25/03/2025
Plate Loading CBR Test (California Bearing Ratio Test) ကို Standard Pe*******on Test (SPT) နဲ့ မျိုးစုံချိတ်ဆက်ပြီး ယူဆလို့ရပေမယ့်၊ တူညီတဲ့ principle ကနေမရောက်ပဲ၊ သီးခြား တိုးတက်လာတာဖြစ်ပါတယ်။
Plate Loading CBR Test (CBR Test)
CBR Test ဟာ California Division of Highways (အခုကတော့ Caltrans - California Department of Transportation) မှ 1929 ခုနှစ်လောက်ကတည်းက highway pavement subgrade strength တွက်ချက်ဖို့ တီထွင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ CBR သည် pe*******on resistance ကို percentage ratio ဖြင့်ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပြီး, standard crushed stone နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ချက် ပြုလုပ်တာဖြစ်ပါတယ်။
CBR (%) = (Test Load / Standard Load) × 100
CBR Test ကို အပေါ်ယံ subgrade soil တွင် များစွာ အသုံးပြုကြပါတယ်။
Standard Pe*******on Test (SPT)
SPT ကို Hugh Bolton Jaman နှင့် American Society for Testing and Materials (ASTM D1586) မှ တီထွင်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး, 1902 ခုနှစ်လောက်ကတည်းက စတင်အသုံးပြုလာခဲ့ပါတယ်။ Geotechnical Engineering နှင့် Foundation Design တွင် soil bearing capacity ကို ဆုံးဖြတ်ဖို့ အသုံးများပါတယ်။
SPT ဟာ dynamic pe*******on test တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး, split-spoon sampler ကို drop hammer (140 lb - 63.5 kg) ဖြင့် 30 inches (762 mm) အမြင့်ကနေ ခေါက်ထည့်ကာ blow count (N-value) ကို တိုင်းတာခြင်းဖြင့် soil strength တွက်ချက်ပါတယ်။
CBR Test & SPT Test ရဲ့ မတူညီမှု
CBR Test - Pe*******on resistance ကို percentage ဖြင့်တွက်ချက်ပြီး pavement design (highway, road construction) တွင်အသုံးများသည်။
SPT Test - Soil bearing capacity ကို N-value (blow count) ဖြင့်တွက်ချက်ပြီး foundation design (building, bridge, geotechnical engineering) တွင်အသုံးများသည်။
SPT ဟာ CBR ထွက်လာပြီးမှ ပိုပြီး deep foundation analysis အတွက် တိုးတက်လာတာဖြစ်သော်လည်း, တိုင်းတာပုံများမတူသဖြင့် တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်မရပါ။
Standard pe*******on (1.25 mm) က California Bearing Ratio (CBR) Test ထဲမှာ သုံးတဲ့ pe*******on depth တစ်ခုဖြစ်ပြီး, CBR ကို တိုင်းတာတဲ့အခါ Plunger ကို soil ထဲ 1.25 mm per minute နှုန်းဖြင့် တိုးချဲ့ဖိနှိပ်တာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။
1.25 mm Pe*******on Origin
1. California Bearing Ratio (CBR) Test ရဲ့ Development
CBR Test ကို 1929 ခုနှစ်လောက်က California Division of Highways (ယခု Caltrans) မှ highway subgrade strength တွက်ရန် တီထွင်ခဲ့ပါတယ်။
Standard crushed stone ကို reference အနေနဲ့သုံးပြီး, soil တိုင်းတာရာမှာ pe*******on depth တစ်ခုတည်းမဟုတ်ပဲ 2.5 mm & 5.0 mm pe*******on depth တွင် load ကို တိုင်းတာကြပါတယ်။
