30/04/2022
Knowledge
#အိမ်သုံးအဲကွန်းတလုံးဘယ်လိုအလုပ်သလဲ
💥💦💥💦💥💦💥💦💥💦💥💦💥
ိုတာ
အခန်းတစ်ခန်းနေရာတစ်နေရာကအပူတွေကိုစုပ်ယူပြီး
ဘယ်သူမှမကန့်ကွက်တဲ့လေထု(unobjectionable space)ထဲကိုစွန့်ပစ်တဲ့စနစ်လို့ဆိုပါတယ်။
ဘယ်သူမှမကန့်ကွက်တဲ့လေထုထဲလို့ဆိုတာက
ကိုယ်ထုတ်ပစ်လိုက်တဲ့အပူကသူများကို အနှောက်အယှက်ပေးမိသလိုဖြစ်သွားနိုင်တဲ့နေရာဖြစ်နေလို့မရဘူးလို့ဆိုတာပါ။
အဲဒါကြောင့်Airconဆိုတာ လေအေးပေးစက်မဟုတ်ပါ အပူစုပ်ထုတ်စက် Heat absorbing and rejecting machine လို့ခေါ်ဆိုနိုင်ပါတယ်။
အဲဒီလိုအပူစုပ်ပြီးစွန့်ထုတ်ရင်းနဲ့
#အခန်းရဲ့အပူချိန်ကိုမျှတအောင်ထိန်းသိမ်းခြင်း
(Temperature control)
#အခန်းရဲ့စိုထိုင်းဆနဲ့ရေငွေ့ပါ၀င်မှုကိုထိန်းသ်ိမ်းခြင်း
(Humidity & moisture content control)
#အခန်းတွင်းရှိလေရဲ့စီးဆင်းမှု့ကို သက်သောင့်သက်သာဖြစ်အောင်
လိုသလိုထိန်းချုပ်ပေးခြင်း(Control of Air flow)
#လေရဲ့သန့်ရှင်းမှု့ (Cleanliness of air)ကို ထိန်းညှိခြင်းတွေ ကိုပါတပြိုင်တည်း လုပ်ဆောင်ပေးတဲ့စနစ်ကို
Airconditioning Systemလို့ပြောပါတယ်။
အတိုကောက်အနေနဲ့
DCACလို့မှတ်သားနိုင်ပါတယ်။
Dry-စိုထိုင်းဆနဲ့ရေငွေပမာဏကိုထိန်းချုပ်ပေးခြင်း
Cool-အပူချိန်ကိုထိန်းချုပ်ပေးခြင်း
Air Circulation-လေဟောင်းထုတ်ပေးခြင်း-လေသစ်သွင်းပေးခြင်း-အခန်းတွင်းလေကို
လှည့်ပတ်လှုပ်ရှားပေးခြင်း
Cleanliness - အခန်းတွင်းရှိလေကိုလှည့်ပတ်လှုပ်ရှား
ပြီးလေစစ်စကာတွေကတဆင့်သန့်စင်ပေးခြင်း
တို့ကိုလုပ်ဆောင်ပေးတာပါ။
နော်
အဲဒီအတွက် အဲကွန်းရီမုတ်ကွန်ထရိုး တွေမှာ
Cool-Dry-Fan ဆိုတဲ့ Mode တွေကို ဒါတွေအတွက်ထည့်သွင်းထားတာပါ။
Airconditioning System တွေရဲ့အပူထုတ် နိုင်မှုပမာဏ (Cooling capacity)
ကို တိုင်းတာရာမှာ နိုင်ငံတကာမှာတော့အပူထုတ်တန်ချိန်
Ton of refrigeration (RT) နဲ့တိုင်းတာလေ့ရှိပါတယ်။
Aircon တစ်တန်စက် (မြန်မာအခေါ် တစ်ကောင်ခွဲ)
