Het Pelletfabriekje

05/07/2024

Vroeger werd hakselhout/houtsnippers gecategoriseerd onder ‘afvalstoffen’ en diende er een hele administratie te gebeuren om het te gebruiken als bodemverbeteraar door het om te ploegen.

Zo wordt de CO2 die door bomen uit de lucht werd gehaald, opgeslagen in de bodem. Door de aanbreng van organische stof in de bodem zal de water-lucht huishouding geoptimaliseerd worden waardoor het waterhoudend vermogen vergroot, maar ook het bodemleven krijgt een boost waardoor de bodem zich beter kan verweren tegen ziektes.

Na jarenlang onderzoek is OVAM en de overheid overtuigd en is de westswijziging een feit, waardoor het niet langer verplicht is om een grondstoffenverklaring aan te vragen indien je houtsnippers wilt inwerken in de bodem.

Meer interesse: hier is het volledig artikel van Boerennatuur

Tot voor kort mochten houtsnippers niet in de bodem ingewerkt worden. Sinds april 2024 werd de langverwachte wetswijziging voor het inwerken van houtsnippers als bodemverbeteraar doorgevoerd. Een grondstoffenverklaring aanvragen om houtsnippers in landbouwbodem in te werken is verleden tijd! Dit art...

08/02/2023

Interview in de locale krant over de methode, machines en mens achter Het Pelletfabriekje 😎🪵🌳

BJÖRN Van Guyse uit Stekene ontwikkelde een eigen PelletFabriekje door de upcycling van oude en industriële apparaten die rijp waren voor de schroot. ‘Lokale houtige biomassa is een troef voor een warm en klimaatgezond Vlaanderen. Mijn pelletproces is 100% groen en energieneutraal. De houtpellet...

29/01/2023

De automatisering van het pelletfabriekje staat redelijk op punt want terwijl ik een nieuwe oogst knotwilgen verhaksel (die nog 2 jaar moet drogen), maak ik houtpellets waar we ons nu al aan kunnen verwarmen.

25/01/2023

Deze winter is iets rustiger dan de vorige 2 want nu staan er maar een tiental knotwilgen op de planning. 🍂🪵🌳🪚🚜👷💪

23/12/2022

Wat we bij Het Pelletfabriekje al wisten is nu ook wetenschappelijk bewezen.

De 3D-laserscan van een Engels bos toont aan dat bomen meer koolstof opslaan dan eerder aangenomen.

27/11/2022

Stap 8: zeven

Is de druk van de rollen op de matrijs te klein, maak je ook geen pellets, maar vliegt het zagemeel er door. Hetzelfde resultaat heb je ook als het debiet niet constant is.

Je merkt het al, je kan niet zomaar de output van de pelletpers stockeren en in je kachel uitgieten, of je gaat te veel stof hebben. Er bestaan verschillende manieren op te filteren, zoals een vibrerend bed, maar een roterende trommel is toch gemakkelijker.

Ik kocht een nieuwe Scheppach RS400 rolzeef, gemaakt om tuinaarde te zeven van stenen en wortels. De standaard maaswijdte is 20mm, waarbij ik een dubbele laag “konijnendraad” van 10mm bij gemonteerd heb. Dit 230V motortje laat de rolzeef (Ø 400 mm, lengte 800 mm) 42 tr/min draaien wat veel te bruut was, vele korrels braken in stukken toen ze vers in de zeef vielen. Ik had van een afbraak al 20 jaar in mijn -vochtig- tuinhuis een motortje met Siemens frequentiedrive liggen. Dit gemonteerd en eureka, het werkt nog. Nu kan ik het lekker zacht op 5Hz laten draaien. Alleen dient het motortje met een extra fannetje uitgebreid worden, een standaard 12V computer koelventilatortje. Want nu de motor maar aan een tiende van zijn normaal toerental draait, wordt hij niet meer gekoeld door zijn eigen koelfan op de motoras.
Afval bestaat niet in de pelletbranche. Het stof of kleine korreltjes die de door de zeef vallen, gieten we gewoon in de hamermolen en wordt gerecycleerd.

