رووانگەی زانست - Observatory of Science

  • Home
  • Iraq
  • Kirkuk
  • رووانگەی زانست - Observatory of Science

رووانگەی زانست - Observatory of Science روانگەی زانست پەڕەیەکی زانستی سەربەخۆیە کار دەکات بۆ ر

02/04/2026

هەڵدانی گەشتییەکی تری ئاسمانی “ ئارتمیس -٢ “ لەلایەن ناساوە، لەگەشتێکی تر بۆ گەڕانەوە بۆ خولگەی مانگ پاش تێپەڕبوونی ٥٤ ساڵ بەسەر کۆتا گەشتی مرۆڤ بۆ سەرمانگ لەساڵی ١٩٧٢ لە سەر گەشتی یاسمانی “ ئەپلۆ ١٧”

04/03/2026

‎ڕوخانی دیکتاتۆرەکان

‎

14/02/2026

شەپۆلەکانی فاڕادای

11/01/2026

پێويسته تاكى كورد چاو به خۆيدا بخشێنيێته وه و سه رله نوێ دونيا بينی خۆى بنيات بنێتەوە ، چونكه موسلمان بوونيشمان لەدەستى موسڵمانى عەرەب و تورک و فارس نەى پاراستين.
کێشەی کورد عاتیفەیە و عەقڵی لە چاویایەتی،لەهەمانکاتدا سیاسەتمەداری بەتوانایشی نییە

‎نەوتی ڤێنزوێلا: کێشەکە لە بڕی نەوت نییە بەڵکو لە شێوازی دەرهێنانیەتی‎ڤێنزوێلا کێشەی کەمبوونەوەی نەوتی نییە، چونکە خاوەن...
04/01/2026

‎نەوتی ڤێنزوێلا: کێشەکە لە بڕی نەوت نییە بەڵکو لە شێوازی دەرهێنانیەتی

‎ڤێنزوێلا کێشەی کەمبوونەوەی نەوتی نییە، چونکە خاوەنی گەورەترین یەدەگی نەوتە لە جیهاندا، بەڵام ئاستەنگی ڕاستەقینە دەرهێنانی نەوتی زۆر قورسە لە ئاستێکی بەرفراوان لە دۆخی ڕیزفواری زۆر سنورداردا. کەمەری نەوتی ئۆرینۆکۆ چەند ڕیزڤوارێکی بە کوالێتی زۆر نایابی بەرد لە خۆ دەگرێت ، کە تێکڕای پۆرۆسیتی دەگاتە ٢٨-٣٥٪، و پێرمیبڵتی بەرزە و لە ١٠٠٠ میلی دارسی تێدەپەڕێت، بەڵام ئەدای دەرهێنان بە کوالیتی بەردەکانی ڕیزڤوار ناپێورێت بەقەد ئەو کاریگەرییەی کە جۆر و کوالێتی نەوتەکە هەیەتی کە API ـی دەگاتە نزیکەی ٨-١٢ و لینجی “ڤیسکۆستی” نەوتەکە لە نێو بەردەکاندا دەگاتە هەزارەها سێنتی پۆیز. لە سیستەمی وادا، ڕێژەی جووڵە”مۆبیلیتی ڕێشیۆ” دەبێتە هۆکاری بڕیاردەر، کە جووڵەی ئاو یان بخار خێراترە لە نەوت بە چەندین قات، ئەمەش دەبێتە هۆی”برێکثرو” و لاوازی لە کارایی ئیکستراکشن تەنانەت لەو ڕێزڤوانانەی کە پێرمیبڵیشیان بەرزە.