ဆိုတာ
သုညဒီဂရီ စင်တီဂရိတ်(0'C)အပူချိန်ရှိနေတဲ့ရေခဲ
တစ်တန်ကို24နာရီအတွင်း
ရေအဖြစ်လုံးဝပြောင်းသွားဖို့လိုအပ်တဲ့
အပူပမာဏနဲ့ညီတဲ့ အပူကို အခန်းတခုနေရာတနေရာကနေ ၂၄နာရီအတွင်းစုပ်ထုတ်နိုင်စွမ်းရှိတာကိုဆိုတာပါ။
ရေခဲတစ်ပေါင်အတွက်ဆိုရင်
အပူချိန်ပမာဏ
144 Btu (British thermal unit)ဗြိတိသျှသုံးအပူချိန်တိုင်းယူနစ် လိုပါတယ်။
ရေခဲတစ်တန် ပေါင် 2000 အတွက် အပူပမာဏ 144x2000=288000 Btu /24 hour ဖြစ်ပါတယ်။တစ်နာရီအတွက်ဆိုရင်တော့ 288000/24 ဖြစ်တဲ့အတွက် 12000 Btu/hour ရပါလိမ့်မယ်။
အဲဒါကိုတစ်တန်စက်လို့ခေါ်ပါတယ်။
ဆိူလိုတာက တစ်တန်စက်အဲကွန်းတပ်ထားတဲ့အခန်းထဲမှာရှိနေတဲ့ အပူတွေထဲကနေ Airconတစ်နာရီမောင်းရင် အပူပမာဏ 12000Btu လျောသွားမယ်လို့ဆိုလိုတာပါ။
အခန်းထဲကနေဆွဲထုတ်ပေးနိုင်တယ်လို့ဆိုလိုတာပါ။
အသေးစိတ်တွက်ချက်မှု့ကိုပုံမှာကြည့်နိုင်ပါတယ်။
အဲဒါကြောင့်အဲကွန်းပညာကိုအခြေခံသိသူတွေက
အဲကွန်းနဲ့အအေးခန်းစက်တွေကို တန်(RT)နဲ့ပဲပြောလေ့ရှိပါတယ်။
လျှပ်စစ်အခေါ်အဝေါ်
မြင်းကောင်ရေစွမ်းအား Horse Power(HP)
နဲ့မပြောကြပါဘူး။
အဲကွန်းတစ်တန်စက်ကို ဖော်ပြရာမှာ
နိုင်ငံနဲ့ထုတ်လုပ်သူတွေအလိုက် စျေးကွက်မှာ
အခြားယူနစ်တွေနဲ့လည်း
အောက်မှာလို သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ကြပါသေးတယ်။
စက်ရဲ့စွမ်းအားတန်ကိုသိချင်တော့ သူရဲ့ Name plate
မှာ အောက်ဖော်ပြပါ ယူနစ်တခုခုနဲ့ရေးထားတာကိုကြည့်ပြီး
တစ်တန်နှုန်းနဲ့ပြန်စားလိုက်ရင် စက်ရဲ့တန်ပမာဏကိုသိနိုင်ပါတယ်။
1 Ton of refrigeration =1.5 H.P in Electric Power(1119 Watts)
1 Ton of refrigeration = 12000 Btu /hr
1 Ton of refrigeration =3.5 kW (Heat Kilo Watts)
1 Ton of refrigeration =3024 KCal(Kilo-calories)
အင်ဒိုးယူနစ်က
လေစီးနှုန်းလေထုတ်နှုန်းအနေဖြင့် အောက်ပါအတိုင်း မှန်းကြည့်ပြီးအကြမ်းဖျင်းတန်ချိန်ကို သိနိုင်ပါတယ်
