Haramaya University

04/06/2026

04/06/2026

የሐረማያ ዩኒቨርሲቲ የአየር ንብረት ለውጥን የሚቋቋሙ የግብርና ምርምር ቴክኖሎጂዎችን እያጠናከረ ነው

ሐረር፤ግንቦት 27/2018 (ኢዜአ)፦የሐረማያ ዩኒቨርሲቲ የአየር ንብረት መለዋወጥን መቋቋም በሚችሉና ከፍተኛ ምርት በሚሰጡ የግብርና ምርቶች ላይ የሚያከናውነውን የምርምርና የቴክኖሎጂ ሽግግር ስራ ይበልጥ እያጠናከረ መሆኑን አስታወቀ።

የዩኒቨርሲቲው የምርምርና ማህበረሰብ ጉድኝት ምክትል ፕሬዝዳንት ይስሃቅ ዩስፍ (ዶ/ር) እንደተናገሩት፥ ዩኒቨርሲቲው በአሁኑ ወቅት ከአየር ንብረት ለውጥ ጋር አብሮ የሚሄዱ የሰብል ዝርያዎችና የእንስሳት እርባታ ስራዎች ላይ ትኩረት አድርጎ እየሰራ ይገኛል።

በተለይም በየአካባቢው የሚከሰተውን ተለዋዋጭ የአየር ንብረት ሁኔታ ተቋቁመው የተሻለ ምርት መስጠት የሚችሉ አዳዲስ የሰብልና የእንስሳት ዝርያዎችን ለህብረተሰቡና ለአርሶ አደሩ የማሰራጨት እንዲሁም የማስፋት ስራዎች በትኩረት እየተከናወኑ መሆናቸውን ጠቁመዋል።

በዚህም መሰረት በዘንድሮው ዓመት ብቻ የአየር ንብረት ለውጥን ተቋቁመው ምርት መስጠት የሚችሉ 120 ነባርና አዳዲስ የግብርና ውጤቶችን ለማህበረሰቡ ማዳረስ መቻሉን ምክትል ፕሬዝዳንቱ አስታውቀዋል።

ዩኒቨርሲቲው በግብርናው ዘርፍ ላይ ብቻ ሳይሆን በጤና እና ቴክኖሎጂዎች ላይም እየሰራና እውቅና እያገኘ እንደሚገኝም አክለዋል።

በተለይም በቴክኖሎጂ ረገድ የአየር ንብረት ለውጥ ተስማሚና ወጪ ቆጣቢ፣ ምቹ የሆኑ ቴክኖሎጂዎችን በምርምር የማፍለቅ ስራዎች እየተከናወነ እንደሚገኝ ተናግረዋል።

በዩኒቨርሲቲው የዕጽዋት ሳይንስ መምህርና የግብርና ምርምር ትኩረት መስክ አስተባባሪ ዮናስ ሞገስ(ዶ/ር)፤ የአየር ንብረት ለውጥ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረና በምርትና ምርታማነት ላይ ተፅዕኖ እያስከተለ ይገኛል ብለዋል።

በተለይም የአየር ንብረት ለውጥ ተፅዕኖ በምስራቁ የሀገሪቱ ክፍሎች ላይ ጎልቶ እንደሚስተዋል ጠቅሰው፤ ችግሩን ለመቅረፍ ዩኒቨርሲቲው የተለያዩ የምርምር ቴክኖሎጂዎችን መስራቱን ተናግረዋል።

በዚህም ባለፈው ዓመት ድርቅን ተቋቁመው ምርት የሚሰጡ ሁለት የለውዝ ዝርያዎችን በምርምር በማውጣት ዝናብ አጠር አካባቢ ለሚገኙ አርሶ አደሮች የማሰራጨት ስራ ማከናወኑን አንስተዋል።