‎پێکهاتە جیۆلۆجییەکەی فۆرمەیشنی ئۆفیسینا، سیستەمێکی ڕووباری-دێلتایی هێترۆجینیەسی هەیە کە ئاستەنگی ناوەوەی “فڕاکچەر” تێدایە کە جووڵەی شلەکان بە ئاراستەی ستوونی کەمدەکاتەوە، کە ڕێژەی پێرمیبڵتی ستوونی بۆ ئاسۆیی لە سنووری ٠.١-٠.٣ ـە، ئەمەش وادەکات هەڵبژاردنی شوێنی بیرەکان و پلانی گەشەپێدان دەکاتە هۆکاری بڕیاردەر . وە لەبەر ئەوەی نەوتی ئۆرینۆکۆ جووڵەی بەشەکیی هەیە لە پلەی گەرمای ڕیزڤوار ، دەرهێنانی سارد “کۆڵد پرۆدێکشن” باڵادەستە. دەرهێنانی سارد باشترە چونکە پێویستی بە پێکهاتەی ڕووی سادەیە،و دەتوانێت لە ماوەی چەند هەفتەیەک بۆ چەند مانگێک بگەڕێتەوە کارکردن. لە ڕووی بەرزکردنەوەی دەرهێنان، تاکە ڕێگایە کە دەتوانێت زیادبوونی خێرا لە ماوەی کورتدا بدات. بیرە وەستاوەکان دەتوانن بە خێرایی بگەڕێنەوە بۆ دەرهێنان، بەڵام فراوانبوونی بەردەوام بە سنوورداری دەمێنێتەوە لەبەر دابەزینی خێرا و توند لە دەرهێنان و کەمی ئێکستراکشن فاکتەر ، ئەمەش بیر لێدانی بەردەوام و بە تایبەت بیرلێلدانی لار و گۆڕینی بەردەوامی سیستەمی ئەرتفشیاڵ لیفت

‎ئاستەنگە ڕاستەقینەکە لە ڕیزڤوار نییە، بەڵکو لە پێکهاتەی ڕووەوەیە. نەوتی زۆر قورس دەبێت تێکەڵ بکرێت لەگەڵ ئەو ماددانەی کە دەتوانن نەوتە قورسەکە سوک بکەن تا بتوانێت بگوێزرێتەوە و هەناردە بکرێت، بۆیە بەردەستبوونی ئەو ماددانەی کە نەوتە قورسەکە سوک دەکەنەوە و توانای یەکەکانی ئەرفتشیاڵ لیفت بەرزکردنەوە سەقفی ڕاستەقینەی دەرهێنان دیاری دەکەن. ڕێگاکانی EOR بەتایبەت ثێرماڵ هیچ سوودێکی ڕاستەقینە نادەن بۆ گەڕانەوەی خێرای کارکردن لەبەر درێژی ماوەی جێبەجێکردن، و بەرزی بەکارهێنانی سووتەمەنی و ئاو، و لاوازی کاراییان بەو دۆخەی کە ڕیزڤوارەکە تێیەتی

‎سەرەڕای ئەوە، کوالیتی خودی نەوی خاوی قورس کە ڕێژەیەکی زۆری گۆگرد و کانزایی و ئەسفەلتێنەکان وا دەکات کە نرخیان زۆر کەمتربێت، هەروەها گواستنەوەی نەوتی زۆر زۆر قورس پێویستی بە تێکەڵکردنی بە نەوتی سووکتر هەیە بە ڕێژەیەکی نزیکەی ٠.٢٥-٠.٣٥ بەرمیل لە ماددە سوککەرەکان بۆ هەر بەرمیلێکی نەوت، ئەمە بەردەستبوونی ماددە سوککەرەکان دەکاتە هۆکاری بنەڕەتی لە دیاریکردنی دەرهێنان. دوای ساڵانێک لە کەمی وەبەرهێنان، هەر زیادبوونێکی ڕاستەقینە لە دەرهێنان دەستپێدەکات بە گەڕاندنەوەی توانای ژێرخانی وزە و ئاو و بۆڕی و کارگەکانی پڕۆسێس کردن