1 Ton of refrigeration =400 CFM (cubic feet per minute)လေစီးနှုန်းအဖြစ်အကြမ်းဖျင်းသိနိုင်ပါတယ်။
ဒါတွေသိပြီဆိုရင်တော့
ဆက်လက်ပြီး
အဲကွန်းနဲ့အအေးခန်းစနစ်တွေရဲ့ အဓိကပစ္စည်းတွေအကြောင်းနဲ့မိတ်ဆက်ပေးချင်ပါတယ်
အဲကွန်းနဲ့အအေးခန်းစနစ်တွေမှာ
(၁)အဓိကအစိတ်အပိုင်းများ (Main components)
(၂) စနစ်အကူပစ္စည်းများ(Auxiliary devices)
(၃)ကာကွယ်ရေးပစ္စည်းများ(Protective Devices)
များဆိုပြီး (၃)မျိုးပါဝင်ပါတယ်။
အဓိကအစိတ်အပိုင်းအနေဖြင့် (၄)ခုပါဝင်ပါတယ်
-ကွန်ပရက်ဆာ (Compressor)
-အအေးပြုအပူထုတ်အပိုင်း (Condensing Unit/Condensor သို့မဟုတ် Outdoor Unit)
-ဖိအားလျှော့အပိုင်း (Expansion Unit)
-အငွေ့ပျံအပူစုပ်အပိုင်း( Evaporatin Unit/EVaporator သိူ့မဟုတ် Indoor Unit )
တို့ဖြစ်ပါတယ်။
လို့အလွယ်မှတ်သားနိုင်ပါတယ်။
2C2E ကို Indoor နဲ့ out door unit နှစ်ပိုင်းခွဲပြီးဒီဇိုင်းလုပ်ထည့်ထားတဲ့အဲကွန်းကို
type အဲကွန်းလို့ခေါ်ပါတယ်။
Split (စပလစ်) ဆိုတာခွဲထားတာကိုပြောတာပါ။
2C2E ကို တစုတဝေးတည်းမရှိအောင်ခွဲထားလို့
တင်စားခေါ်တာပါ။
စက်တခု ပုံးတခုထဲမှာပဲ အဓိကအစိတ်အပိုင်း 2C2E၄ခုလုံး
ပေါင်းထားရင် Package Type အဲကွန်းလို့ခေါ်ပါတယ်။
Package type ကို အိမ်ပြူတင်းပေါက်တွေမှာတပ်တဲ့အရွယ်ဆိုရင်
Window type လို့ခေါ်ပါတယ်။
အောက်မှာတော့ အဓိကအစိတ်အပိုင်းတွေရဲ့ စုပေါင်းအလုပ်လုပ်ပုံ Refrigeration Cycle ကိုစပြီးပြောချင်ပါတယ်။
# (1)အအေးကွိုင်ခေါ်-Indoor Unit ခေါ် Evaporator ရဲ့ အဓိကလုပ်ဆောင်ချက်(Main function)ကတော့ အခန်းထဲကအပူကိုစုပ်ယူဖိူ့ပါ။
စအဲကွန်းစမောင်းတဲ့အချိန်
Evaporator ထဲမှာရောက်နေတဲ့ Refrigerant လိူ့ခေါ်တဲ့
အဲကွန်းဂက်စ်ဟာ
အခန်းထဲကပုံမှန်အားဖြင့်ရှိနေတတ်တဲ့ အပူချိန်
85'F ကနေ 95'Fလောက် ကြားကအပူချိန်ထက်ပို
အေးတဲ့ 40'F ဝန်းကျင်ရှိတဲ့အရည်အခြေအနေပါ ။
(ရေခဲသေတ္တာက တော့.5'F(-15C)ဝန်းကျင်ရှိပါတယ်)
