GENETİĞİN DAHA İYİ ANLAŞILMASI
SPORUNUZU EN İYİ VERİLERLE BİLİNÇLİ YAPARAK TÜM POTANSİYELİNİZİ ORTAYA ÇIKARINIZ
Her bir bireyde 70 000 milyar hücre vardır. Her hücrenin bir çekirdeği vardır ve bu hücrede kromozomlarımız bulunmaktadır.
Özdeş olmayan 23 çift kromozomumuz bulunmaktadır. Bunların 22 çifti otozomal olarak diğer çift ise seks kromozomu olarak adlandırılmaktadır; X-X dişi, X-Y erkek k
romozumudur. Her çift, bir kromozom babadan ve bir kromozom anneden gelecek şekilde oluşmaktadır. Genler iki kopya olarak bulunmaktadır; bir gen kopyası babadan ve bir gen kopyası anneden gelmektedir. Bu 23 çift kromozom DNAnın bileşenleridir. Hepimizin bildiği çift sarmal yapı böylece oluşmaktadır. Gen DNA nın özel bir bölgesidir. DNA dört kimyasal elementten oluşmakta olup bunlar genetik yapımızı oluşturmaktadır. Aslında bu elementlerden sadece dört tane bulunmaktadır:
A ( adenin ), T ( timin ) , C ( sitosin ), G ( guanin )
A T C G
25 000 gen
Genlerimiz tüm vücudun kullanım kılavuzu gibidir. Vücudumuza nasıl işlev göreceğinin talimatını vermektedir. İnsan türünde yaklaşık 25 000 gen bulunmaktadır; buna genom denmektedir. Gen vücudumuza özel bir proteini nasıl yapacağı talimatını vermektedir. Hücrelerimizdeki önemli biyolojik görevlerin yapılmasını bu proteinler sağlamaktadır. DNA kodu veya genlerin sırası protein yapının ne olacağını belirlemektedir.
Örnek olarak, kas aktin ve miyozin denen iki proteinin eylemi ile kasılmaktadır. Melanin cilt hücrelerini koruyan bir protein olup cildin renginin esas belirleyicisidir. DNA da genetik dizilimde basit bir değişiklik protein yapıda bir değişikliğe neden olmaktadır. DNA kodundaki bu değişiklik “ SingleNucleotidePolymorphism veya SNP” olarak adlandırılmaktadır.
Örnek olarak, bir gen mutasyonuna bağlı olarak miyozin yanlış üretilirse kişide miyopati gelişmekte bu da kaslarda dejenerasyona neden olmaktadır.
Çocukluk Çağında Spor
Ailelerin ve çocukların spor tercihinde, ekranda çok gördükleri bir spor dalı genelde öne çıkıyor, bu anlamda futbol, basketbol ve voleybol en revaçta olan spor dalları. Bu spor dalları çok popüler olmalarına karşın ilerleyen yaşlarda yapmaya çok da uygun değildirler. O nedenle aileler, çocuklarının spor seçiminde öncelikle keyif alacakları bir spor çeşidini tercih etmeleri konusunda yardımcı olmalılar. Seçilecek spor çocuğun yaşına, cinsiyetine, yeteneğine ve daha da önemlisi fizyolojik yaşına uygun olması gerekir. Çocuklar kronolojik yaşlarına göre aynı olsa da, kendi fiziksel, beyinsel ve olgunlaşma düzeyine göre farklı oranlarda gelişir ve büyür. Biliriz ki çocuğun gelişiminde 3-5 ayın bile önemi vardır.
Çocuklarda hangi yaşta hangi spor yapılmalı?
Çocukların kronolojik yaşları aynı olsa da biyolojik yaşları bir olmayabilir. Dolayısıyla, spor tercihlerinde biyolojik yaş da mutlaka göz önüne alınmalıdır. Takvim yaşınagöre şöyle bir genelleme yapılabilir:
2–3 yaş: Sadece koşma, yakalama, zıplama gibi temel hareketleri yapabilirler. Dolayısıyla bu yaşta bir spor tercihi yapmak yerine bunların içinde olduğu aile bireyleri ve arkadaşları ile oyunları seçmelidir aileler. Bu amaçla bahçede koşma, yürüme, dans etme, suda gözetim altında oynama ve ciddi deneyimli kişiler eşliğinde jimnastik seçilebilir.
4–6 yaş: Dans etme, yüzme, jimnastik, ip atlama, elim sende, sek sek oynayabilir, üç tekerlekli bisiklete binebilirler. Bu yaşta çok deneyimli kişiler eşliğinde yüzme ve jimnastik başlanılabilir. Altı yaşından sonra çocuklarda güvenli ve kontrollü hareket yapma yeteneği gelişir ve spor tercihleri yavaş yavaş oluşmaya başlar.
7–10 yaş: Jimnastik, yüzme, futbol, basketbol, voleybol, hentbol, bisiklet, tenis yüzme gibi sporlarla ilgili temel eğitime ve bunların birleşimini içeren sporlara başlayabilirler. Zaman zaman bazı spor kulüpleri çocukları ve ailelere yanlış yönlendirme yapabiliyor. Eğer çocuk sadece basketbol oynanan bir spor kulübüne gidiyorsa, çocuğa basketbolun tüm detayları yavaş yavaş verilmeye çalışılır. Ama asıl yapılması gereken çocuklara tüm toplu sporları içeren oyunlar oynatıp, onların el-göz ve hareket koordinasyonunun geliştirmesini sağlamak.
10 yaş sonrası: Daha önceki yaşlarda başladıkları sporları daha organize olarak yapmaya devam ederken, atletizm, güreş ve küreğe başlayabilirler. Birkaç yıl sonraysa, tercihe göre, boks, tekvando, karate gibi daha çok kuvvet gerektiren sporlara başlanabilir. Bu sporlara daha erken de başlanabilir, ama yine direkt bu sporlara değil onların alt yapısını oluşturacak esnekliklerini, dengelerini ve koordinasyonlarını geliştirecek temel hareketleri içeren bir antrenman daha uygun olur. Yukarıda belirtilen bilgilere ilaveten ileride daha yoğun ve yarışmaya yönelik bir hedef ve bu çalışmaların başarılı bir şekilde sportif yarışmalarda taçlanması isteniyorsa çocukların kalıtsal genetik yatkınlıklarının spor dalını seçmeden önce saptanması önem kazanmaktadır.
