09/10/2021
⚠️️⚠️️⚠️️විදුලිය.(electricity)⚠️️⚠️️⚠️️⚠️️
පළමුවෙන්ම අපි විදුලිය (Electricity) පිළිබදව මූලික අවබෝධයක් ලබාගනිමු. විදුලිය ගමන්කරන ආකාරය අනුව ප්රධන කොටස් දෙකකට බෙදන්න පුලුවන්,
(1) ප්රත්යාවර්ථන ධාරා විදුලිය හෙවත් A.C. විදුලිය (Alternative Current).
(2) සරල ධාරා විදුලිය හෙවත් D.C. විදුලිය (Direct Current).
A.C. විදුලිය (Alternative Current):
විදුලි ධාරාවක් ගලායාමේ විස්තාරය(Amplitude) හෙවත් විශාලත්වය බිංදුවේ සිට උපරිමය දක්වා ගොස් නැවත උපරිමයේ සිට බිංදුවට බැස අනතුරුව එහි දිශාව වෙනස්කර බිංදුවේ සිට උපරිමය දක්වා ගොස් උපරිමයේ සිට බිංදුව දක්වා නැවත පැමිනේ. මෙසේ සම්පූර්ණ වන එක් වටය කට A.C. විදුලියෙහි එක් චක්ක්රයක් (ONE CYCLE) ලෙස, හෝ හර්ට්ස් එකක්(ONE HERTZ)ලෙස හදුන්වයි. තත්පර එකකදී මෙසේ ඇතිවන චක්ක්ර ගණන “සංඛ්යාතය ’’-(Frequency) ලෙස හදුන්වයි.. ශ්රී ලංකාවේ දී එය A.C. 230 V හා සංඛ්යාතය 50Hz වේ.විවිධ රටවල භාවියට ගන්නා මෙම A.C.ධාරාවන් හර්ට්ස් 25 Hz සිට 125 Hz දක්වා වේ.
සෑම විදුලි උපකරණයකම එයට සැපයිය යුතු විදුලි බලය වෝල්ට්(Volt),හා හර්ට්ස්( Hertz) ගණන සදහන් කරනු ලබයි. ඊට වෙනස් විදුලියක් සැපයීමෙන් , උපකරණ ක්රියාත්මක නොවීම හෝ අකාලයේ විනාශ වීම සිදුවේ.
**** A.C. විදුලිය සමග කටයුතු කිරීමේදි ආරක්ෂක ක්රම යොදාගත යුතු අතරම, කල්පනාකාරී වීම ඉතා වැදගත්වේ.
D.C. විදුලිය (Direct Current):
සරල ධාරා විදුලිය හෙවත් D.C. විදුලිය එක දිගටම ගලායයි. එම නිසා ධන( + ), හා ඍන( -- ) ලෙස අ ග්ර දෙකක් ඇත. විදුලිපන්දම් බැටරි, මෝටර් රථ බැටරි...ආදියෙ හි ඇත්තේ D.C.විදුලියයි. ගුවන් විදුලි යන්ත්ර, රූපවාහිනි,ඇම්ප්ලිෆයර්,.......ආදී උපකරන ක්රියාත්මක වන්නේ D.C. විදුලියෙනි. මෙම උපකරණ තුල දී A.C.විදුලිය D.C. විදුලිය බවට හරවනු ලබනවා. වෙළදපලේ ඇති (A.C. TO D.C.3v ,4.5v ,6v ,7.5v ....).ජව ඇසුරුම් (POWER PACK) ද, එවැනි උපකරනයකි.
**** D.C. විදුලිය සැපයීමේ දී “ + “ හා “ –“ , අග්ර නිවැරදිව සම්බන්ද කිරීම මෙන්ම උපකරණයට නියමිත විදුලිය (AMPERE & VOLTAGE ) පිළිබදව ද සැලකිලිමත් විය යුතුය.....
විදුලි උපකරණ සවිකිරීමේ ක්රම
විදුලි උපකරණ සවිකිරීමේ ක්රම:
ප්රධන ක්රම දෙකක් ඇත. එනම්,
(1) සමාන්තර ක්රමය,(PARALLE SYSTEM).
(2) ශ්රේණිගත ක්රමය,(SERIES SYSTEM)
(1) සමාන්තර ක්රමය,(PARALLE SYSTEM).