အအေးကွိုင် ၊ သို့မဟုတ်
Indoor Unit မှာတပ်ထားတဲ့ ပန်ကာ(Indoor Fan)ကအခန်းထဲကလေကိုစုပ်ယူပြီး ကွိုင်ကိုဖြတ်သွားစေတဲ့အခါ လေထဲမှာပါတဲ့ အပူကို #အပူဖလှယ်နိယာမ(Law of heat exchange)အရ ကြေးပိုက်နဲ့ဆူးတောင်ပြား(Fins)နဲ့
အအေးကွိုင်ပိုက်တွေကတဆင့် ဂက်စ်ကစုပ်ယူလိုက်ပါတယ်။
အဲဒီအခါ အဲကွန်းဂက်စ်ဟာ
အရည်ကနေအငွေ့ဖြစ်သွားပါတယ်။
ဒါပေမယ့်အပူချိန်ကတော့ 40'F ဝန်းကျင်ကနေအများကြီး
မပြောင်းလဲပါဘူး။ဘဝပြောင်းသွားလို့ပါ။(Super heat အနည်းငယ်တော့ ရှိပါတယ်)
အရည်ကနေအငွေ့ဘဝကိုမပြောင်းရင်တော့
အပူချိန်တက်လာပါမယ်။ အခုကဘဝပြောင်းလို့
အပူချိန်မဆိုစလောက်သာပြောင်းပါတယ်။
စုပ်လိုက်တဲ့အပူတွေက အရည်ကနေအငွေ့ဘဝပြောင်းတဲ့အခါမှာ
သုံးလိုက်ပါတယ်။ရေနွေးဆူဆူကနေ ရေနွေးငွေ့ဖြစ်ဖို့
ထင်းတွေကပေးတဲ့အပူတွေကိုစုပ်ယူလိုက်သလိုပါ။
အဲဒီဂက်စ်အငွေ့ဟာ
အပူကို စုပ်ယူပြီး ထွက်သွားတဲ့အခြေအနေမှာတော့
40'Fသါသါဝန်းကျင်အနေနဲ့ပဲ ကွန်ပရက်ဆာ (Compressor)ဆီကိုသွားပါတယ်။
အအေးကွိုင်Evaporator ဟာလေနဲ့အတူပါလာတဲ့
အခန်းထဲကရေငွေ့တွေကို
Finဆူးတောင်တွေကတဆင့်ရေအဖြစ်ပြောင်းလဲပြီး
အခန်းရဲ့စိုထိုင်းဆကိုလည်း ထိန်းပေးပါတယ်။အဲဒါကြောင့်
အဲကွန်းတွေမှာ indoor ကနေ ရေကျတာပါ။
(2)ကွန်ပရက်ဆာ ( )
ရဲ့အဓိက တာဝန်ကတော့ Evaporator သိူ့ Indoor Unit ကနေအပူသယ်လာတဲ့ 40' F ကျော်ကျော်လေးအပူချိန်ရှိတဲ့ ဂက်စ်ကို
ဖိအားထပ်မြှင့်ပြီး အပူချိန်တိုးစေဖို့ပါ။
(ရေခဲသေတ္တာက တော့.5'F(-15C)ကျော်ကျော်ဝန်းကျင်ရှိပါတယ်)
ဘာဖြစ်လို့ အပူချိန်တိူုးစေရသလဲဆိုတော့ ပတ်ဝန်းကျင် အခန်းပြင်ပပုံမှန်အားဖြင့် ရန်ကုန်ဆိုပါတော့
အပူချိန်က 80'F အထက်ရှိနေချိန်မှာ
အအေးကွိုင်ကနေ အပူစုပ်လာပြီးအငွေ့ဘဝပြောင်းလာပေမဲ့
40'F အပူချိန်သာသာရှိနေသေးတဲ့ ဂက်စ်ကနေ ပတ်ဝန်းကျင်ကို အပူစွန့်ထုတ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်လို့ပါ။
အပူဆိုတာ စွမ်းအင်သဘောအရ မြင့်ရာကနေ နိမ့်ရာကိုပဲပြောင်းလဲ
