12/02/2026
🇬🇷 Προσθήκη νερού και διαφόρων προσμίκτων απευθείας στη βαρέλα σκυροδέματος στο έργο, επικίνδυνη πρακτική ή μήπως όχι; 🤔
➡️ Τι ισχύει νομοθετικά;
Βάσει του κανονισμού τεχνολογίας σκυροδέματος 2016 (ΦΕΚ 1561/2016):
❌ Απαγορεύεται η προσθήκη νερού μέσα στη βαρέλα ή στον κάδο της αντλίας (άρθρο Δ3.5.2)
❌ Απαγορεύεται η προσθήκη στεγανωτικών μάζας, λοιπών προσθέτων/προσμίκτων (άρθρο Β3.11)
✅ Επιτρέπεται μόνο η προσθήκη υπερρευστοποιητή ίδιου με αυτόν που χρησιμοποιήθηκε στην μελέτη σύνθεσης (άρθρο Β3.12)
➡️ Γιατί ο κανονισμός θέτει αυτούς τους περιορισμούς;
1) η προσθήκη νερού στο έργο μειώνει αυτόματα τα μηχανικά χαρακτηριστικά και την ανθεκτικότητα του σκυροδέματος, διότι αυξάνεται δραματικά το συνολικό πορώδες, η συνδεσιμότητα των πόρων και η διαπερατότητα του.
2) η προσθήκη στεγανωτικών μάζας απευθείας στη βαρέλα μεταβάλλει (~1-2% ή και περισσότερο) τον ενεργό λόγο νερού προς τσιμέντο και συνεπώς αλλοιώνει τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά του νωπού και σκληρυμένου σκυροδέματος. Επίσης αυξάνεται ο κίνδυνος με λάθος στην ανάμιξη και δοσολογία.
Τα στεγανωτικά μάζης (ειδικά τα κρυσταλλικά, που λειτουργούν και ως πρόσμικτα αυτόνομης αυτοΐασης) είναι εξαιρετικά προϊόντα 🔝 πιστοποιημένα με σήμανση CE και σε πολλές περιπτώσεις ορθώς επιβάλλεται η χρήση τους, όχι όμως με προσθήκη απευθείας στη βαρέλα στο έργο.
Αντιθέτως θα πρέπει να αποτελούν μέρος μίας εργαστηριακής μελέτης σύνθεσης, όπου θα συνοδεύεται με αρχικές δοκιμές (δοκιμαστικά αναμίγματα). Στην Ελλάδα πολλές εταιρείες σκυροδέματος έχουν μελέτες σύνθεσης με σκυρόδεμα εξαιρετικά μειωμένης υδατοδιαπερατότητας και ιδιότητες αυτόνομης αυτοΐασης με χρήση κρυσταλλικών προσμίκτων.
Ομοίως ισχύει και με τα άλλα χημικά πρόσθετα, πρόσμικτα και χαλύβδινες/πολυπροπυλενίου ίνες.
3) ο υπερρευστοποιητής πρέπει να είναι ίδιος με αυτόν που έχει χρησιμοποιηθεί στη μελέτη σύνθεσης για λόγους χημικής συμβατότητας. Η κλασσική πρακτική, όπου ο παραγωγός διαθέτει παλιά δοχεία, χωρίς διακριτική σήμανση του εκάστοτε υπερρευστοποιητή που χρησιμοποιείται στο έργο, δεν είναι αποδεκτή πρακτική.
🆒 Συμπεράσματα
👉 Εάν λοιπόν προστεθεί κάποιο υλικό μέσα στην βαρέλα, πέραν ίδιου υπερρευστοποιητή με της μελέτης σύνθεσης, θεωρείται παράνομη πρακτική και αυτόματα υπεύθυνος για την ποιότητα του σκυροδέματος στο έργο παύει να είναι ο παραγωγός με την ευθύνη να βαραίνει τον εκάστοτε χρήστη.
👉 Εάν μάλιστα τα δοκίμια για τον έλεγχο της θλιπτικής αντοχής 28 ημερών (κανονιστικά κριτήρια ΚΤΣ 2016) δεν ικανοποιηθούν, οι αποζημιώσεις που ενδεχομένως προκύψουν δεν σχετίζονται με τον παραγωγό του σκυροδέματος, καθότι η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τον χρήστη που αποφάσισε να επέμβει στην μελέτη σύνθεσης του σκυροδέματος.
👉 Η Διασφάλιση & ο Έλεγχος Ποιότητας οφείλουν να αποτρέπουν τέτοιες λάθος πρακτικές δίδοντας πραγματική υπεραξία σε κάθε τεχνικό έργο.
.........................................................................
🇺🇲 Addition of water and various admixtures directly into the truck mixer delivering concrete to the construction site: hazardous practice or not? 🤔
➡️ Applicable Regulatory Framework
According to the Greek Concrete Technology Regulation (ΚΤΣ 2016, Government Gazette 1561/2016):
❌ The addition of water inside the truck mixer drum or the pump hopper is prohibited (Article D3.5.2).
❌ The addition of integral waterproofing agents and other admixtures/additives is prohibited (Article B3.11).
✅ Only the addition of a superplasticizer identical to that used in the approved mix design study is permitted (Article B3.12).
➡️ Rationale for these Regulatory Restrictions
1) The direct addition of water into the truck mixer at the construction site automatically reduces the mechanical properties and durability of concrete, as it significantly increases the total porosity, pore connectivity, and overall permeability.
2) The direct addition of integral waterproofing admixtures into the truck mixer alters (typically by approximately 1–2% or more) the effective water-to-cement ratio and, consequently, modifies the physicochemical characteristics of both fresh and hardened concrete. Furthermore, the risk of improper mixing and inaccurate dosing is significantly increased.
Integral waterproofing admixtures—particularly crystalline types, which may also function as autonomous self-healing agents—are technologically advanced and highly effective products 🔝 certified with CE marking. In many applications, their use is technically required. However, their incorporation must not occur through on-site addition into the truck mixer.
Instead, such admixtures must be incorporated within a properly conducted laboratory mix design, supported by initial type testing (trial batches).In Greece numerous ready-mix concrete producers have developed mix designs for concrete of exceptionally low permeability with autonomous self healing abilities, by using crystalline admixtures.
The same principle applies to other chemical admixtures, additives and PP/steel fibers.
3) Any superplasticizer added on site must be identical to the one specified and used in the approved mix design due to chemical compatibility requirements. The common practice of using previously opened, unlabeled containers of unspecified superplasticizers at the project site is not considered acceptable practice.
🆒 Conclusions
👉 If any material is added into the truck mixer other than the same superplasticizer specified in the approved mix design, such action constitutes a non-compliant and unlawful practice. In that case, the concrete producer is automatically released from responsibility for the quality of the concrete delivered to the project, and full responsibility is transferred to the party who performed the intervention.
👉 If the 28-day compressive strength test specimens fail to satisfy the acceptance criteria defined in KTΣ 2016, any resulting claims or financial liabilities cannot be attributed to the concrete producer, since responsibility rests exclusively with the user who altered the approved concrete mix design.
👉 Quality Assurance and Quality Control inspection procedures must prevent such improper practices, thereby delivering tangible added value to every engineering project.