Voila onze pellets zijn een afgewerkt product geworden. Eerst vulde ik kunststof bakken, maar naarmate de productie opgedreven werd, heb ik voor witte PP “puinzakken” gekozen, die stapelbaar zijn. Let goed op want de pellets zijn nog heel warm en tamelijk vochtig. Sluit je de zak, dan condenseert de damp en worden de pellets terug afgebroken tot pulp. Laat de zakjes dus een nachtje uitdampen eer je ze dichtlegt.

26/11/2022

Stap 7: persen

Je vraagt je waarschijnlijk al even af hoe nu feitelijk die pellets gemaakt worden. Inderdaad, we zijn toe aan het hart van de installatie. Er zijn grote industriële persen maar wij werken met de kleine persen voor huis-tuin-en-keukengebruik. Dit type pers heeft een ronde matrijs met vele kleine gaatjes van 6mm, of andere diameter naargelang het gewenste eindproduct. Het zagemeel wordt door 2 of meerdere rollen door de matrijs geduwd. Door de druk komt lignine (houtstof) vrij dat voor de binding zorgt. Eerst kochten we een tweedehands persje wat dienst had gedaan om veevoeder korrels te maken. Het was van het type met ronddraaiende matrijs en vaste as met 2 rollen. Er houtkorrels mee maken lukte niet me , met een nieuwe rol wel. De oude stond blijkbaar iets te krom. Maar het debiet was te laag. Tijd om onze portemonnee eens deftig open te trekken en bij Breathing in Sint-Truiden een nagelnieuwe pelletpers van 7,5kW besteld. De KL types hebben een vaste matrijs en 2 rondddraaiende rollen. Kurt vertelde ons hoe we de matrijs moeten polieren en na productie moeten spoelen met tarwezemelen (Aveve zak 734).
Kurt van Breathing is echt een referentie op gebied van houtpellets maken. Hij heeft internationaal ervaring in verschillende projecten, tot in Kenia, waar hij mee gewerkt heeft aan het maken van pellets, afkomstig van groenafval van rozenkwekerijen.

Afhankelijk van de kwaliteit van je zagemeel, zullen de pellets ook van een bepaalde kwaliteit zijn:

Is het te droog, heb je zeer veel stof of maar halve pellets. Dit kan je tackelen door er een waterdoseerpompje op te zetten, of zoals ik als liefhebber van nice&cheap gedaan heb: een vatje op 4m hoogte zodat door graviteit en een regelkraantje (regen)water in de matrijs kan druppelen.

Is de voeding te nat, dan zal het vocht na het persen direct uit de korrel ontsnappen of verdampen, waardoor de korrel vol breuken zit of zelfs uiteenvalt in verschillende kleinere stukken.

25/11/2022

Stap 6: opnieuw doseren

Om pellets te maken is een constante kwaliteit van grondstof belangrijk alsook een constant debiet.
Dit constant debiet bereiken we met een klein metalen instelbaar schuifje waarboven een roerder onder de vorm van een metalen kruis draait. Dit had mijn vader reeds gemaakt bij een eerdere opstelling met een blauw vatje boven de eerste pelletpers.

De aandrijving is een motorreductor combinatie met haakse uitgang een SEW SF32 D63L-4 dat het motortoerental van 1300 reduceert naar 35 tr/min.

Maar als het voorraadvat groter wordt, heb je hetzelfde probleem als eerder geschetst: zagemeel zakt niet, er wordt een holte gecreëerd alsof het een iglo is.

Dit heb ik opgelost door de roerder uit te breiden met een hogere as met verstevigingsribben, waar een trekveer op gemonteerd is, die ik liggen had om de ½” Alpex chauffagebuizen te plooien zonder knikken. Maar door de verstevigingsribben krijgt dat motortje het geheel niet in gang als de roerder helemaal onder het zagemeel zit.

Daarvoor heb ik een kegel van mijn kinderen hun voetbalpleintje geplukt en aangepast zodat de roerder meer gestroomlijnd is en zelfs met een gevuld voorraadvat in gang kan trekken. Let er op dat alle motoren een goede motorbeveiliging hebben die op het goede amperage afgesteld is.

