08/06/2026
Nakakatakot talaga ang makaranas ng lindol, lalo na kapag nakikita natin ang mga ganitong pinsala tulad ng nasa video na **1000035828.mp4**. Ang pagkaalam sa tamang gagawin ay pwedeng magligtas ng iyong buhay.
Narito ang mga dapat mong gawin habang at pagkatapos ng lindol:
# # Habang Lumilindol (During an Earthquake)
Depende sa kung nasaan ka (nasa loob o labas ng gusali), iba-iba ang dapat mong gawin kapag nagsimula nang yumanaig ang lupa.
# # # Kung nasa LOOB ka ng Bahay o Gusali:
* **Drop, Cover, and Hold On:**
* **Drop:** Umupo o dapa sa iyong mga kamay at tuhod para hindi ka mabuwal.
* **Cover:** Magtago sa ilalim ng matibay na lamesa o desk para maprotektahan ang iyong ulo at leeg. Kung walang masisilungan, gumapang palapit sa isang interior wall (malayo sa mga bintana).
* **Hold On:** Kumapit sa paa ng lamesa at huwag bibitiw hanggang sa tumigil ang pag-uga.
* **Manatili sa Loob:** Huwag piliting tumakbo palabas habang lumilindol. Karamihan ng nasasaktan ay dahil sa mga nahuhulog na debris habang nagtatangkang tumakbo.
* **Umiwas sa mga Panganib:** Lumayo sa mga salamin, bintana, pinto, at mga mabib**at na gamit o appliance na pwedeng matumba.
# # # Kung nasa LABAS ka:
* **Pumunta sa Bukas na Lugar (Open Area):** Humanap ng pwesto na malayo sa mga gusali, puno, streetlight, at mga kable ng kuryente.
* **Dumapa sa Lupa:** Pagdating sa ligtas at bukas na espasyo, dumapa at takpan ang iyong ulo at leeg gamit ang iyong mga kamay.
* **Kung Nagmamaneho:** Itabi nang ligtas ang sasakyan sa isang bakanteng lugar. Iwasan ang mga tulay, overpass, at flyover. Manatili sa loob ng sasakyan hanggang sa matapos ang pagyanig.
# # Pagkatapos ng Lindol (After an Earthquake)
Kapag huminto na ang pagyanig, hindi ibig sabihin na ligtas na ang lahat. Kailangan pa ring maging maingat at alerto.
* **Maghanda sa Aftershocks:** Asahan na magkakaroon pa ng mga susunod na pagyanig. Mas mahina ang mga ito kaysa sa unang lindol, pero kaya pa rin nitong magpabagsak ng mga structures na humina na.
* **Suriin ang Sarili at Kasamahan:** Tingnan kung may mga sugat o pinsala sa katawan. Maglapat ng basic first aid kung alam mo ito, pero huwag galawin ang mga seryosong sugatan maliban na lang kung may agarang panganib sa kanilang pwesto.
* **Mag-ingat sa mga Secondary Hazards:**
* **Gas Leaks:** Kung may naamoy kang gas o may naririnig na sumisitsit, isara agad ang main gas valve kung kaya, at lumabas agad ng area.
* **Kuryente:** Patayin ang main switch ng kuryente kung may nakikitang sparks o sirang linya.
* **Sira sa Gusali:** Maingat na lumikas palabas ng gusali kung may malalaking lamat o tila gumigiwang na ito. **Huwag na huwag gagamit ng elevator.**
* **Babala ng Tsunami:** Kung malapit ka sa tabing-dagat, pumunta agad sa mas mataas na lugar (higher ground) dahil ang malalakas na lindol ay pwedeng mag-trigger ng tsunami.
* **Manatiling Alerto sa Balita:** Makinig sa radyo (yung de-baterya) o mag-abang ng official updates para sa mga emergency instructions. Hangga't maaari, iwasan muna ang pagtawag sa cellphone kung hindi naman emergency para hindi ma-overload ang network at magamit ng mga emergency responders.
