Compass

06/07/2026

**Geodynamics (ကမ္ဘာ့ရွေ့လျားမှုဆိုင်ရာရူပဗေဒ)**

Geophysics ရဲ့ အောက်က ကဏ္ဍခွဲတစ်ခုဖြစ်တဲ့ "Geodynamics" ဆိုတာ ဘာလဲ။
ကျွန်တော်တို့ ခြေထောက်အောက်က ကမ္ဘာမြေကြီးဟာ ငြိမ်သက်မနေဘဲ အမြဲတမ်း အသက်ရှူလှုပ်ရှားနေတယ်ဆိုတာ သင်သတိထားမိပါသလား။ 🤔
ပြီးခဲ့တဲ့ Post မှာ ကျွန်တော်တို့ **Geophysics (ကမ္ဘာ့ရူပဗေဒ)** အကြောင်း ပြောခဲ့ကြပါတယ်။ Geophysics က ကမ္ဘာမြေကြီးကို ဓာတ်မှန်ရိုက်ပြီး (Imaging) မြေအောက်မှာ ဘာတွေရှိလဲ၊ ပြတ်ရွေ့တွေ ဘယ်လိုရှိလဲဆိုတာ ရှာဖွေတာဖြစ်ရင်... ဒီနေ့ပြောမယ့် **Geodynamics (ကမ္ဘာ့ရွေ့လျားမှုဆိုင်ရာဘာသာရပ်)** ကတော့ အဲဒီမြေအောက်က အရာတွေ "ဘာကြောင့်၊ ဘယ်လိုအင်အားစုတွေကြောင့် ရွေ့လျားနေတာလဲ" ဆိုတဲ့ Dynamics (Mechanics & Forces) ကို ဇောက်ချလေ့လာတဲ့ ဘာသာရပ် ဖြစ်ပါတယ်။
Geodynamics က ဘာတွေကို အဓိက လေ့လာတာလဲ။
ကမ္ဘာမြေကြီးအတွင်းပိုင်းက အပူစွမ်းအင်တွေဟာ အပြင်ဘက်အပေါ်ယံလွှာဆီကို တွန်းကန်ထွက်လာတဲ့အခါ အောက်ပါ ဖြစ်စဉ်ကြီးတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ် -
1. **Plate Tectonics (ကမ္ဘာ့ကျောက်ဖျာချပ်များ ရွေ့လျားမှု):** ကမ္ဘာ့အပေါ်ယံခွံကြီးတွေ တစ်နှစ်ကို မီလီမီတာအနည်းငယ်စီ ရွေ့လျားပြီး တစ်ခုနဲ့တစ်ခု တိုက်မိ၊ ခွဲထွက်နေကြတဲ့ ဖြစ်စဉ်။
2. **Mantle Convection (မြေအောက်အတွင်းလွှာတွင် ကျောက်ရည်ပူစီးဆင်းမှု):** ကမ္ဘာ့အတွင်းပိုင်းက သိပ်သည်းဆနည်းတဲ့ ကျောက်ရည်ပူတွေ အပေါ်တက်လာပြီး၊ အေးတဲ့ကျောက်တွေ အောက်ပြန်ငုပ်ဆင်းတဲ့ ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့ ဧရာမ အပူလှည့်ပတ်မှုစနစ်ကြီး။