ሌሎች የአየር ንብረት ለውጥን ሊቋቋሙ የሚችሉ የተለያዩ የሰብል ዝርያዎች ላይም ምርምሮችን በማከናወን ለተጠቃሚው የማዳረስና የማስፋት ስራዎች መከናወናቸውን ተናግረዋል።

ዩኒቨርሲቲው በቴክኖሎጂ ዘርፍም አዳዲስና የማህበረሰቡን ችግሮች የሚፈቱ የምርምር ስራዎችን እያወጣ እንደሚገኝ የተናገሩት ደግሞ በዩኒቨርሲቲው ቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት ማኔጂንግ ዳይሬክተር፣ መምህርና ተመራማሪ ኢንጅነር ሃምዛ አህመድኑር ናቸው።

በተለይም በአካባቢው በሚገኙና ወጪ ቆጣቢ የሆኑ ቁሶችን ተጠቅሞ የመኖሪያ ቤት መገንባት የሚያስችል የምርምር ስራ ማከናወኑን የገለጹት ኢንጅነር ሃምዛ፤ ይህም እንደ ሀገር ተቀባይነት ማግኘቱንና የማስፋት ስራውም እየተከናወነ መሆኑን አክለዋል።

የሐረማያ ዩኒቨርሲቲ 43ኛው ዓመታዊ የምርምርና የማህበረሰብ ተሳትፎ ግምገማ ጉባዔውን ሰሞኑን ማካሄዱ ይታወሳል።

#ኢዜአ

04/06/2026

https://www.facebook.com/share/194cJiuXdc/

Yuunivarsiitiin Haramaayaa teeknooloojiiwwan qorannoo qonnaa jijjiirama qilleensaa dandamachuu danda’an cimsaa jira

Caamsaa 27/2018 (ENA): Yuunivarsiitiin Haramaayaa oomisha qonnaa jijjiirama qilleensaa dandamachuu danda’uu fi omisha olaanaa argamsiisuu danda’u irratti hojii qorannoo fi ce’umsa teeknooloojii daran cimsuu beeksise.

Akka itti aanaan pireezidaantii qorannoo fi misooma hawaasaa yunivarsiitichaa Dr. Isaaq Yusuuf himanitti, yeroo ammaa kana gosoota midhaanii fi horsiisa beeyladaa jijjiirama qilleensaa wajjin walsimu irratti xiyyeeffatanii hojjechaa akka jiran dubbatan.

Gosoota midhaanii fi beeyladaa haaraa haala qilleensaa jijjiiramaa naannoo tokkoon tokkoon isaanii dandamachuu danda’anii fi hawaasaa fi qonnaan bultootaaf oomisha fooyya’aa argamsiisuu danda’an raabsuu fi babal’isuuf tattaaffiin taasifamaa jiraachuu eeraniiru.

Haaluma kanaan bara kana qofa oomishaalee qonnaa jiranii fi haaraa jijjiirama qilleensaa dandamachuu danda’anii fi omisha olaanaa argamsiisan 120 hawaasaaf dhiyaachuu isaanii itti aanaan pireezdaantii beeksisaniiru.

Itti dabaluunis yuunivarsitichi damee qonnaa qofa osoo hin taane fayyaa fi teeknooloojiin hojjachaa jiraachuu fi beekamtii argachaa jiraachuu ibsaniiru.
Keessumaa gama teeknooloojiin teeknooloojiiwwan jijjiirama qilleensaaf mijatoo fi baasii xiqqaa ta’een qopheessuuf qorannoon hojjetamaa jira jedhan.

Yuunivarsiitichatti Piroofeesara Saayinsii Biqiltootaa fi Qindeessaa Qorannoo Qonnaa kan ta’an Dr. Yoonaas Mogas jijjiiramni qilleensaa yeroodhaa gara yerootti dabalaa dhufuun omishaafi oomishtummaarratti dhiibbaa geessisaa jiraachuu ibsaniiru.
Dhiibbaan jijjiirama qilleensaa keessumaa kutaalee Baha biyyattii keessatti mul’achuu isaa hubachiisuun, rakkoo kana furuuf yunivarsiitichi teeknooloojiiwwan qorannoo adda addaa hojjeteera jedhan.

