NCSR "DEMOKRITOS"

04/09/2026

⛏️ Στα ίχνη των μετάλλων.

Τα μεταλλεία μπορεί να σίγησαν. Τα ίχνη τους, όμως, παραμένουν.

Στο πλαίσιο του έργου «ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΤΟΠΟΙ ΙΙ», το ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, σε συνεργασία με τους εταίρους του έργου, διοργανώνει την Ενημερωτική Ημερίδα «Η Γεω-μεταλλευτική και Μεταλλουργική Κληρονομιά των Κυκλάδων και της Κύπρου».

Μέσα από παρουσιάσεις επιστημόνων, των συνεργατών μας και ανθρώπων με βαθιά γνώση της τοπικής ιστορίας, η Ημερίδα μάς ταξιδεύει από τη Σίφνο, τη Σέριφο και την Κύθνο έως την περιοχή Ασγάτας–Καλαβασού της Κύπρου, αναδεικνύοντας:

⛏️ τη μεταλλευτική και μεταλλουργική κληρονομιά των Κυκλάδων και της Κύπρου
🏺 την αρχαιολογική και γεωλογική ιστορία των περιοχών
📜 άγνωστες πτυχές της μεταλλευτικής ιστορίας της Σίφνου μέσα από παλαιά αρχεία
🌍 τη σύνδεση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη και τον πολιτιστικό τουρισμό.

🏅 Ιδιαίτερη στιγμή της Ημερίδας θα αποτελέσει η αναγόρευση του Δρ Ιωάννη Μπασιάκου, Ομότιμου Ερευνητή του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος, σε Επίτιμο Δημότη Σίφνου.

📍 Πολιτιστικό Κέντρο «Μαριάνθη Σίμου», Αρτεμώνας Σίφνου
📅 Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026
🕔 Έναρξη: 17:00
👥 Η Ημερίδα είναι ανοιχτή στο κοινό.
🔗 Περισσότερες πληροφορίες: https://metalplaces.eu/

02/09/2026

Tο ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος παρουσιάζει το πρόγραμμα της επετειακής εκδήλωσης «Δημόκριτος: Διαμορφώνοντας το μέλλον | Έρευνα με επίκεντρο τον άνθρωπο»: μια ολόκληρη ημέρα αφιερωμένη στην έρευνα, την καινοτομία και τις ιδέες που διαμορφώνουν το αύριο.

Το πρόγραμμα της επετειακής εκδήλωσης αναπτύσσεται σε τέσσερις Πράξεις, ακολουθώντας μια διαδρομή από το παρελθόν προς το μέλλον και από τη θεμελιώδη έρευνα μέχρι την εφαρμογή και την κοινωνία.

Διακεκριμένοι επιστήμονες και ερευνητές, εκπρόσωποι της Πολιτείας, στελέχη της επιχειρηματικής και επενδυτικής κοινότητας και άνθρωποι από το ευρύτερο οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας συναντώνται σε μια ημέρα διαλόγου και ανταλλαγής γνώσης γύρω από την επιστήμη, την τεχνολογία και τον ρόλο τους στη διαμόρφωση του αύριο.

🔷Η Πράξη Α΄ διατρέχει 65 χρόνια επιστημονικής εξέλιξης, από τις απαρχές της πυρηνικής έρευνας μέχρι τις τεχνολογίες του μέλλοντος, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σύνδεση του ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος με το CERN και την αναζήτηση των θεμελιωδών συστατικών της ύλης.

🔶Στην Πράξη Β’, η επιστήμη συναντά την πολιτιστική κληρονομιά. Η νανοεπιστήμη και τα προηγμένα υλικά, οι τεχνολογίες XRF και η έρευνα στη Βεργίνα και την Αμφίπολη, αλλά και οι ψηφιακές τεχνολογίες στο Aitherion και στο Λύκειο του Αριστοτέλη, αναδεικνύουν διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους η σύγχρονη έρευνα προσεγγίζει την ιστορία και τον πολιτισμό.

