱𝘭𝘰𝘦𝘨 𝘴𝘭𝘢𝘢𝘯 𝘰𝘮 𝘥𝘦 𝘸𝘢𝘵𝘦𝘳𝘬𝘸𝘢𝘭𝘪𝘵𝘦𝘪𝘵 𝘵𝘦 𝘷𝘦𝘳𝘣𝘦𝘵𝘦𝘳𝘦𝘯.”
𝗪𝗮𝘁 𝘇𝗶𝗷𝗻 𝗱𝗲 𝗼𝗽𝘃𝗮𝗹𝗹𝗲𝗻𝗱𝘀𝘁𝗲 𝗺𝗮𝗮𝘁𝗿𝗲𝗴𝗲𝗹𝗲𝗻?
𝗥𝗲𝗱𝘂𝗰𝘁𝗶𝗲 𝗯𝗲𝗺𝗲𝘀𝘁𝗶𝗻𝗴𝘀𝗻𝗼𝗿𝗺𝗲𝗻
De maximale bemestingsnormen worden verlaagd in die gebieden waar nog een grote verbetering van de waterkwaliteit nodig is. Er komen verdere bemestingsreducties in de gebiedstypes 1, 2 en 3. De reducties zijn groter naarmate de waterkwaliteit slechter is en voor nitraatgevoelige teelten. Landbouwers kunnen die reducties (gedeeltelijk) terugverdienen door duurzame technieken. Naast het inzaaien van vanggewassen zullen nog andere technieken toegevoegd worden.
𝗕𝗲𝘀𝗰𝗵𝗲𝗿𝗺𝗶𝗻𝗴𝘀𝘀𝘁𝗿𝗼𝗸𝗲𝗻 𝗻𝗮𝗮𝘀𝘁 𝘄𝗮𝘁𝗲𝗿𝗹𝗼𝗽𝗲𝗻
Om waterlopen beter te beschermen, worden langs alle VHA-waterlopen (Vlaamse Hydrografische Atlas, ofwel de blauw aangeduide waterlopen in de app LV-AgriLens) beschermingsstroken ingevoerd. De breedte van die beschermingsstroken is 3 meter; behalve op percelen met een nitraatgevoelige hoofdteelt in de gebiedstypes 2 en 3. Daar is de beschermingsstrook 5 meter. Op de beschermingsstrook mag niet bemest worden, zijn er teeltbeperkingen en mogen geen gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt. Op percelen met steile hellingen en percelen in VEN-gebied blijft de bemestingsvrije strook van 10 meter bestaan.
𝗪𝗲𝗲𝗿𝘀𝗼𝗺𝘀𝘁𝗮𝗻𝗱𝗶𝗴𝗵𝗲𝗱𝗲𝗻 𝗲𝗻 𝗸𝗹𝗶𝗺𝗮𝗮𝘁
Vanaf 2025 is het mogelijk om bij ongunstige weersomstandigheden 14 dagen af te wijken van verschillende data rond bemesting, zaaien en planten en aanhouden of oogsten van teelten. Dat zal gebeuren op basis van een advies van een op te richten wetenschappelijke adviescommissie.
𝗨𝗶𝘁𝗿𝗶𝗷𝗿𝗲𝗴𝗲𝗹𝗶𝗻𝗴
De uitrijperiode wordt beter afgestemd op de groeiperiode van bepaalde gewassen om het risico op uitspoeling te beperken.
• Voor maïs zonder voorteelt en late aardappelen zonder voorteelt mag er pas bemest worden vanaf 16 maart 2025.
• Effluent opbrengen na 31 augustus 2026 zal niet meer mogelijk zijn, behalve op kleigronden.
𝗨𝗶𝘁𝗯𝗿𝗲𝗶𝗱𝗶𝗻𝗴 𝗔𝗚𝗥-𝗚𝗣𝗦 𝗯𝗶𝗷 𝗺𝗲𝘀𝘁𝘁𝗿𝗮𝗻𝘀𝗽𝗼𝗿𝘁𝗲𝗻
Voor alle vloeibare dierlijke mest die wordt uitgereden, is het gebruik van de AGR-GPS voortaan verplicht. De enige uitzondering is eigen mest op eigen grond, daar geldt de verplichting vanaf 1 juli. Vanaf 2025 geldt er een algemene verplichting om AGR-GPS te gebruiken voor alle transporten van dierlijke mest naar mestverwerking en naar mestzakken.
𝗡𝗶𝘁𝗿𝗮𝗮𝘁𝗿𝗲𝘀𝗶𝗱𝘂
Het nitraatresidu wordt gerichter en accurater gemeten. Gerichter omdat enkel nog bedrijfsevaluaties worden uitgevoerd op basis van een risicoanalyse door de Mestbank; accurater omdat vanaf 2026 het staalnameprotocol voor een nitraatresidubepaling wordt aangepast. Recent wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de nieuwe bemonsteringsmethode resulteert in een aanzienlijk lagere meetonzekerheid. De tweede drempelwaarde, die een statistische invulling is van de meetonzekerheid wordt dan ook bijgestuurd.
Omdat het groeiseizoen langer aanhoudt, wordt de staalnameperiode vanaf 2026 met 2 weken verlengd (1/10 - 30/11).