စီးဆင်းလို့ရလို့ပါ။
အဲဒီအတွက်အအေးကွိုင် Evaporator ကနေတဆင့်
အခန်းထဲကအပူစုပ်လာတဲ့ဂက်စ်ဟာ အပူစုပ်လာပေမယ့်
အရည်ကနေအငွေ့ကိုပြောင်းလိုက်တဲ့အချိန်မှာ သူ့ရဲ့အပူကိုသုံးလိုက်ရတဲ့အတွက် အပူချိန်တိုးမလာပဲ
ကွန်ပရက်ဆာအဝင်မှာ 40'F ဝန်းကျင်ပဲသာရှိနေပါတယ်။
အဲဒီအပူချိန်နဲ့ပတ်ဝန်းကျင်ကမြင့်နေတဲ့အပူချိန် 80'Fထက်မြင့်တဲ့ပတ်ဝန်းကျင်
ထဲကိုစွန့်ပစ်လို့မဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် ကွန်ပရက်ဆာကနေ
အဲဒီဂက်စ်ငွေ့ကို ဖိအားမြှင့်ပြီးအပူထပ်ထည့်ပြီးအပူချိန်ထပ်မြင့်အောင်လုပ်ပေးတာပဲဖြစ်ပါတယ်။
ကွန်ပရက်ဆာကထွက်သွားရင် ဂက်စ်ရဲ့ အပူချိန်ဟာ 105'F..120'Fကြားဝန်းကျင်ရှိလို့ ပတ်ဝန်းကျင်အပူချိန်ထက် မြင့်သွားပါပြီ။
အဲဒီဂက်စ်အငွေ့ဟာ Condensor သို့မဟုတ် Outdoor လို့ခေါ်တဲ့အပူထုတ်တဲ့ စနစ်ထဲရောက်သွားပါပြီ။
(3)Condensor သိုမဟုတ် Outdoor Unit သိူ့မဟုတ်
အပူကွိုင်ရဲ့အလုပ်က Evaporator သိူ့မဟုတ် အအေးကွိုင်ကနေ ပါလာတဲ့အပူနဲ့ကွန်ပရက်ဆာ ကထပ်ထည့်ပြီးအပူချိန်ထပ်မြှင့်ပြီးရောက်လာတဲ့ အခန်းထဲကအပူတွေကို
လေထုထဲကိုစွန့်ထုတ်ပေးဖို့ပါ။
ကွန်ပရက်ဆာကရောက်လာတဲ့ ဂက်စ်အငွေ့ဟာ
105'Fအထက် အပူချိန်ရှိပါတယ်။အဲဒီဂက်စ်က Outdoor သို့မဟုတ် အပူကွိုင်ထဲရောက်လာချိန်မှာ Outdoor
Fan ကတဆင့် အပြင်ကနေအပူချိန် 80'Fဝန်းကျင်အပူချိန်ရှိတဲ့လေကို စုပ်ယူပြီး
အပူ ကွိုင်ကိုဖြတ်စေပြီးအပူကိုစုပ်ယူသွါးစေပါတယ်။အဲဒီအခါ ကွိုင်ထဲကဂက်စ်ရဲ့အပူဟာ ကြေးပိုက် ဆူးတောင်ကနေတဆင့်စီးကူးပြီး အပြင်လေထဲကိုပါသွားပါတယ်။
အဲဒါကြောင့် Outdoor Unitကထွက်တဲ့လေဟာပူနေတာတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
ပုံမှန်အားဖြင့် လေရဲ့အပူချိန်ဟာ
100'Fဝန်းကျင်အထက်ရှိပါတယ်။
ပတ်ဝန်းကျင်အပူချိန်လိုက်လို့ အနည်းအကျဉ်းပြောင်းလဲနေပါလိမ့်မယ်။
အဲဒါဟာ ခန်းထဲကပါလာတဲ့အပူကိုစွ့န့်ထုတ်နေတာပါ။
အဲဒီအခါ 105'Fအထက်ရ်ှနေတဲ့ဂက်စ်အငွေ့ဟာ