🔷Στην Γ’ Πράξη, στρέφουμε το βλέμμα μας προς το αύριο: στις τεχνολογίες που διαμορφώνουν το μέλλον και στις ερευνητικές προκλήσεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, τις κβαντικές τεχνολογίες, την ενέργεια, το περιβάλλον, τα προηγμένα υλικά, την υγεία και τη βιοτεχνολογία.

🔶Τέλος, η Πράξη Δ΄ ακολουθεί τη διαδρομή από την έρευνα στην καινοτομία. Startups και spin-offs, επενδύσεις, δίκτυα και επιχειρηματική ανάπτυξη και μια συζήτηση γύρω από θέματα ηθικής και ασφάλειας της νέας τεχνολογικής εποχής.

65 χρόνια έρευνας που μέχρι σήμερα ανοίγουν νέους δρόμους για ένα καλύτερο αύριο, με τον άνθρωπο πάντα στο επίκεντρο.

📅 Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026
📍 Μέγαρο Μουσικής Αθηνών | Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη
🔗 Εγγραφή εδώ: https://www.eventora.com/el/Events/65-xronia-demokritos?c=p

27/08/2026

Από τον πυρηνικό αντιδραστήρα στην τεχνητή νοημοσύνη και τις κβαντικές τεχνολογίες. Πώς μετασχηματίζεται ένα ερευνητικό κέντρο μέσα σε 65 χρόνια; Και ποιος μπορεί να είναι ο ρόλος του στην επόμενη ημέρα της έρευνας και της τεχνολογίας στην Ελλάδα;

Την Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου, το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» σας προσκαλεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών για την ολοήμερη επετειακή εκδήλωση:

«Δημόκριτος: Διαμορφώνοντας το μέλλον | Έρευνα με επίκεντρο τον άνθρωπο»

🔹 Το πρωί, διατρέχουμε την πορεία του Κέντρου από τη γέννησή του γύρω από τον ερευνητικό πυρηνικό αντιδραστήρα και τη μακρόχρονη σχέση του με το CERN έως σήμερα. Βλέπουμε πώς η επιστήμη συναντά τον πολιτισμό και, στη συνέχεια, στρέφουμε το βλέμμα στο μέλλον μέσα από τα πεδία στα οποία δραστηριοποιείται ο «Δημόκριτος» σήμερα: τη σωματιδιακή φυσική, τα προηγμένα υλικά και τους ημιαγωγούς, τα δίκτυα και τις τηλεπικοινωνίες, τη βιοτεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη, τις κβαντικές τεχνολογίες, την ενέργεια και το περιβάλλον.

🔹 Το απόγευμα είναι αφιερωμένο στην καινοτομία. Ερευνητές, νεοφυείς επιχειρήσεις, εκπρόσωποι της βιομηχανίας και φορείς υποστήριξης της επιχειρηματικότητας συζητούν πώς τα αποτελέσματα της έρευνας βρίσκουν τον δρόμο τους προς νέες εφαρμογές και επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, ενισχύοντας τη σύνδεση της επιστήμης με την κοινωνία και την οικονομία -αλλά και ποια ζητήματα ηθικής και ασφάλειας συνοδεύουν την τεχνολογική πρόοδο.

Μια ημέρα για τους ανθρώπους που διαμόρφωσαν αυτή την πορεία και για τις επιλογές που θα καθορίσουν την επόμενη.

Δηλώστε συμμετοχή εδώ: https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fwww.eventora.com%2Fel%2FEvents%2F65-xronia-demokritos%3Fc%3Dp%26utm_id%3D97758_v0_s00_e0_tv2_a1demo0jqgxbj9%26fbclid%3DIwcGRvZgFleHRuA2FlbQIxMABicmlkETBZU2VEN1kzQ0pIdmxibm5Lc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHqnVvDzkRYyTcEBuXlIH9QZdT86TxRzyP6iVlPh33-1W1vzFlsiweuqQReN-_aem_fDoDbeFKnHmc9cq6VGbUZQ&h=AUDxxZhBCq-URYcR4FdMIiUzmIqLkru3jjeHQIYq41XTAh8InRxxXE9QfPTWDYBq_uLR_mt3W_eZ_6etng2CGvWe852CSb4JhIz_47gCZszZDP0KhmMSVEiEDDNbmse7lB5sVl_NUbAl728dpav_b5xyNntIb5jH&__tn__=-UK-R&c[0]=AUAkMAUh69k5mN1m_m4sCZo0B30RJZOKKGmODSgwUnDLWQ_zvZeGMDJX69_p9WwsbS7W5tbFSJbmCZd9Zfo2T9nDS7742wjZ3pAHF3OwCQACkjHj0htM8vwosDS9Fwt2SNgID2RfQMUXwKmQM43mGul8vzkyF1fVnPL__FphGM1zJS_DiNLBmUdEj7-YsdasTN48-_6ACntM1a_4j5pCAJpbBA