Het nitraatresidu, dat meet wat de resterende stikstof in de bodem is op het eind van het bemestingsseizoen, is onderhevig aan de weersomstandigheden. Daarom wordt het vanaf 2025 mogelijk om een extra factor toe te passen die de weersomstandigheden in rekening brengt, bovenop de tweede drempelwaarde.
𝗕𝗲𝗴𝗲𝗹𝗲𝗶𝗱𝗶𝗻𝗴 𝗲𝗻 𝗮𝗱𝘃𝗶𝘀𝗲𝗿𝗶𝗻𝗴 𝗿𝗼𝗻𝗱 𝗱𝘂𝘂𝗿𝘇𝗮𝗮𝗺 𝗯𝗲𝗺𝗲𝘀𝘁𝗲𝗻
Duurzaam bemesten is de rode draad doorheen de nieuwe mestmaatregelen. Begeleiding en advisering spelen daarbij een belangrijke rol. De begeleiding wordt versterkt. De 4J’s worden 6J’s: naast juiste dosis, juiste mestsoort, juiste tijdstip en juiste techniek zijn ook juiste plaats en juiste teeltplan cruciaal om de waterkwaliteit te verbeteren. In bepaalde gevallen komt er ook verplichte begeleiding, bijvoorbeeld voor landbouwers die voor de bedrijfsevaluatie van het nitraatresidu boven de tweede drempelwaarde uitkomen of landbouwers die binnen 5 jaar 2 keer boven de eerste drempelwaarde uitkomen. Die begeleiding zal verder met de landbouworganisaties en milieuorganisaties worden uitgewerkt en dat zal op basis van agro-ecologische technieken gebeuren.
𝗔𝗮𝗻𝗴𝗲𝗽𝗮𝘀𝘁𝗲 𝘂𝗶𝘁𝘀𝗰𝗵𝗲𝗶𝗱𝗶𝗻𝗴𝘀𝗰𝗶𝗷𝗳𝗲𝗿𝘀 𝗺𝗲𝗹𝗸𝗸𝗼𝗲𝗶𝗲𝗻
Rundveehouders moeten rekening houden met aangepaste uitscheidingscijfers voor hoogproductieve melkkoeien (>10.000 kg melk per jaar). Voor zoogkoeien worden deze over een tijdspanne van 3 jaar stapsgewijs verhoogd naar 31kg P2O5 en 75kg N.
𝗡𝗶𝗲𝘂𝘄𝗲 𝗴𝗲𝗯𝗶𝗲𝗱𝘀𝘁𝘆𝗽𝗲𝘀
Om de twee jaar worden de gebiedstypes geëvalueerd. Na een aanpassing in 2023, gelden er ook in 2025 nieuwe gebiedstypes. Meer info daarover volgt in de eerste week van januari via de VLM-website en een persoonlijke communicatie aan de landbouwers op het Mestbankloket.
𝗩𝗲𝗿𝗱𝗲𝗿𝗲 𝘃𝗲𝗿𝗹𝗼𝗼𝗽
De maatregelen die voortvloeien uit de wijzigingen aan het Mestdecreet zijn geen eindpunt. Ze kunnen bijgestuurd worden als blijkt dat de waterkwaliteitsdoelen niet worden gehaald. Daarvoor wordt het milieueffectenrapport (MER) afgewacht, dat momenteel in opmaak is.
Het gewijzigde Mestdecreet voorziet ook in een opvolgingsorgaan. Dat orgaan komt opnieuw samen in januari. In dat orgaan zetelen een vertegenwoordiger van de minister, vertegenwoordigers van de administratie, van de landbouworganisaties en de milieu- en natuurorganisaties.
𝗜𝗻𝗳𝗼𝗿𝗺𝗮𝘁𝗶𝗲 𝗲𝗻 𝗰𝗼𝗺𝗺𝘂𝗻𝗶𝗰𝗮𝘁𝗶𝗲 𝘃𝗮𝗻𝘂𝗶𝘁 𝗱𝗲 𝗩𝗟𝗠
De Vlaamse Landmaatschappij gaat nu aan de slag met de implementatie van het gewijzigde Mestdecreet en zal de landbouwers daarover verder informeren. Op de website www.vlm.be is meer informatie beschikbaar over de verschillende maatregelen. Die webpagina’s over de maatregelen worden uitgebreid naarmate er meer duidelijkheid is over de praktische uitvoering.
Landbouwers die vragen hebben kunnen op de website ook een lijst met veelgestelde vragen raadplegen. Die lijst wordt stelselmatig bijgewerkt en geactualiseerd. Vragen kunnen gesteld worden via [email protected]
Midden januari 2025 ontvangen alle landbouwers een bericht op het Mestbankloket met de belangrijkste wijzigingen en een uitnodiging voor provinciale informatiesessies, die plaatsvinden in de eerste helft van februari.
In de loop van 2025 zal de Mestbank meer gedetailleerde thematische webinars organiseren.
Tussen 16 en 19 januari neemt de VLM deel aan de landbouwbeurs Agriflanders in Gent. Landbouwers kunnen er informatie inwinnen over de uitvoering van de nieuwe maatregelen, op basis van de informatie die op dat moment gekend is.
Bron: VLM - Vlaamse Landmaatschappij