‎ئەمە بە کردە واتای چییە بۆ ڤێنزوێلا و بازاڕەکانی جیهان؟
‎بە کردە، ئەمە واتا ئەوەیە کە ڤێنزوێلا ناتوانێت بە خێرایی بگەڕێتەوە وەک یاریزانێکی گەورە و کاریگەر لە بازاڕی نەوت، سەرەڕای گەورەیی سەرچاوەکانی. هەر زیادبوونێک لە دەرهێنان دەبێت پلەپلە و سنوورداری بێت، و بە بنەڕەت پشت بە گەڕاندنەوەی کارکردنی بیرە کۆنەکان ببەستێت بە دەرهێنانی سارد، نەک لەسەر فراوانبوونی گەورە یان تەکنەلۆژیای نوێ. تەنانەت لە باشترین دۆخەکاندا، زیادبوونی چاوەڕوانکراو لە ناو سەدان هەزار بەرمیل ڕۆژانە دەمێنێتەوە، نەک لە ئاستێک کە هاوسەنگی بازاڕ بگۆڕێت یان سوپڕایز لە دابەزینی نرخەکان درووست بکات. کاریگەری بنەڕەتی جۆری دەبێت زیاتر لە بڕی، و لە پلەی یەکەم ڕەنگدانەوە دەبێتەوە لەسەر جیاوازی نرخەکانی نەوتی قورس بەرامبەر سووک، و لەسەر بازاڕ و پاڵاوتنەوەی دیاریکراو لە ئاسیا و ئەمریکا نەک لەسەر نرخی برێنت بە ڕاستەوخۆ.

Musab Fatah H.
Musa'b Jabary Kurdi

ماتماتیك: جوانترین و کاریگەرترین درۆ!لە سەرەتادا، ماتماتیك درۆیەکی گەورەیە لە سروشتدا، نە هێڵێکی تەواو ڕاست هەیە، نە باز...
21/12/2025

ماتماتیك: جوانترین و کاریگەرترین درۆ!

لە سەرەتادا، ماتماتیك درۆیەکی گەورەیە

لە سروشتدا، نە هێڵێکی تەواو ڕاست هەیە، نە بازنەیەکی بێ کەموکوڕی و پێرفێکت هەیە و نە خاڵێک هەیە کە هیچ دووریەکی نەبێ.

هەموو شتێک لە ماتماتیكدا تەنها بیرۆکەیەکی داتاشراوە، ئێمە ئەو “درۆیانە” دادەهێنین و دواتر بڕوایان پێ دەکەین.

بەڵام ئەم “درۆیانە” بە شێوەیەکی ترسناک کار دەکات🚀

هەر بەو ماتماتیكە پرد زەبلاح و بڵند و دوور و درێژ دروست دەکرێ ، سەتەلایت دەنێرینە بۆشایی ئاسمان، و شوێنی ئەو هەسارانە دیاری دەکرێن کە هێشتا نەمانبینیون، دواتر ڕێک لەو شوێنە دەیانبینینەوە کە هاوکێشەکان پێشبینییان کردبوو.

هەر وەک زانای فیزیای یوجین ویگنەر Eugene Wigner, لە ووتەیەکی مێژووی سەرسامی خۆی دەربڕی بەرامبەر ماتماتیک ناوی نا:
کاریگەرییە بێماناکەی ماتماتیك (The Unreasonable Effectiveness of Mathematics)

نهێنییەکە لە کوێدایە؟ 🤔 ماتماتیك وەسفی هەموو واقیع ناکات؛ بەڵکو وەسفی “پەیکەرهێسکی شاراوەی” واقیع دەکات. 🦴 ئێمە واز لە ڕەنگ، بۆن، ئازار و هەستەکان دەهێنین، تەنها دەست بەو پێکهاتە “نابینراوەوە” دەگرین کە دەپێورێت و دووبارە دەبێتەوە. ماتماتیك وەک تیشکی (X-ray) وایە بۆ گەردوون:
بۆ نموونە:
🔹 خاڵ خەیاڵە، بەڵام دووری نێوان دوو خاڵ شارستانیەت دروست دەکات
🔹 هێڵی ڕاست درۆیە، بەڵام کورتترین ڕێگایە لە کات و شوێندا.
🔹 هاوکێشەی شەپۆلەکان بەرجەستە نین، بەڵام جیهانی کوانتەممان بۆ ڕوون دەکەنەوە.

ئێمە پەنا دەبەینە بەر ئەم سیمبولە ناڕاستەقینانە، تەنها بۆ ئەوەی بگەین بە ڕاستی💡

جوانترین بەشیش ئەوەیە: زۆر بیردۆزی ماتماتیكی سەدەها ساڵ لەمەوبەر تەنها وەک شتێکی ئەبستراکت (نا واقع) داهێنران، کەچی دواتر دەرکەوت گەردوون ڕێک بەو زمانە قسە دەکات.