📅 Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026
📍 Μέγαρο Μουσικής Αθηνών | Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη

Σύντομα θα μοιραστούμε το αναλυτικό πρόγραμμα της εκδήλωσης.

25/08/2026

Το 1961 στις παρυφές του Υμηττού, μια ανοιχτή έκταση επιλέχθηκε για να στεγάσει ένα νέο επιστημονικό όραμα για την Ελλάδα.

Ο «Δημόκριτος» εγκαινιάστηκε επίσημα ως Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών και ο ερευνητικός πυρηνικός αντιδραστήρας GRR-1 σηματοδότησε την είσοδο της Ελλάδας σε μια νέα εποχή οργανωμένης επιστημονικής έρευνας μεγάλης κλίμακας.

Γύρω από τον GRR-1 αναπτύχθηκαν σταδιακά νέες ερευνητικές μονάδες στις φυσικές επιστήμες, τη βιολογία, την ηλεκτρονική, την πληροφορική και την πυρηνική τεχνολογία. Αυτό που ξεκίνησε ως μία εμβληματική ερευνητική υποδομή εξελίχθηκε γρήγορα σε μια επιστημονική κοινότητα και, τελικά, στο μεγαλύτερο διεπιστημονικό ερευνητικό κέντρο της Ελλάδας.

Καθώς ετοιμαζόμαστε να γιορτάσουμε τα 65 μας χρόνια, θυμόμαστε και μοιραζόμαστε μαζί σας εικόνες από τις απαρχές της ιστορίας μας: η αρχειακή αυτή απεικόνιση αποτυπώνει ένα από τα πρώτα σχέδια για το μελλοντικό ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος»: μια έκταση σχεδόν 600 στρεμμάτων, αφιερωμένη στην έρευνα, την καινοτομία και την εκπαίδευση.

Σας περιμένουμε στις 29 Σεπτεμβρίου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, για να τιμήσουμε μαζί την ιστορία του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» και να κοιτάξουμε προς το μέλλον.

Δηλώστε συμμετοχή εδώ: https://www.eventora.com/el/Events/65-xronia-demokritos?c=p&utm_id=97758_v0_s00_e0_tv2_a1demo0jqgxbj9&fbclid=IwY2xjawT6WT5wZG9mAWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMFlTZUQ3WTNDSkh2bGJubktzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEew_e3VDbDQP2arZEgGaJ7nU362sYqXDo0L_bMp4VLOivEKRVJm2KY35JgeGI_aem_WrU11cITNEZgv8egfx143g

19/08/2026

🔥 Από τη φωτιά στο μέταλλο. Από την αρχαία γνώση στη σύγχρονη επιστήμη.

Λέγεται πως όταν οι κάτοικοι της αρχαίας Σίφνου σταμάτησαν να αφιερώνουν στους Δελφούς μέρος του πλούτου που αντλούσαν από τα χρυσωρυχεία και τα αργυρορυχεία τους, η θάλασσα πλημμύρισε τα μεταλλεία και το νησί έχασε την ευημερία του.
Πέρα από τον θρύλο, η Σίφνος υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα αρχαίας μεταλλουργίας στο Αιγαίο. Σήμερα, τα ίχνη αυτής της μακραίωνης γνώσης συναντούν τη σύγχρονη επιστημονική έρευνα.

