28/04/2026
Hamingjóskir til Svövu Kristinsdóttur sem hlaut í gær Vísinda- og nýsköpunarverðlaun Háskóla Íslands. En hún er einn stofnanda fyrirtækisins Marimedx sem er með aðstöðu á Tæknisetri og vinnur að því að þróa vefjastoðefni úr brúnþara í stað dýravefja, sem nýtist til að meðhöndla krónísk sár, bruna, áverka og aðrar vefjaskemmdir.
Í flokknum Heilsa og heilbrigði hlaut verkefnið „Vefjastoðefni úr brúnþara“ verðlaun að upphæð 1,5 milljónir króna. Það var jafnframt sigurvegari samkeppninnar í heild og hlutu aðstandendur þess eina milljón króna til viðbótar í verðlaunafé. Að verkefninu stendur Svava Kristinsdóttir, doktorsnemi í lífverkfræði við Iðnaðarverkfræði-, vélaverkfræði- og tölvunarfræðideild á Verkfræði- og náttúruvísindasviði, í samstarfi við Sigrúnu Nönnu Karlsdóttur og Sigurð Brynjólfsson, prófessora við sömu deild, Óttar Rolfsson, prófessor við Læknadeild á Heilbrigðisvísindasviði, og Ólaf Eystein Sigurjónsson, prófessor við Háskólann í Reykjavík.
Verkefnið gengur út á að þróa vefjastoðefni sem byggist á að nýta brúnþara í stað dýravefja. Vefjastoðefni eru notuð í endurnýjunarlækningum (e. regenerative medicine) en árlega þurfa milljónir sjúklinga meðferðir vegna krónískra sára, bruna, áverka og annarra vefjaskemmda. Skortur er á aðgengilegum, öruggum, hagkvæmum og sjálfbærum vefjastoðefnum.
Dómnefnd segir verkefnið byggt á traustum vísindalegum grunni, hafa skýrt tvíþætt nýnæmi, mikinn samfélagslegan ávinning, skýra sjálfbærnivídd og möguleika til frekari rannsóknatenginga, atvinnu- og verðmætasköpunar til framtíðar. „Nýnæmi verkefnisins felst annars vegar í þróun nýrrar tegundar vefjastoðefnis sem eins og áður sagði byggir á brúnþara í stað hefðbundinna dýraafurða og mætir þannig vaxandi kröfum um sjálfbærni í heilbrigðisgeiranum. Hins vegar felst nýnæmið í nýrri affrumunaraðferð sem varðveitir styrkleika og eiginleika hráefnisins betur en hefðbundnar aðferðir sem notast við sterk efni,“ segir í umsögn dómefndar.
Hún bendir einnig á að þar sem bæði er um að ræða þróun nýrrar vöru og nýrrar framleiðsluaðferðar hafi verkefnið mikið hagnýtingargildi og möguleika til verðmætasköpunar og atvinnuuppbyggingar á sviði líftækni og heilbrigðistækni. „Einnig felur verkefnið í sér möguleika á enn nánara samstarfi háskólasamfélagsins og heilbrigðisgeirans þar sem frekari rannsóknartækifæri og uppgötvanir geta skapast. Hér er því um að ræða framúrskarandi rannsóknardrifið nýsköpunarverkefni sem sýnir hvernig vísindarannsóknir geta skilað raunverulegum áhrifum út í samfélagið og leitt til lausna sem geta nýst á alþjóðavísu.“
Verið er að sækja um einkaleyfi fyrir hugmyndinni.