ماتماتیك ئاوێنەی واقیع نییە، بەڵکو “نەخشەیە. “نەخشە وەک خودی زەوییەکە نییە، بەڵام بەبێ ئەو بزر دەبیت.

ئەوە زمانی گفتوگۆی ئێمەیە لەگەڵ گەردوون؛ تەنها درۆیە کە فێڵت لێ ناکات، بەڵکو ڕێنماییت دەکات📍

Kurdish Mathematical Society
ماموستايانى بيركارى
Kawa mustafa aziz

🌘🌖🌑 ‎سبەی ڕۆژی یەکشەممە 7 سێپتەمبەر دیاردەی مانگگیرانی تەواوەتی ڕوودەدات ولە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەڕوونی بەدیارد...
06/09/2025

🌘🌖🌑 ‎سبەی ڕۆژی یەکشەممە 7 سێپتەمبەر دیاردەی مانگگیرانی تەواوەتی ڕوودەدات ولە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەڕوونی بەدیاردەکەوێت.

‎- مانگ گیرانەکە لە کاتژمێر 6:27 خولەکی ئێوارە دەس پێدەکات
‎- مانگ گیرانی نیمچەیی کاتژمێر 7:27 خولەک هەستی پێدەکرێت بە چاوی بینراو
‎- کاتژمێر 8:30 خولەک مانگ گیرانی تەواوەتی ڕوودەدات
‎- کاتژمێر 11:57 خولەک کۆتایی دێت مانگ گیرانەکە

‎کۆی گشتی مانگ گیرانەکە بەنزیکەی 83 خولەک بەردەوام دەبێت، و دەبێتە یەکێک لە درێژترین مانگگیرانەکانی سەدەی 21

‎

04/08/2025

کارە جوانەکانی جەنابی گۆڕبەگۆڕ
کاتی داکیرکردنی کوێت ، کاتێک هەموو دەوڵەتانی ناوچەکە دژی سەدام وەستانەوە ، بەفەرمانی سەدام سەرجەم بیرەنەوتەکان بە پەستانی نزم بۆ خوار bubble point pressure ـەوە و لە هەمان کاتیشدا گڕیان رێبەردرا کە وایکردبوو زۆرتین نەوت بسوتێت لەبەرگەهەوادا

مەرگی خومەینی وەبیرم دێ کاتێک خومەینی مرد لە ڕۆژی ڕێوڕەسمی ناشتنەکەیدا بەڕێوەبەری ڕادیو ئەمریکا ئەحمەد ڕەزا بەهارلو ل...
14/06/2025

مەرگی خومەینی

وەبیرم دێ کاتێک خومەینی مرد لە ڕۆژی ڕێوڕەسمی ناشتنەکەیدا بەڕێوەبەری ڕادیو ئەمریکا ئەحمەد ڕەزا بەهارلو لە ڕێگای تەلەفۆنەوە وتووێژێکی لەگەڵ سیاسەتمەداری ناسراوی جیهان، وەزیری پێشووی دەرەوەی ئەمریکا، هێنری کێسینجێر پێکهێنا. لەم وتووێژەدا پرسیاری لە کێسینجێر کرد :
ڕات بەرامبەر بە ڕێوڕەسمی ناشتنی خومەینی کە بەشداری 10 ملیۆن کەس بەڕیوە چوو چییە؟

22 ساڵ بەسەر ئەم ڕوداوە دا تێپەڕ بووە بەڵام هەتا هەنووکەش باشترین وەڵامە کە بەم پرسیارەی دراوەتەوە.

کێسینجێر لە وڵامی ئەم پرسیارەدا دەڵیت:
میللەتێک کە 10میلیون کەسی بەدوای مردوێکدا بڕۆن و قوڕی بۆبپێوەن داهاتووێکی ڕوونی بۆ پێش بینی ناکرێ. دەکرێ بەئاسانی هەڵخەڵەتێن و هەموو بەڵایەکیان بەسەر بێت.
ئەم وتە مێژووییە بێ بڕانەوە بە نرختر و بەقیمەتر دەمێنێتەوە.