3. **Lithospheric Stress & Earthquakes (ဖိအားနှင့် ငလျင်ဖြစ်စဉ်):** ကျောက်ဖျာချပ်တွေ ရွေ့လျားမှုကြောင့် ပြတ်ရွေ့ကြော (Fault Lines) တွေပေါ်မှာ စုမိလာတဲ့ အား (Strain Accumulation) တွေဟာ ရုတ်တရက် ကျိုးပျက်ထွက်တဲ့အခါ ပြင်းထန်တဲ့ ငလျင်တွေ ဘယ်လိုဖြစ်လာလဲဆိုတာကို Physics ညီမျှခြင်းတွေ၊ ကွန်ပျူတာ မော်ဒယ်တွေနဲ့ တွက်ချက်ပါတယ်။
# # # 🛰️ နည်းပညာနဲ့ Geodynamics ဘယ်လိုချိတ်ဆက်လဲ။
ယနေ့ခေတ်မှာတော့ Geodynamics သုတေသနတွေအတွက် **CORS (Continuously Operating Reference Stations)** လိုမျိုး အဆင့်မြင့် high-precision GNSS ဒေတာတွေကို အသုံးပြုလာကြပါတယ်။
ဂြိုဟ်တုတွေကနေတစ်ဆင့် မြေပြင်ပေါ်က စတေရှင်တွေရဲ့ မီလီမီတာအဆင့် တည်နေရာပြောင်းလဲမှု Time-series တွေကို **Bernese** သို့မဟုတ် **GAMIT/GLOBK** ကဲ့သို့သော သိပ္ပံနည်းကျဆော့ဖ်ဝဲလ်တွေနဲ့ တွက်ချက်ပြီး ပြတ်ရွေ့ကြောတွေရဲ့ အားစုဆောင်းမှုနှုန်း (Strain Rate) ကို မြေပုံဖော်ကာ ရေရှည်ငလျင်အန္တရာယ် ဆန်းစစ်ခြင်း (Seismic Hazard Assessment) လုပ်ငန်းတွေမှာ အဓိက အသုံးချနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ Geophysics က ကမ္ဘာမြေကြီးကို "ဓာတ်မှန်ရိုက်ကြည့်ခြင်း" ဖြစ်ပြီး၊ Geodynamics ကတော့ ထိုဓာတ်မှန်ကိုကြည့်ကာ ကမ္ဘာမြေကြီးအတွင်းပိုင်း "ဘယ်လို အလုပ်လုပ်နေလဲ" ဆိုတာကို အားနှင့် ရွေ့လျားမှုပညာ (Mechanics) အရ လေ့လာခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
>
နောက်အပတ်တွေမှာတော့ ဒီ CORS GNSS data တွေကို သုံးပြီး ငလျင်သုတေသနအတွက် Strain Rate တွေ ဘယ်လိုတွက်ချက်လဲဆိုတာကို ဆက်လက်ဝေမျှသွားပါမယ်။
စာဖတ်သူတို့အနေနဲ့ Geodynamics ရဲ့ ဘယ်အပိုင်းကို ပိုပြီး စိတ်ဝင်စားကြလဲ။ စိတ်ဝင်စားခဲ့ရင်ကွန်မန့်မှာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါဦး။ 👇