Het constante debiet dat we nu hebben, wordt verstoord als het in het vat de opening van het schuifje in zicht komt. Want door de luchtdruk van de blower van de hamermolen, wordt het zagemeel door het g*t geblazen. Dit moet opgelost worden met een cycloonafscheider. Bij dit toestel wordt lucht en vaste deeltjes, in ons geval zagemeel, in een wervelende beweging gebracht, waarbij door de cirkelvormige beweging de zwaardere deeltjes stilaan energie verliezen en afdalen in de cone, terwijl de lucht naar boven ontsnapt. We hadden tweedehands eentje gekocht, maar deze was niet compleet, de onderste cilindrische cone is er niet bij. Ik heb mijn vrouw eentje laten maken in katoen met een leuke print.

De druk op het voorraadvat is nu l***r, maar nog niet optimaal. In de toekomst zal ik toch eens moeten kijken om er een metalen cone voor te maken.

24/11/2022

Stap 5: zagemeel voorraadvat

Het net gemalen zagemeel wordt door de ventilator weggeblazen en moet ergens worden opgevangen. Een oude zelfgebouwde houten graansilo leek ideaal. Het heeft ook een ontluchtingspijp want op dezelfde manier worden door leveranciers van dierenvoeding daar ook korrels ingeblazen. En inderdaad, met nog een extra ventilator erbij vult de silo zich mooi.
Bij bvba Breathing kochten we een tweedehands vijzeltje die het zagemeel dat we uit de silo laten vallen, richting blauw voorraad vatje boven de pelletpers verplaatsen. Dit vatje heb ik voorzien van 2 sensors die op hoog- en laag peil middels een relaissturing het vijzeltje automatisch bedienen.

Er is een heel grote MAAR aan deze opstelling. Korrels, mais, graan enzovoort hebben een ronde structuur en dit zakt gemakkelijk. Gemalen hakselhout heeft een vezelige structuur en dit zet zich vast. De kleine vijzel neemt wat weg, creëert een holte maar boven blijft het gewoon staan, het zakt niet.
Idem in de houten silo. Eerst dacht ik dat het probleem bij de conische uitlaat onderaan zat. Ik boorde gaatjes diameter 6mm in de cone om met perslucht het zagemeel meer “vloeibaar” te maken. Geen groot succes. Kloppen op de silo langs buiten werkt beter. Van een aannemer eens een betontrilnaald gebruikt. Beton is waterig en gedraagt zich als een vloeistof, waar trillingen goed overdraagbaar zijn. Zagemeel zit vol lucht waardoor alle trillingen geabsorbeerd worden.
Ik maakte het deksel boven de houten silo los en monteerde er een 5/4″ centrale as in, voorzien van glijl***rs en onderaan een vork van een hooischudder om beweging te krijgen in de materie: de as is niet rond te draaien! Een draadstang van M12 trek je gewoon krom… zucht

Dit pad moest ik verlaten. Het zagemeel moet rechtstreeks naar een vat boven de pelletpers geblazen worden, zonder tussenstap. Bij Breathing verkopen ze vierkante silo’s met grote roerders met stevige overbrenging. Mijn neef had zo’n oude vierkant silo’tje staan, dat ik omgebouwd heb: de cone bovenaan als inlaat en een nieuwe vlakke bodem onderaan. Een deel van een cycloonafscheider dat we ook van Breathing gekocht hadden, plaatste ik bovenaan het het vat.
Terwijl ik dacht dat de rechte wanden van de vierkante silo het zagemeel gemakkelijk zou laten vallen in vergelijking met een ronde silo, bleek dit ook geen verhoopt succes te zijn.
Als laatste idee had ik het gebruiken van een bigbag. Je hebt XL bigbags van bijna 2m hoog. Deze heb ik aan een metserstelling bevestigd, ook met de cycloon bovenaan. Dit werkt goed en als de hamermolen stil ligt, kan je gewoon eens tegen de zijwanden van de bigbag stampen en de inhoud valt gemakkelijk naar beneden.
Later moet ik de bigbag misschien van een gordijn voorzien, want UV bestendig is het materiaal niet.