Bara darbe gosootni loozii hongee dandamatanii fi oomisha gahaa kennan lama misoomsuun qonnaan bultootaaf naannoo roobni muraasni itti roobutti raabsamuu eeraniiru.
Gosoota midhaanii biroo adda addaa jijjiirama qilleensaa dandamachuu danda’an irrattis qorannoon taasifamaa jiraachuu fi fayyadamtootaaf raabsamaa jiraachuu ibsaniiru.

Inistiitiyuutii Teeknooloojii Yunivarsiitichatti Daarektarri Olaanaa, Barsiisaa fi Qorataan Injinar Hamzaa Ahmadnuur akka jedhanitti, yuunivarsitichi pirojektoota qorannoo gama teeknooloojii rakkoo hawaasaa furuun gaggeessaa jira.
Injiinar Hamzaa akka jedhanitti, meeshaalee naannootti argamanii fi baasii xiqqaa ta’an fayyadamuun manneen ijaaruu irratti qorannoon gaggeeffamuu eeruun, kunis akka biyyaatti fudhatama argatee babal’isuuf hojiin hojjetamaa jira jedhan.

Yuunivarsiitiin Haramaayaa tibbana Yaa’ii Gamaaggama Qorannoo fi Hirmaannaa Hawaasaa Waggaa 43ffaa gaggeessuun ni yaadatama.
filatteetti ’atteetti

04/06/2026

ሐረማያ ዩኒቨርሲቲ ለራስ ገዝነት የሚያበቁ አብዛኞቹን ፖሊሲዎችን አዘጋጅቶና ማጠናቀቁን አስታወቀ

በተዘጋጁ የራስ ገዝነት መመሪያዎች ላይ ከካውንስል አባላት እና ከአንጋፋ መምህራን ጋር በአፍረንቀሎ አዳራሽ ውይይት እየተካሄደ ነው።

የሐረማያ ዩኒቨርሲቲ የራስ ገዝነት ዝግጅት ዳይሬክተር ዶክተር አድነው ታደሰ ባደረጉት ንግግር መመሪያዎቹ በትምህርት ጉዳዮች ፣ በአስተዳደር ፣ በፋይናንስ እና በሰው ሃይል የራስ ገዝነት አምዶች ላይ የቀረቡ መሆኑን እና በዚህ ዙር ዘጠኝ ፖሊሲዎችና መመሪያዎች ቀርበው ውይይት እንደሚደረግባቸው ገልፀዋል።

የሐረማያ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዝዳንት ዶክተር ጀማል ዩሱፍ በመድረኩ ላይ ባደረጉት ንግግር እንደገለጹት አብዛኛቹ መመሪያዎች ተዘጋጅተውና ግለ ግምገማ ተደርጎባቸው የተጠናቀቁ መሆናቸውንና ራስ ገዝ ለመሆን የሚያስችል ነው ብለዋል።

የራስ ገዝነት እሳቤና አተገባበርን በተመለከተ ከዩኒቨርሲቲው ማህበረሰብ ጋር የግንዛቤ ማስጨበጫ ውይይቶች አየተደረጉ መሆናቸውንና ይህም የተገኘውን የራስ ገዝነት ዕድል እንዲገነዘቡና ለአፈፃፀሙ እገዛ እንዲያደርጉ እየተሰራ መሆኑን ገልፀዋል።

ዶክተር ጀማል አክለውም ራስገዝነት ለሰራተኛውም ሆነ ለተቋሙ ጥሩ ዕድል ይዞ የሚመጣ በመሆኑ ለተግባራዊነቱ ሁሉም የበኩሉን ኃላፊነት በሚገባ እንዲወጣ ጥሪ አቅርበዋል::

ዘጠኝ ረቂቅ መመሪያዎች እና የገምጋሚዎች ግብረ መልስ በመድረኩ ቀርቦ ውይይት እየተደረገባቸው ሲሆን መድረኩ እስከ ነገ ይቀጥላል።

ዘጋቢ፦ አወቀ አያልነህ
ፎቶግራፈር፦ ፎአድ አህመድ
ግንቦት 27/2018 ዓ.ም.