පහත රූපය බලන්න. බැටරියේ ධන හා ඍන අග්ර වලට සෑම බල්බයක්ම සමාන්තරව සවිවන ආකාරය. එසේම “ A”, “B”,”C” ස්ථාන වලට SWITCH යෙදීමෙන් බල්බ වෙන වෙනම ON/OFF කිරීමට හැකි බව.
නිවාසක විදුලි බුබුලු හා අනෙක් උපකරණ සවිකිරීමේදී අනුගමනය කරන්නේ මෙම ක්රමයයි.
(2) ශ්රේණිගත ක්රමය,(SERIES SYSTEM):
ශ්රේණිගත ක්රමයට විදුලි උපකරණ සම්බන්ධ කිරීමේදි, එක් විදුලි උපකරණයට ඇතුල්වන විදුලිය එය හරහා ගමන්කර ඉන් අනතුරුව ඇති විදුලි උපකරණයට ඇතුල්වේ,මේ ආකාරයට උපකරණ හරහා ගොස් විදුලියේ අනෙක් අග්රයට සම්බන්ධවේ.
විදුලි පරිපථ වලදී අවශ්යතාව අනුව මෙම ක්රම දෙකම යොදාගනී...
විදුලිය පිළිබදව කටයුතු කිරීමේදී වැදගත් වනඒකක
විදුලිය පිළිබදව කටයුතු කිරීමේදී අපට හමුවන ඒකක කිහිපයක්වේ. මේ මිණුම් ඒකක පිලිබදව ඔබ දැණුවත් වන්න. ඉදිරියේදි ප්රයෝජනවත් වනු ඇත.
1) වෝල්ට් ( V ) – Volt.
2) ඇම්පියර් ( A )- Ampere.
3) වොට් ( W ) – Watt.
4) ඕම්ස් ( Ω ) – Ohms.
VOLT (වෝල්ට් ) (V )
වෝල්ට් ඒකකයෙන් මනිනු ලබන්නේ විභව අන්තරය හෙවත් විදුලියේ පීඩනයේ ප්රමානයයි. ඉංග්රීසි වී ( V ) අකුරෙන් සංකේත කරයි.
උදා:- විදුලි පන්දම් බැටරි 1.5 v ; කාර් බැටරි 12 v ත, නිවාස වල (ප්රධාන) විදුලිය 220v .
“වෝල්ට් ඒකක් යනු ඕම් එකක ප්රතිරෝධයක් තුලින් ඇම්පියර් එකක ධාරාවක් ගලා යාමට යොදන පීඩනයයි“.
මයික්රෝ මයික්රෝ වෝල්ට් 1000 = මයික්රෝ වෝල්ට් 1.
මයික්රෝ වෝල්ට් 1000 = මිලි වෝල්ට් 1.
මිලි වෝල්ට් 1000 = වෝල්ට් 1 වෝල්ට් 1000 = කිලෝ වෝල්ට් 1.
කිලෝ වෝල්ට් 1000 = මෙගා වෝල්ට් 1.
AMPERE ( ඇම්පියර් ) (A )
ඇම්පියර් මගින් විදුලි ධාරාවේ ප්රමානය මනිනු ලබයි. මෙය (A ) මගින් දක්වනු ලබයි.
ඇම්පියර් එකක් යනු, “වෝල්ට් 1 ක විදුලියක් ඕම් 1ක ප්රතිරෝධයක් හරහා ගමන් කරන විට ගලන විදුලි ධාරා ප්රමානයයි.
WATT ( වොට් ) (W )
විදුලිය වැයකරන ශක්ති ප්රමානය (ක්ෂමතාවය ) W අක්ෂරයෙන් සලකුනු කරයි.
උදා:- 1) විදුලි බල්බ, 40 w, 60w, 75 w , 100w….
2) ස්පීකර්... 1 w.... බල වර්ධක, විදුලි උදුන්...
OHMS (ඕම්ස් ) (Ω )
විදුලි ගමනට කරනු ලබන බධාවේ ප්රමානය. මෙය ප්රතිරෝධය නමින් හදුන්වයි. ප්රතිරෝධය මනිනු ලබන්නේ ඕම්ස් (OHMS ) නම් ඒකකයෙනි.
1000 Ω = 1 k Ω.
1000 k Ω = 1 M Ω.
1000 M Ω = 1 G Ω.
ස්තුතියි , අපි ඇහැලියගොඩ සනුක් ඉලෙක්ට්රිකල් 👍👍👍