23/11/2022

Stap 4bis: doseren is de boodschap

Neen, dit is geen advies hoe je het WK wielrennen wint.
Maar de hamermolen heeft een drijfkrachtmotor (3x380V) van 7,5kW en bij directe starten van de elektromotor swingt de opstart piekstroom de pan uit: meer dan 60A over elke fase. De stal waar de toestellen staan is een oude koeienstal waar niet zoveel stroom nodig was. De voedingskabel naar deze stal is slechts 6mm², 25A dus. Met andere woorden: als het starten van de motor wat te lang duurt, ligt alle stroom af, want de eveneens 25A hoofdautomaat van de Fluvius teller houdt het dan voor bekeken. Dus heb ik tussen de hoofdrelais en de motor een manuele ster-driehoekschakelaar geplaatst (kostprijs 50€, want een automatische is 950€) om hem te kunnen starten.
Idem als je de hamermolen teveel hakselhout voedert: hij lust dit graag, kan er goed mee weg, maar de pk’s, wattages en bijgevolg amperages swingen de pan uit, meer dan we daar voorhanden hebben. Als je hem met een vuilblik scheppen hakselhout geeft, moet je tussen 2 scheppen circa 10 seconden wachten. Saai werk. Je staat er een halve dag en hebt enkel zagemeel gemaakt. Dit vraagt voor een automatisering. Van een bevriende landbouwer heb ik een Manitou verrijker met hydraulisch bediende voederbak eens gebruikt. Zo’n voederbak bevat onderaan een vijzel, dat met een duplex ketting verbonden is met een hydro-motor, dat via de verrijker bediend wordt. Dit werkt perfect, alleen moet je elke 10 seconden een ventiel bedienen. Of je zou de olietoevoer van de hydro-motor kunnen smoren, maar dan blijft de 82pk 4.4 liter 4 cilinder Perkins dieselmotor van onze Manitou MT1030 stationair draaien om de hamermolen te voederen? Niet zo efficiënt. Bovendien kost zo’n nieuwe voederbak tussen de 4000 en 5000€. Te veel geld om nieuw aan te kopen.

Een andere landbouwer in de buurt had zo’n versleten bak staan: bijna doorgeroest en niet meer verkerend in werkende staat met gebroken ketting. Waarde: de prijs van het oud ijzer. In ruil voor wat hakselwerk mocht ik hem komen redden van de sloop.

Na wat TLC (time, love & care), een nieuwe duplex ketting (kostprijs 120€) en uitlijnen van de hydro-motor is hij terug paraat. Met uitzondering van de vijzel zelf, de schroef, die is binnenkort aan vervanging toe, maar goed genoeg om mee te starten.

Op de zolder van de stal stond nog een oud hydrauliekgroepje dat mijn vader ooit uit onderdelen van een oude heftruk had gebouwd om een piston te bedienen om hout te klieven. Dit was perfect voor een hydro-motor aan te drijven. Nieuwe koppelingen ertussen en de voederbak wordt nu aangedreven door een elektromotor. Alleen draait de vijzel nog veel te hard en gewoon met een kraan de olietoevoer of -afvoer knijpen knijpen werkt niet, dan vliegt de veiligheidsklep open en begint volop daarover te circuleren terug naar het tankje. Bij Van Remoortel in Sint-Gillis-Waas de geschikte hydraulische component van Rexroth gevonden zodat met een stelwieltje perfect het toerental van de vijzel te regelen valt. Ik stel het in op circa 2tr/min, zodat de amperage van de hamermolen redelijk stabiel rond 12A blijft.

De voederbak en hydrauliekgroep werden op een kar gezet zodat de uitlaat van de vijzel uitkomt in de gemodifieerde inlaat van de hamermolen. Ook heb ik de voederbak wat breder gemaakt met een aluminium schuifaf want de bak van onze Manitou is wat breder dan de voederbak die op Bobcat grootte is gemaakt.