02/06/2026

Haramaya University Researcher Wins Competitive Travel Grant to Attend the 47th Mycotoxin Workshop 2026

Dr. Abdi Mohammed, an Associate Professor of Plant Pathology and Vice President for Administration and Development at Haramaya University, won a competitive travel grant for international scientists to participate in the 47th Mycotoxin Workshop 2026 in Berlin, Germany.

During the workshop, Dr. Abdi, delivered a presentation entitled “Mycotoxins in Ethiopian Food Systems: Current Burden and Emerging Biotechnology as a Solution” and presented a poster titled “Mycotoxin Contamination in Peanuts (Arachis hypogaea L.) at the Post-Harvest Stage in Eastern Ethiopia.”
His participation provided an important platform to share research findings on food safety challenges and innovative biotechnology-based solutions for mycotoxin management in Ethiopia.

The workshop also offered valuable opportunities for scientific exchange, networking, and the establishment of future research collaborations with international scientists and institutions working in the field of mycotoxin research and food safety.

Such achievements contribute to enhancing the international visibility of Haramaya University and strengthening its engagement in global research partnerships aimed at addressing food safety and public health challenges.

Haramaya University Public & International Relations

31/05/2026

Haramaya University Staff Participate in Erasmus+ International Training at Varna University of Management, Bulgaria

A delegation of academic staff from Haramaya University completed a staff mobility training program at the Varna University of Management (VUM) in Bulgaria.

The five-day international training, which took place from May 19 to 23, 2026, was organized and co-funded under the framework of the European Union’s Erasmus+ Programme. The initiative brought together a diverse cohort of educators and administrators from partner institutions worldwide, creating a dynamic forum dedicated to fostering global collaboration, professional development, and cross-border academic synergy.

The training focused on equipping higher education professionals with the methodologies required to develop global skills within local university contexts. Throughout the week, the Haramaya University delegation engaged in interactive modules designed to strengthen core institutional competencies, foster meaningful intercultural exchange, and analyze contemporary best practices in higher education management. Participants explored innovative strategies to enhance curriculum internationalization, streamline university administration, and improve student support services.

In addition to the formal training sessions, the mobility program served as a vital platform for high-level institutional networking and strategic diplomacy. The Haramaya University team participated in structured experience-sharing forums and collaborative dialogues aimed at laying the groundwork for expanded academic and research partnerships.

The successful participation of Haramaya University staff in this international program underscores the institution's proactive commitment to global engagement. By continually investing in the professional development of its personnel through strategic alliances like the Erasmus+ Programme, Haramaya University continues to enhance the quality of its educational delivery, enrich its research ecosystem, and solidify its standing as a globally connected institution of higher learning.

Haramaya University Public & International Relations Directorate

30/05/2026

ሐረማያ ዩኒቨርሲቲ የሚያከናውናቸው የማህበረሰብ አገልግሎት ሥራዎች የህብረተሰቡን ችግሮች ሊፈቱ በሚችሉ ተግባራት ላይ ሊያተኩር እንደሚገባ ተገለጸ

የሐረማያ ዩኒቨርሲቲ 43ኛው ዓመታዊ የምርምርና የማህበረሰብ ተሳትፎ ግምገማ ጉባኤ አካል የሆነውና በማህበረሰብ ተሳተፎ ዩኒቨርሲቲው ባለፉት 9 ወራት ያከናወናቸው አበይት ክንውኖች ለዩኒቨርሲቲው አጋሮችና ለአካባቢው ማህበረሰብ ዛሬ አቅርቦ ውይይት ተደርጎባቸዋል።