#وەرگیراوە

کۆمەڵێک سیخوڕی ئێڕانی بۆ ماوەی هەشت ساڵ توانیویانە دززە بکەنە نێو هێڵە فەرمییەکانی حکومەتی عێڕاق و وە هەروەها هەرێمی کور...
10/06/2025

کۆمەڵێک سیخوڕی ئێڕانی بۆ ماوەی هەشت ساڵ توانیویانە دززە بکەنە نێو هێڵە فەرمییەکانی حکومەتی عێڕاق و وە هەروەها هەرێمی کوردستان و ئامانجەکانی خۆیان بەدەسبێنن

کۆمپانیای ESET کە تایبەتە بە سایبەر سکویرتی ڕایگەیاند کە کۆمەڵە هاککەرێکیان ئاشکراکردووە کە لەلایەن حکومەتی ئێرانەوە پاڵپشتی دەکرێن ناوی BladedFeline ـلەخۆیان ناوە ، بەوتەی سەرچاوەی ناوبراو لە ساڵی 2017ـەوە چاودێری تۆڕە فەرمییەکانی هەردوو حکومەتی ناوەند و هەرێم دەکەن بەمەبەستی زیاتر زانینی ورد و درشتی ئەو زانیارییانەی کەلەلایەن هەردوو حکومەتەوە، کە ئەمەش کردەیەکی دیاری ئێرانە بۆ سەپاندنی زیاتری سیاسەتی خۆی بەسەر ناوچەکەدا

حکومەتێلێکی بێ سەرە و بەرەمان هەیە

جیاوای چییە لە نێوان LPG و LNG و CNG ؟؟؟؟ جۆری یەکەمیان :(Liquefied Petroleum Gas) لە هەردوو پێکهاتەی پڕۆپان C3 و بیوتا...
21/08/2024

جیاوای چییە لە نێوان LPG و LNG و CNG ؟؟؟؟

جۆری یەکەمیان :(Liquefied Petroleum Gas) لە هەردوو پێکهاتەی پڕۆپان C3 و بیوتان C4 پێکگاتووە وە ڕیژەی هەریەکێکیان بە پێی پلەی گەرمی شوێنەکە دەگۆڕێت و نزیکەی کەمتر لە 10% ی پێکهاتەی گازی هایدرۆکاربۆنی پێکدەهێنێت

جۆری دووەم :(Liquefied Natural Gas) لە هەردوو پێکهاتەی میثان C1 و ئیثان C2 پێکدێت , وە میثان ڕێژەی نزیکەی 90%ی گازە هایدۆکاربۆنییەکان پێکدەهێنێت ، وە بەشێکی تریش لەم جۆرە هەیە کە پێی دەوترێت (compressed natural gas) کە هەمان گازە بەڵام پەستێنراوە بە ڕێژەی 1% قەبارەکەی بە بەراورد بە قەبارەی ئاسایی خۆی لە هەوادا .

-کە لە ئێستادا وەکو سوتەمەنی بە شێک لە ئۆتۆمبێلەکان بەکاردێت کە کراون بە سیستەمی گاز وە لە ڕووی ژینگەییشەوە گازی سروشتی زۆۆر خاوێنترە بە بەراورد لەگەڵ سوتەمەنییەکانی دیکەدا چوونکە ڕێژەی دەردانی گازە ژەهراویەکان و دایۆکسید کاربۆنی زۆۆر کەمە

ولەئێستادا لە وزەی جیهانیدا خواست لەسەر گازی سروشتی بەرزە و مەزەندە دەکرێت لە چەند ساڵی داهاتوودا ڕێژەکە زیاتر بەرزەوەبێت و وە تاوەکو ساڵی ٢٠٣٥ تاوەکو ٢٠٤٠ خواست لەسەری بگاتە ئاستی نەوت لە جیهاندا .

وە بە یەکەی MSCF دەپێورێت
Million Standard Cubic Feet

Address

Kirkuk
36001

Telephone

+9647511055015

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when رووانگەی زانست - Observatory of Science posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category