29/09/2023
🙏🙏မင်္ဂလာနံနက်ခင်းပါ🙏🙏
တော်သလင်းလပြည့် (ဂရုဓမ္မအခါတော်နေ့)
တော်သလင်းလပြည့်နေ့ အခါသမယကို ဗုဒ္ဓ
ဘာသာဝင်တို့က 'ဂရုဓမ္မ အခါတော်နေ့'အဖြစ်
သတ်မှတ်ခဲ့ကြပါသည်။ 'ဂရုဓမ္မ အခါတော်နေ့'
ဆိုသည်မှာ သီလကို အထူး အထွတ်အမြတ်ထား
၍ စောင့်ထိန်း ပူဇော်သည့်နေ့ပင် ဖြစ်ပါသည်။
သီလကို တလေးတစား အရေးထားကာ နေထိုင်
ကြရန် နှိုးဆော်ပေးခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။
ဘာသာတိုင်း, လူမျိုးတိုင်းတွင် ကိုယ်ကျင့်
တရားကို အခြေခံသော မူဝါဒလမ်းစဉ် ကျင့်စဉ် လမ်းညွှန် ဆုံးမမှုများ ရှိကြပါသည်။ ဤသည်မှာ 'သီလ'ကို အခြေခံထားခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။
'သီလ' ဆိုသည်မှာ မြောက်များစွာရှိသော်လည်း
ကမ္ဘာဦးကတည်းက လူသားတို့ ကျင့်ခဲ့ရသော 'ငါးပါးသီလ'သည် လိုရင်းဖြစ်ပါသည်။ ယင်း 'ငါးပါးသီလ'သည် ဗုဒ္ဓဘာသာတစ်ခုတည်းသာ
မဟုတ် လူမျိုးမရွေး, ဘာသာမရွေး လူတိုင်းလူ
တိုင်း ခါးဝတ်ပုဆိုးကဲ့သို့ မြဲမြံရမည့် 'လူ့ကျင့်ဝတ်
လူ့ဝိနည်း'ပင် ဖြစ်ပါသည်။ လူတိုင်းပြောကြ
သည့် 'ကိုယ်ကျင့်တရား'ဟု ခေါ်သော 'သီလ'၏
အဓိပ္ပါယ်မှာ ကိုယ်အပြုအမူ, နှုတ်အပြောအဆို
တို့၌ အပြစ်မဖြစ်အောင် စောင့်စည်း ထိန်းသိမ်း
ခြင်းကို ဆိုလိုပါသည်။ 'အပြစ်'ဆိုသည်မှာလည်း
မိမိ, သူတစ်ပါး ထိခိုက်နစ်နာမှုပင် ဖြစ်ပါသည်။
ထိုထိခိုက်နစ်နာမှုသည် မိမိကိုသော်လည်း
ကောင်း, သူတစ်ပါးကိုသော်လည်းကောင်း ထိခိုက်
နစ်နာစေသော အပြုအမူ, အပြောအဆိုများသည်
အပြစ်ဖြစ်စေသော ပြုမူ ပြောဆိုခြင်းပင် ဖြစ်၏။
ထိုကဲ့သို့ ပြုမူပြောဆိုမိလျှင် 'သီလ'ပျက်တော့၏။
မိမိ, သူတစ်ပါး နှစ်ဦးသားစလုံး၏ အပေါ်၌
ထိခိုက်နစ်နာစေမှု မဖြစ်ဘဲ ကိုယ်, နှုတ်တို့ဖြင့်
အပြစ်ကင်းအောင် ပြုမူ, ပြောဆိုနိုင်လျှင် 'သီလ
ရှိသူ, သီလစင်ကြယ်သူ'ဟု ဆိုနိုင်လေသည်။
ရှေးရှေးအခါက ဓမ္မပါလရွာသား၊ ဓမ္မပါလ
မျိုးရိုးများသည် ငါးပါးသီလကို လုံခြုံအောင်
စောင့်ထိန်းကြပြီး ကုသလ ကမ္မပထတရား (၁၀)
ပါးကို ကျင့်သုံးကြသည့်အတွက် ဆွေမျိုး (၇)
ဆက်တိုင်အောင် ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်နှင့် သေဆုံး
ခြင်းမရှိဘဲ သက်တမ်းစေ့အောင် နေနိုင်ခဲ့ကြ
ကြောင်း 'ဓမ္မပါလဇာတ်တော်'၌ ပါရှိသည်။
သီလ၏ စွမ်းအင် အကျိုးထူးတရားများပင်
ဖြစ်ပါသည်။
'ကုရုဇာတ်တော်'၌ ကုရုတိုင်း၏ မြို့တော်ဖြစ်
သော 'ဣန္ဒပတ္ထမြို့တော်'တွင် 'ဓနဉ္ဇယကောရဗျ
မင်းကြီး'နှင့် မိဖုရားတို့၌ ဘုရားအလောင်းတော်
မွေးဖွားခဲ့ပါသည်။ ဘုရားအလောင်း အရွယ်
ရောက်၍ ပညာစုံလင်သောအခါ မင်းကြီးကွယ်
လွန်၍ မင်းကျင့်တရား (၁၀)ပါးနှင့်အညီ တိုင်း
ပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့ပါသည်။ သူကိုယ်တိုင် ငါးပါး
သီလကို မြဲအောင်စောင့်ထိန်းသကဲ့သို့ မယ်တော်, မိဖုရား, အိမ်ရှေ့မင်း, ပုရောဟိတ်, မြေတိုင်းမှူး,
ရထားထိန်း, သူဌေးသူကြွယ်, ချိန်ဖြတ် (ရာဖြတ်)
မှူး, တံခါးစောင့်, ပြည့်တန်ဆာမအထိ တိုင်းသူ
ပြည်သားအားလုံးကို စောင့်ထိန်းစေခဲ့ပါသည်။
ထိုသို့ သီလနှင့်ပြည့်စုံကြသောကြောင့် ကုရုတိုင်း
ပြည်သည် သာယာဝပြောခဲ့သည်။