29/06/2026

Geodynamics (ကမ္ဘာ့ရွေ့လျားမှုဆိုင်ရာဘာသာရပ်) ဟာ Geophysics (ကမ္ဘာ့ရူပဗေဒ) ရဲ့ အဓိကကျပြီး အလွန်အရေးပါတဲ့ ခေါင်းစဉ်ခွဲ (Sub-discipline) တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
​သူတို့နှစ်ခုရဲ့ ဆက်စပ်မှုနဲ့ ကွာခြားချက်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိနိုင်ဖို့ အခုလို ခွဲခြားကြည့်နိုင်ပါတယ် -

​Geophysics ဆိုတာက ကမ္ဘာမြေကြီး (အပေါ်ယံလွှာမှသည် ဗဟိုချက်အထိ) ကို ရူပဗေဒနိယာမတွေ၊ နည်းလမ်းတွေ (ဥပမာ - Gravity, Magnetic, Seismic waves, Electricity) အသုံးပြုပြီး လေ့လာတဲ့ ဘာသာရပ်အကျယ်ကြီး ဖြစ်ပါတယ်။
​ရွေ့လျားမှုကိုအဓိကထားတဲ့ Geodynamics
​Geodynamics ကတော့ အဲဒီ Geophysics ရဲ့ အောက်မှာမှ "ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့ ရွေ့လျားပြောင်းလဲမှု ဖြစ်စဉ်တွေ (Dynamic processes)" ကို ကိန်းဂဏန်းတွေ၊ Physics ညီမျှခြင်းတွေနဲ့ ပုံတူကြမ်း (Numerical modeling) တည်ဆောက်ပြီး အဓိကဇောက်ချလေ့လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
​Geodynamics က ဘာတွေကို အဓိကလေ့လာတာလဲ။
​Plate Tectonics: ကမ္ဘာ့ကျောက်ဖျာချပ်တွေ ဘာကြောင့် ရွေ့လျားနေကြသလဲ၊ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု တိုက်မိရင် ဘာဖြစ်မလဲ။
​Mantle Convection: ကမ္ဘာ့အင်္ကျီလွှာ (Mantle) ထဲက ပူနွေးတဲ့ကျောက်ရည်ပူတွေ အထက်အောက် စီးဆင်းလှည့်ပတ်နေပုံ။
​Lithospheric Stress & Deformation: ကမ္ဘာ့အပေါ်ယံလွှာတွေ ဖိအားဒဏ်ကြောင့် ပုံပျက်သွားတာ၊ ပြတ်ရွေ့ (Faults) တွေ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ။
​Earthquake Mechanisms: ငလျင်တွေ ဘယ်လိုအရှိန်အဟုန်နဲ့ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အားအင်တွေ ဘယ်လိုသက်ရောက်သွားလဲဆိုတဲ့ ဖြစ်စဉ်။
​Geodynamo Effect: ကမ္ဘာ့ဗဟိုချက် (Outer core) ထဲက အရည်ပျော်သံသတ္တုတွေ စီးဆင်းမှုကြောင့် ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်း (Magnetic Field) ဘယ်လိုဖြစ်ပေါ်လာလဲ။
​အလွယ်မှတ်ရန် နှိုင်းယှဉ်ချက်
​Geophysics သည် ကမ္ဘာမြေကြီးကို ဓာတ်မှန်ရိုက်ကြည့်ခြင်း၊ ပုံဖော်ခြင်းနှင့် တိုင်းတာခြင်း (Imaging & Measuring) ကို ပိုလုပ်ဆောင်သည်။ (ဥပမာ - Seismic Reflection သုံးပြီး အောက်မှာ ဘာရှိလဲ ကြည့်တာမျိုး)
​Geodynamics သည် ထိုဓာတ်မှန်အဖြေများကို ကြည့်ပြီး ကမ္ဘာမြေကြီးအတွင်း အားသက်ရောက်မှုနှင့် ရွေ့လျားမှုများ မည်သို့အလုပ်လုပ်နေသလဲ (Mechanics & Forces) ဆိုသည်ကို ကွန်ပျူတာမော်ဒယ်များ သုံး၍ တွက်ချက်လေ့လာတာဖြစ်ပါတယ်။
​ဒါကြောင့် Geodynamics ဟာ Geophysics ရဲ့ သီအိုရီနဲ့ ကိန်းဂဏန်းပိုင်းဆိုင်ရာ (Theoretical & Quantitative) ခေါင်းစဉ်ခွဲတစ်ခုလို့ သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။