የሐረማያ ዩኒቨርሲቲ የምርምርና ማህበረሰብ ጉድኝት ምክትል ፕሬዘዳንት ዶ/ር ይሰሀቅ ዩሱፍ በመድረኩ ላይ እንደተናገሩት የአየር ንብረት ለውጥ በሀገር አቀፍ ደረጃ በግብርና፣ በጤና እና በተፈጥሮ ሀብት ላይ ከፍተኛ ጫና በመፍጠር ለድርቅ፣ ለዝናብ መዛባትና ለምግብ ዋስትና እጦት ምክንያት እየሆነ ነው። ማህበረሰቡ ይህን ተጽኖ እንዲቋቋም ሐረማያ ዩኒቨርሲቲ የአየር ንብረት ለውጥ የሚቋቋሙ የተለያዩ ፈጠራዎች ላይ ትኩረቱን በማድረግ የማህበረሰብ አገልግሎት ማዕከልነቱን አጠናክሮ ለመቀጠል እየተጋ መሆኑን ገልጸዋል።

የሐረማያ ዩኒቨርሲቲ የአካዳሚክ ጉዳዮች ምክትል ፕሬዘዳንት ፕሮፌሰር መንግስቱ ኡርጌ በመድረኩ ባደረጉት ንግግር የማህበረሰብ አገልግሎት በዩኒቨርሲቲው ሲተገበር የህብረተሰቡን ችግሮች ሊፈቱ በሚችሉ ተግባራት ላይ ሊያተኩሩ ይገባል ብለዋል። አያይዘውም በማህበረሰብ አገልግሎት ስራዎች የማህበረሰቡን ችግር ከመፍታት ጎን ለጎን የአከባቢውን ማህበረሰብ በኢኮኖሚ ተጠቃሚ ሊያደርጉም እንደሚገባ ገልጸዋል።

የዩኒቨርሲቲውን በማህበረሰብ አገልግሎት ዘርፍ የ 9 ወራት የስራ አፈፃፀምን በተመለከተ ፕሮፌሰር መንግሥት ሲናገሩ በ 75 ትምህርት ቤቶች ለሚገኙ ከ 35ሺ በላይ ለሚሆኑ ተማሪዎች የቁሳቁስ ድጋፍ፣ 4 የማህበረሰብ ፕሮጀክቶች ተሰርተው ለአገልግሎት ክፍት መሆናቸውን፣ ለተለያዪ የህበረት ስራ ማህበራት የአቅም ግንባታ ስልጠና እንዲሁም የነጻ የህግ ምክር እንዲሁም 120 ቴክኖሎጂዎች ወደ ተጠቃሚዎች መተላለፋቸውን ተናግረዋል።

በመድረኩ ከዩኒቨርሲቲው ምሁራን በተጨማሪ ፣ አባ ገዳዎች፣ የህብረተሰብ ተወካዮች እንዲሁም የዞንና የክልል ተወካዮች ተሳትፈዋል።

ዘጋቢ፡- በሀይሉ መኮንን
ፎቶግራፈር:- በሐይሉ ግርማ ፣ እስክንድር ሸምሰዲን እና ፉአድ አህመድ
ግንቦት 22/9/2018

30/05/2026

Yuunivarsiitiin Haramaayaa Bakkeewwan Tuuriizimii Baha Itoophiyaa Misoomsuuf Komishinii Tuuriizimii Oromiyaa Waliin mari'ate

Yuunivarsiitiin Haramaayaa bakkeewwan tuuriizimii Baha Itoophiyaa keessatti argaman faayidaa dinagdee isaanii guddisuuf akkasumas guddina biyyaaf gumaacha gama isaanii akka cimsan dandeessisuuf haala walta’iinsaan hojjechuun danda’amu irratti Komishinii Tuuriizimii Naannoo Oromiyaa waliin marii gaggeessuu ibsee jira.