ပတ်ဝန်းကျင်လေထုရဲ့လေအေးကြောင့်
အရည့်အဖြစ်ပြောင်းလဲသွားပါတယ်။အပူအငွေ့ကိုအအေးခံရင် အရည်ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီအရည်ဟာ မူလအပူချိန်အောက်
20 'F လောက်ထိလျော့ကျသွားပြီး
85'F ကနေ 95'F ဝန်းကျင်ကြားအပူချိန်နဲ့
ဖိအားလျော့ အပိုင်း Expansion Unit ဆီကို ဦးတည်သွားပါတယ်။
(4)Expansion Unit သို့မဟုတ်
Split Type အဲကွန်းတွေမှာ
Capiliary tube လို့ခေါ်တဲ့ ဖိအားနှိမ့်အပိုင်းရဲ့ အဓိက
ဆောင်ရွက်ချက်ကတော့ Condensor သိူ့မဟုတ်
Outdoor Unit ကလာတဲ့ 100'F အောက်အပူချိန်နဲ့ ဖိအားမြင့်အရည်ကို ဖိအားနိမ့်အောင်လုပ်ပြီး အပူချိန်
နိမ့်သွားအောင်ပြောင်းပေးလုပ်ပေးတာပါ။
စနစ်ထဲမှာရှိတဲ့ဂက်စ်ဟာ ဖိအားနှိမ့်ခံရရင် သို့မဟုတ် ဖိအားအလျှောခံရရင် အပူချိန်လျော့သွားတာပါပဲ။
Outdoor Unit သို့မဟုတ် အပူကွိုင်ကလာတဲ့
ဖိအားမြင့်အရည်ကို ပိုက်ကျဉ်းလေးထဲကိုအရှည်ကြီးဖြတ်ခံလိုက်ရရင် သို့မဟုတ် ကြားထံမှာ အပ်ထိပ်လောက်ရှိတဲ့ ပိုက်ကလေးဖြတ်ဆက်ခံလိုက်ရရင် ဟိုဖက်လဲရောက်ရော
ဖိအားနိမ့်ပြီး အပူချိန်ကလည်း 100'F ဝန်းကျင်ကနေ
40'F ဝန်းကျင်အောက်ရောက်သွားပြီး အရည်အဖြစ်နဲ့ပဲ
အအေးကွိုင်Evaporator သို့မဟုတ် Indoor ကွိုင်ဆီကို ပြန်ရောက်သွားပြီး အစကနေ ပြန်စခြင်းအားဖြင့်
အလုပ်ပြန်လုပ်ပါတယ်။
အဲဒီလိုနဲ့
Evaporator ကပခန်းထဲကအပူကိုစုပ်
Compressor ကအပူချိန်တိုးအောင်ဖိအားမြှင့်ရင်း
Refrigerant လို့ဂေါ်တဲ့အအေးဓာတ်ငွေ့ကို
စနစ်ထဲမှာလည်ပတ်နိုင်အောင်တွန်းပေး
Condensor ကအပူထုတ်
Expansion valve သို့မဟုတ် capiliary tube က
Condensor ကဖိအားမြင့်ဓာတ်ငွေ့ကို ဖိအားလျှော့ပေးပြီး အပူချိန်ကျဆင်းအောင်လုပ်
Evaporator ခေါ် အအေးကွိုင်ကို ပြန်ပို့နဲ့ အဆက်မပြတ်
လည်ပတ်ရင်း အခန်းထဲကအပူကိုစုပ်ထုတ်တဲ့အလုပ်ကိုလုပ်ပေးပါတယ်။
ဒါကို အဲကွန်းဂက်စ် ရဲ့အစအဆုံးမရှိသံသရာလည်နေခြင်း
လို့ခေါ်ပါတယ်။
Credit☛ #ကိုနန္ဒမိုး