28/06/2026

ကမ္ဘာမြေကြီးကို X-ray ရိုက်ကြည့်လို့ရသလား? 🌍 (Geophysics ဆိုတာ ဘာလဲ)
​ကျွန်တော်တို့ နေထိုင်တဲ့ ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့ အတွင်းပိုင်းမှာ ဘာတွေရှိနေလဲဆိုတာကို သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဘယ်လိုနည်းနဲ့ သိနိုင်ကြတာလဲ? ကမ္ဘာ့အလယ်ခေါင်အထိ တွင်းတူးပြီး သွားကြည့်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ဘူးမလား။
​ဒီနေရာမှာပဲ Geophysics (ကမ္ဘာမြေရူပဗေဒ) ဆိုတဲ့ ပညာရပ်က စွမ်းဆောင်ပေးလာတာပါ။ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ပြောရရင်တော့ Geophysics ဆိုတာ "ကမ္ဘာမြေကြီးကို X-ray ရိုက်ပြီး ကြည့်တဲ့နည်းပညာ" လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။
​🔍 Geophysics ဆိုတာ ဘာလဲ?
​Geophysics ဆိုတာ Geology (ဘူမိဗေဒ) နဲ့ Physics (ရူပဗေဒ) ကို ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ ဘာသာရပ်တစ်ခုပါ။ ကမ္ဘာမြေကြီးရဲ့ သဘာဝနဲ့ တည်ဆောက်ပုံတွေကို သိရှိနိုင်ဖို့ ရူပဗေဒဆိုင်ရာ နိယာမတွေ (ဥပမာ - ဆွဲငင်အား၊ သံလိုက်ဓာတ်၊ လျှပ်စစ်စီးဆင်းမှုနဲ့ တုန်ခါမှုလှိုင်းတွေ) ကို အသုံးပြုပြီး လေ့လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
​🛠 သူတို့ ဘယ်လို အလုပ်လုပ်ကြလဲ? (အဓိက နည်းလမ်းအချို့)
​Seismic Method (တုန်ခါမှုလှိုင်း တိုင်းတာခြင်း): မြေပြင်ကို တုန်ခါမှုလှိုင်းတွေ လွှတ်လိုက်ပြီး အောက်ခံကျောက်လွှာတွေကနေ ပြန်ကန်ထွက်လာတဲ့ လှိုင်းတွေကို ဖမ်းယူတွက်ချက်တာပါ။ ဆရာဝန်တွေ အာထရာဆောင်း (Ultrasound) ရိုက်သလိုမျိုးပေါ့။ ငလျင်လှိုင်းတွေကို လေ့လာဖို့နဲ့ ရေနံ/သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရှာဖွေဖို့ အဓိက သုံးပါတယ်။

​Gravity & Magnetic Methods (ဆွဲငင်အားနှင့် သံလိုက်ဓာတ် တိုင်းတာခြင်း): ကမ္ဘာမြေရဲ့ နေရာတစ်ခုနဲ့တစ်ခု မတူညီတဲ့ ဆွဲငင်အား (Gravity) နဲ့ သံလိုက်စက်ကွင်း (Magnetic Field) ကွဲပြားခြားနားမှုတွေကို တိုင်းတာပြီး မြေအောက်မှာ ဘယ်လိုကျောက်အမျိုးအစားတွေ၊ သတ္တုသိုက်တွေ ရှိနေလဲဆိုတာကို ခန့်မှန်းတာပါ။

​Electrical & Electromagnetic Methods: မြေအောက်ကို လျှပ်စစ်စီးကြောင်းလွှတ်ပြီး ခံနိုင်ရည် (Resistivity) ကို တိုင်းတာကာ မြေအောက်ရေ ရှာဖွေခြင်းနဲ့ အင်ဂျင်နီယာလုပ်ငန်းတွေမှာ သုံးပါတယ်။
​💡 Geophysics ကို ဘယ်နေရာတွေမှာ သုံးလဲ?
​၁။ ငလျင်နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် စောင့်ကြည့်ခြင်း : (Tectonic Plates) တွေရဲ့ လှုပ်ရှားမှုကို စောင့်ကြည့်ပြီး ငလျင်အန္တရာယ် ဆန်းစစ်တာ။
၂။ စွမ်းအင်နှင့် သယံဇာတ ရှာဖွေခြင်း: ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့၊ မြေအောက်ရေနဲ့ အဖိုးတန်သတ္တုတွင်းတွေကို တိတိကျကျ ရှာဖွေတာ။
၃။ အခြေခံအဆောက်အအုံ (Civil Engineering): အဆောက်အအုံကြီးတွေ၊ တံတားတွေ၊ တာဆာပြာတွေ မဆောက်ခင် မြေအောက်အောက်ခြေ ခိုင်ခံ့မှု ရှိမရှိ စစ်ဆေးတာ။
​📌 နိဂုံး
​Geophysics ဟာ ကျွန်တော်တို့ ခြေထောက်အောက်က မမြင်ရတဲ့ မြေအောက်ကမ္ဘာရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို ဖော်ထုတ်ပေးတဲ့၊ ခေတ်သစ်ကမ္ဘာအတွက် မရှိမဖြစ် အရေးပါတဲ့ ပညာရပ်တစ်ခုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
​နောက်အပတ်တွေမှာလည်း Geophysics ဆိုင်ရာ စိတ်ဝင်စားစရာ နည်းပညာတွေနဲ့ အသုံးချပုံတွေကို တစ်ခုချင်းစီ အသေးစိတ် မျှဝေပေးသွားဦးမှာမို့ Page ကို Like & Follow လုပ်ထားဖို့ မမေ့ပါနဲ့ဦးနော်။ 😉
​