'ကုရုတိုင်း'နှင့် နီးစပ်သော 'ကာလိင်္ဂတိုင်း'၌
မိုးခေါင်ရေရှား၍ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးစသော
ဘေးဆိုးများကြုံသောအခါတွင် 'ကာလိင်္ဂတိုင်း'မှ
ပုဏ္ဏားများက ဘေးဆိုးများမရှိသည့် 'ကုရုတိုင်း'
သို့ သွားရောက် စုံစမ်း၍ ၎င်းတို့ စောင့်ထိန်းအပ်
သော ငါးပါးသီလကို ရွှေပြားထက်တွင် ရေးမှတ်
ခဲ့ပြီး 'ကာလိင်္ဂမင်းကြီး'ထံ ဆက်သရာ 'ကာလိင်္ဂ
မင်းကြီး'ကလည်း လိုက်နာစောင့်ထိန်းသဖြင့်
ကာလိင်္ဂတိုင်း၌ မိုးများရွာ၍ ကောက်ပဲသီးနှံများ ဖြစ်ထွန်းပြီး ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးသော ဘေးဆိုးမှ လွတ်မြောက်၍ သာယာဝပြောလာခဲ့ပါသည်။
ထို့ကြောင့် 'ကုရုတိုင်းသား'တို့က ငါးပါးသီလကို
အလေးဂရုပြု၍ စောင့်ထိန်းကြသောကြောင့် ကုရု
ဓမ္မ = ဂရုဓမ္မ သီလဟု ခေါ်ဆိုခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
တော်သလင်းလပြည့်နေ့ကိုလည်း 'ဂရုဓမ္မ အခါ
တော်နေ့'အဖြစ် သတ်မှတ်၍ သီလကို အထူး
စောင့်ထိန်းကြရန်နှင့် ကုသိုလ်ကောင်းမှုများ ပြု
လုပ်နိုင်ကြစေရန် 'အခါတော်နေ့' အဖြစ် ထားရှိ
ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ 'ဂရုဓမ္မ သီလ'ခေါ်သော
ငါးပါးသီလကို အမည်(၁၀)မျိုးဖြင့် ခေါ်ဆိုကြ
ကြောင်းလည်း တွေ့ရှိရပါသည်။
'ငါးပါးသီလ၏ အမည် (၁၀)မျိုး။'
၁။ လူမှန်လျှင် လိုက်နာကျင့်သုံးရမည့် ဓမ္မတာ
သဘောတရားဖြစ်သောကြောင့် 'ဓမ္မတာသီလ'၊
၂။ သူတော်ကောင်းတို့ အလေးဂရုထား ကျင့်သုံး
သောကြောင့် 'ဂရုဓမ္မသီလ'၊
၃။ စကြဝတေးမင်းတို့ ဓမ္မသတ်သဖွယ်ထား အုပ်
ချုပ် ကျင့်သုံးသောကြောင့် 'စက္ကဝတ္ထိသီလ'၊
၄။ ကုရုတိုင်းသားတို့ ကျင့်သုံးသောကြောင့်
'ကုရုဓမ္မသီလ'၊
၅။ လူပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရား ဖြစ်သော
ကြောင့် 'ဂဟဋ္ဌသီလ'၊
၆။ အရေအတွက် (ငါးပါး) ရှိသောကြောင့်
'ပဉ္စသီလ'၊
၇၊။ လူတို့ အမြဲကျင့်သုံးအပ်သောကြောင့်
'နိစ္စသီလ'၊
၈။ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် တားမြစ်အပ်သော
ကြောင့် 'ဝါရိတ္တသီလ'၊
၉။ အရိယာတို့ နှစ်သက်မြတ်နိုးသောကြောင့်
'အရိယာသီလ'၊
၁၀။ ကျင့်သုံးသင့်၊ ကျင့်သုံးအပ်၊ ကျင့်သုံးထိုက်
သောကြောင့် 'သိက္ခာပဒသီလ'။
ဤသို့လျှင် နာမည် (၁၀)မျိုးဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သုံး
နှုန်းကြလေသည်။
ကုရုတိုင်းသားများက 'ဂရုဓမ္မသီလ'ဟု ခေါ်
သော (ငါးပါးသီလ)ကို စောင့်ထိန်းကြသကဲ့သို့
ကမ္ဘာသူ, ကမ္ဘာသား၊ မြန်မာနိုင်ငံသူ, မြန်မာနိုင်ငံ
သားများကလည်း ငါးပါးသီလကို အထူးစောင့်
ထိန်းနိုင်ကြစေရန် နှိုးဆော်လိုက်ရပါသည်။
မိမိကိုယ်ကို လည်းကောင်း၊ သူတစ်ပါးကို လည်းကောင်း အပြစ်မဖြစ်စေသော အပြုအမူ,
အပြောအဆိုများ ပြုမူ, ပြောဆိုခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏
ကိုယ်ကျင့်သီလ အကျင့်တရားများကို မြင့်မား
သထက် မြင့်မားလာရအောင် ထူထောင်နိုင်ကြပါ
စေကြောင်း 'ဂရုဓမ္မ အခါတော်နေ့'အထိမ်းအမှတ်
အဖြစ် ပတ္ထနာပြု တိုက်တွန်းလိုက်ရပါသည်။
Credit - (ဒေါက်တာသောပါက)
ဝိစာရ (ကွေ့မ)
ဒက္ခိဏာရာမကျောင်းတိုက်