Με αυτό το στόχο, το Εργαστήριο Παλαιοπεριβάλλοντος και Αρχαίων Μεταλλικών Δομών του Ινστιτούτου Νανοεπιστήμης & Νανοτεχνολογίας του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», σε συνεργασία με τους εταίρους του έργου «ΜΕΤΑΛΛΩΝ ΤΟΠΟΙ II», διοργανώνει το 1ο Θερινό Σχολείο με τίτλο «Πυροτεχνολογία και Παραγωγή Αρχαίων Μετάλλων».

Το πρόγραμμα συνδυάζει θεωρητική κατάρτιση, εργαστηριακές δραστηριότητες και πρακτική εκπαίδευση στο πεδίο, με θεματικές όπως:

⛏️ αρχαίες τεχνολογίες παραγωγής μετάλλων
🔬 αρχαιομετρικές αναλύσεις και τεχνικές
🔥 πειραματική ανακατασκευή μεταλλουργικών διαδικασιών
🏺 επισκέψεις σε αρχαία μεταλλεία και αρχαιολογικές θέσεις της Σίφνου και της Σερίφου

📍 Αρτεμώνας, Σίφνος, Ελλάδα
📅 28 Σεπτεμβρίου - 7 Οκτωβρίου 2026
🗓️ Προθεσμίας υποβολής αιτήσεων: 31 Αυγούστου 2026

Η συμμετοχή είναι δωρεάν, ενώ οι διαλέξεις, τα εργαστήρια και το εκπαιδευτικό υλικό θα προσφερθούν στην αγγλική γλώσσα.

Μια μοναδική ευκαιρία να εξερευνήσουμε τη σχέση ανθρώπου, τεχνολογίας και φυσικών πόρων μέσα από τα ίχνη της αρχαίας μεταλλουργίας.

Περισσότερες πληροφορίες: https://metalplaces.eu/home/%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%ac%ce%bb%ce%bb%cf%89%ce%bd-%cf%84%cf%8c%cf%80%ce%bf%ce%b9-ii/sxoleio-pyrotechnologias/%cf%83%cf%87%ce%bf%ce%bb%ce%b5%ce%af%ce%bf-%cf%80%cf%85%cf%81%ce%bf%cf%84%ce%b5%cf%87%ce%bd%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%af%ce%b1%cf%82-%cf%83%ce%af%cf%86%ce%bd%ce%bf%cf%85/

12/08/2026

☀️ Εκτός γραφείου. Εντός καλοκαιριού.
Ο Δημόκριτος σας εύχεται καλές διακοπές!

11/08/2026

Κάθε επέτειος είναι μια ευκαιρία να αναλογιστούμε την ιστορία μας και να στρέψουμε το βλέμμα σε όσα διαμορφώνουν το μέλλον.

Η περιέργεια που γεννά νέα ερωτήματα. Η γνώση που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά. Η ανακάλυψη που ανοίγει νέους δρόμους. Η καινοτομία που μετατρέπει τις ιδέες σε πράξη. Η κατανόηση του κόσμου γύρω μας που δίνει νόημα στην έρευνα. Και η ματιά στο μέλλον που συνεχίζει να οδηγεί κάθε επόμενο βήμα.

Οι φωτογραφίες αυτές αποτυπώνουν λίγες μόνο στιγμές από μια πορεία 65 χρόνων του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος». Διαφορετικές εποχές, διαφορετικά επιστημονικά πεδία, ένας κοινός στόχος: η συνεχής αναζήτηση νέας γνώσης.

Στις 29 Σεπτεμβρίου, θα συναντηθούμε όλοι μαζί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη, στην εκδήλωση:

«Δημόκριτος: Διαμορφώνοντας το μέλλον»
Έρευνα με επίκεντρο τον άνθρωπο

Οι εγγραφές έχουν πλέον ανοίξει: https://www.eventora.com/el/Events/65-xronia-demokritos?c=p

Σας περιμένουμε!

09/08/2026

06/08/2026

Καθώς η διαθεσιμότητα νερού μειώνεται στα ελληνικά νησιά, η εύρεση νέων λύσεων αποτελεί μόνο τη μισή πρόκληση.