24/06/2026

Online Business တစ်ခု အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ရှိပါတယ်။ ဘာတွေရမလဲဆိုရင် T-shirt ၊ electronic ပစ္စည်း၊ စားသောက်ကုန် တွေရပါမယ်။ အခုမှစ Run မှာပါ။ ကျွန်တော့်ရဲ့ Online Business Page grow ဖြစ်ဖို့ Like and Follow လုပ်ပေးခဲ့ပါဦး။ လိုတာရှိရင်လဲနောင်တစ်ချိန်ဝယ်လို့ရတာပေါ့။ page ရဲ့ link ကတော့ အောက်မှာပါ။

https://www.facebook.com/share/1DEXnu94K3/

Clothing (brand)

24/06/2026

Geophysics နဲ့ပတ်သက်ပြီး knowledge sharing တင်ပေးသွားပါမယ်။ Geophysics ရဲ့အောက်က ဘာသာရပ်ခွဲဖြစ်တဲ့ Geodynamic ကိုအဓိကထားတင်ပေးသွားပါမယ်။ ကိုယ်တိုင်လဲ စိတ်ဝင်စားလို့self study လုပ်ဖြစ်နေတာရှိပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်လဲစာလုပ်ဖို့ motivation ရ‌‌ေအာင်ရယ် page မှာလဲ knowledge sharing လဲလုပ်ဖြစ်အောင်တစ်ချက်ခုတ်နှစ်ချက်ပြတ်ပေါ့

20/02/2026

မြေအောက် မြေလွှာအနေအထားတွေကိုပုံရိပ်ဖော်ကြည့်ခြင်း

19/02/2026

Oasis Montaj Software နဲ့ Gravity Map ရေးဆွဲခြင်း။ သင်ခန်းစာတွေပြီးရင်တော့ Gravity Map အကြောင်းနဲ့ Gravity Map ရေးဆွဲထုတ်လုပ်ပုံနဲ့ Interpretation ပြုလုပ်ပုံတွေကို Page မှာ Knowledge Sharing ပြန်လည်ပြုလုပ်ပေးပါမယ်။ အခုတော့ ကြိုးစားသင်ယူလိုက်ပါဦးမယ်။

18/02/2026

Magnetic Survey with Drone in Hyderabad, India

16/02/2026

အိန္ဒိယကနိုင်ငံကြီးသလို သမိုင်းဆိုင်ရာအထောက်အထားတွေအများကြီးကိုရှိတာ။ သေချာလဲထိန်းသိမ်းထားကြတာတွေ့ရတယ်။ ထမင်းစားတဲ့ပန်းကန်ကအစသုံးတဲ့အသုံး‌အဆောင်အားလုံးကိုသေချာထိန်းသိမ်းထားကြတာတွေ့ရတယ်။Chowmahalla Palace