Marii kana irratti irratti Itti Aanaa Pirezidaantii Qorannoo fi Tajaajila Hawaasaa Doktar Isaahaq Yuusuf, Itti Aanaan Pirezidaantii Dhimmoota Barnootaa Piroofeesar Mangistuu Urgee fi Komishinarri Komishinii Tuuriizimii Oromiyaa Aadde Leellisee Namee argamaniiru.

Doktar Isaahaq Yuusuf akka ibsanitti, bakkeewwan hawwata tuuristii kutaa bahaa biyyattii keessatti argaman babal’isuuf fi daawwattootaaf mijatoo taasisuuf kanaan dura Komishinichaa waliin waliigalteen hojii kan mallateeffamuu ibsuum, Haa ta’u malee hojiiwwan eegalaman hamma barbaadamuutti hojii irra waan hin oolleef waliigaltee kana hojii qabatamaatti hiikuuf mariin kun barbaachisaa ta’uu ibsaniiru.

Doktar Isaahaq dabalataan akka jedhanitti, bakkeewwan tuuriizimii kana sirna teeknooloojiin deeggaramuun guddisuuf hojii kaartaa dijitaalaa qopheessuu irratti hojjetamaa jiraachuu Eeruun, Bakkeewwan kunneenis qorannoo fi qo’annoof mijataa akka tahanii fi odeeffannoo qabatamaa walitti qabuuf yeroo dhiyootti hojiitti galuuf karoorfamuu beeksisanii jiran.

Kana malees, daawwattoota gara bakkeewwan hawwata tuuriizimii kanneen dhufan hawwachuuf bu’uuraalee misoomaa barbaachisan akka guutamaniif qaamolee dhimmi ilaallatu waliin qindoominaan hojjechuuf Yuunivarsiitichi qophii ta’uu isaanii ibsanii jiran.

Itti Aanaa pireezidantii dhimna barnootaa Yuunivarsiitii Haramaayaa kan taham Piroofeesar Mangistuu Urgee gama isaaniitiin , Yuunivarsiitiin Haramaayaa mootummaa Naannoo Oromiyaa waajjiraalee mootummaa Naannoo Oromiyaa adda addaa keessatti hojjii hojjechaa tureen muuxannoo hojii waloo cimaa akka qabu yaadachiisuun, muxxannoo qabu fayyafamuun damee tuuriizimiitiinis hojii bal’aa hojjechuun akka barbaachisu hubachiisanii jiran.

Keessumaa bakkeewwan hawwata tuuristii karaa saayinsaawaan qorachuun galmeessuu fi roga gabaaf dhiheessuutiin xiyyeeffannoon kan hojjetu tahuu dubbataniiru.

Komishinarri Komishinii Tuuriizimii Oromiyaa Aadde Leellisee Namee gama isaaniitiin , waliigaltee kanaan dura Yuunivarsiitichaa waliin taasifamuu yaadachiisanii, gara fuulduratti hojiiwwan qabatamaa fi bu’a qabeessa damee kana guddisan Kan hojjetaman tahuu ibsa kennaniin mirkaneessanii jiran.

Dabalataan Komishinar Leelliseen akka ibsanitti, magaalonnii fi bakkeewwan tuuriizimii qulqulluu fi daawwattootaaf hawwataa ta’uu akka qaban Eeruun,Bakkeewwan hawwata tuuriizimii galmeessuun daawwattoonni odeeffannoo salphaatti akka argatan jiddu gala beekumsa odeeffannoo qopheessuuf Yuunivarsiitii Haramaayaa waliin kutannoodhaan hojjechuuf qophii ta’uu isaanii ibsanii jiran.

Gabaasaa: Awaqaa Ayaalneh
Hiika Afaan Oromoo :Shimallis Baqqalaa
Suuraa: Tewoodroos Lishaanii fi Bayyiluu Girmaa
Daayirektara Hariiroo Ummataa fi Idil-addunyaa Yuunivarsiitii Haramaayaa

30/05/2026