Οι περιορισμένες βροχοπτώσεις, οι μεγαλύτερες περίοδοι ξηρασίας και η αυξημένη ζήτηση σε συγκεκριμένες εποχές του χρόνου ασκούν όλο και μεγαλύτερη πίεση στους υδατικούς πόρους, επηρεάζοντας τις τοπικές κοινωνίες, τη γεωργία και τη βιωσιμότητα των νησιών.

Ο Γιάννης Ζαρίκος, ερευνητής στο Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Ερευνών (https://inrastes.demokritos.gr/el/laboratories/ergastirio-perivallontikon-erevnon/) του Ινστιτούτου Πυρηνικών και Ραδιολογικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ενέργειας και Ασφάλειας (ΙΠΡΕΤΕΑ) του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», μελετά τη διαχείριση των υδατικών πόρων, με έμφαση στις εναλλακτικές πηγές νερού. Η έρευνά του εξετάζει τις βροχοπτώσεις και τις περιόδους ξηρασίας σε όλη την Ελλάδα και διερευνά πώς μέθοδοι όπως η συλλογή νερού της βροχής και η επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένου νερού μπορούν να συμβάλουν στην επάρκεια και την ασφάλεια του νερού.

Η έρευνα αυτή αξιοποιείται και στο RECREATE, ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό έργο που εξετάζει πώς οι εναλλακτικές πηγές νερού μπορούν να βοηθήσουν διαφορετικές περιοχές να αντιμετωπίσουν τη λειψυδρία. Στη Σύρο, οι ερευνητές μελετούν αν η ασφαλής επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων μπορεί να στηρίξει τη γεωργία και να συμβάλει στην αναπλήρωση των αποθεμάτων υπόγειου νερού, τα οποία έχουν επηρεαστεί από την υφαλμύρινση λόγω υπερεκμετάλλευσης.

Ωστόσο, δεν αρκεί μόνο να αποδειχθεί ότι μια μέθοδος λειτουργεί. Όπως επισημαίνει ο Γιάννης,
«oι νέοι τρόποι διαχείρισης του νερού μπορούν να είναι χρήσιμοι στα νησιά μόνο εάν οι τοπικές κοινωνίες κατανοούν πώς λειτουργούν και αισθάνονται άνετα να τους χρησιμοποιήσουν».

Αυτό αναδεικνύει μια πλευρά της επιστημονικής δουλειάς που συχνά παραβλέπεται. Οι επιστήμονες χρειάζεται όχι μόνο να αναπτύσσουν και να αξιολογούν νέες μεθόδους, αλλά και να εξηγούν τη γνώση πίσω από αυτές με τρόπο κατανοητό.

Η σαφής ενημέρωση για το γιατί χρειάζεται μια μέθοδος, πώς έχει αξιολογηθεί και ποια είναι τα οφέλη και οι περιορισμοί της, βοηθά τις τοπικές κοινωνίες να παίρνουν ενημερωμένες αποφάσεις για πόρους που επηρεάζουν άμεσα τη ζωή τους.

Χωρίς αυτή τη σύνδεση, η έρευνα μπορεί να παραμείνει μέσα στην επιστημονική κοινότητα, χωρίς να έχει ουσιαστικό αντίκτυπο στην κοινωνία.

Περισσότερα για το RECREATE: https://recreate4water.eu/
Περισσότερα για την Ομάδα Κλιματικής Έρευνας του Δημόκριτου: https://climaerel.ipta.demokritos.gr/

04/08/2026

Φέτος, το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» συμπληρώνει 65 χρόνια έρευνας, καινοτομίας και εκπαίδευσης.

Με αφορμή αυτή την επέτειο, σας περιμένουμε

στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
στις 29 Σεπτεμβρίου 2026

σε μια ολοήμερη εκδήλωση αφιερωμένη στους ανθρώπους και τα επιτεύγματα που καθόρισαν τη διαδρομή μας, αλλά και στην έρευνα, τις τεχνολογίες και τις συνεργασίες που διαμορφώνουν ήδη τη νέα εποχή του Δημόκριτου και την πορεία μας προς το μέλλον.

Περισσότερες πληροφορίες και ο σύνδεσμος εγγραφής θα ακολουθήσουν σύντομα.