2. Pe*******on Rate (1.25 mm/min) ကို ဘာကြောင့် သုံးလဲ?
CBR Test Method (ASTM D1883, AASHTO T193) မှာ plunger (50 mm diameter) ကို 1.25 mm/min ဖြင့် constant rate of pe*******on ဖြင့် တိုးမြှောက်ဖို့ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
ဒါဟာ soil အပေါ်မှာ static load simulation ဖြစ်ပြီး, field loading condition (vehicle load, traffic pressure) နဲ့ ကိုက်ညီစေရန် ဖြစ်ပါတယ်။
Too fast pe*******on လုပ်မယ်ဆိုရင် soil reaction time မဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် incorrect results ထွက်နိုင်ပါတယ်။
Summary
1. 1.25 mm/min pe*******on rate က CBR Test မှာ plunger movement rate ကို ပြောတာဖြစ်ပြီး, pe*******on resistance ကို တိုင်းတာဖို့ သတ်မှတ်ထားတာ။
2. CBR Test Standard (ASTM D1883, AASHTO T193) မှ တိတိကျကျ ပြည့်မှီရန် 1.25 mm/min ကို သတ်မှတ်ထားသည်။
3. Pe*******on depth (2.5 mm & 5.0 mm) တွင် load ကို တိုင်းတာပြီး, CBR value တွက်ချက်သည်။
ဒါကြောင့် 1.25 mm/min pe*******on rate ဟာ CBR Test ရဲ့ test standard အနေနဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အသုံးပြုလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ASTM D1195-09 နှင့် CBR Test ၏ 1.25 mm Standard Pe*******on ASTM D1195-09 သည် Repetitive Static Plate Load Test အတွက် သတ်မှတ်ချက်များပါဝင်သည်။ CBR ကို တိုင်းတာရာတွင် ASTM D1883 နှင့် AASHTO T193 ကို အသုံးပြုကြသည်။
1.25 mm/min Standard Pe*******on Rate ကို CBR Test မှာ သုံးတဲ့ အကြောင်းအရင်းများက
1. Soil Behavior (Soil Stress-Strain Relationship) ကို ကိုင်တွယ်နိုင်ရန်
Soil Strength and Load Resistance
Soil ရဲ့ deformation ကို plastic deformation နဲ့ elastic deformation အနေနဲ့ တုံ့ပြန်နိုင်စေရန် 1.25 mm/min pe*******on rate သတ်မှတ်ထားသည်။
သာမန် traffic loading conditions (e.g., vehicle tires on roads) တွင် ဖြစ်နိုင်တဲ့ gradual pressure application ကို simulation ပြုလုပ်ရန် 1.25 mm/min သုံးသည်။
2. Standardization and Repeatability
Test တိုင်းကို တူညီစေဖို့
Pe*******on rate က fixed standard ဖြစ်မှ different soil types တွင် consistent CBR values ရနိုင်သည်။
ASTM D1195, ASTM D1883, AASHTO T193 standard များတွင် 1.25 mm/min ကို Controlled Rate of Loading အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။
Faster loading (e.g., >1.25 mm/min) လုပ်မယ်ဆိုရင် frictional resistance and excess pore water pressure တိုးလာပြီး CBR value ပျက်နိုင်သည်။
3. Field Conditions and Traffic Simulation
Real-world soil response ကို laboratory မှာ simulate ပြုလုပ်ရန် Highway subgrade soil တွင် gradual pe*******on load ဖြစ်ကြောင်းကို သက်သေပြရန် 1.25 mm/min သတ်မှတ်ထားသည်။
4. Soil Compaction and Moisture Sensitivity
Soil moisture and density effects
Soil compaction level အားလုံးမှာ အတူတူ pe*******on response ရစေရန် 1.25 mm/min သုံးသည်။
Moisture-sensitive soils (e.g., clay) တွင် too fast pe*******on လုပ်မယ်ဆိုရင် excess pore water pressure build-up ဖြစ်နိုင်ပြီး, actual field strength နှင့် မကိုက်ညီနိုင်။
သုံးသပ်ချက်
1. ASTM D1195-09 & ASTM D1883 နှင့် ကိုက်ညီစေရန် 1.25 mm/min pe*******on rate သုံးသည်။
2. Field traffic loading conditions ကို simulate ပြုလုပ်နိုင်ရန် gradual pe*******on သုံးသည်။
3. Soil properties (stress-strain behavior, compaction, moisture sensitivity) ကို တူညီစွာ ကိုင်တွယ်နိုင်ရန် controlled pe*******on rate သုံးသည်။
1.25 mm/min pe*******on rate ဟာ CBR Test တွင် accuracy, repeatability, and field condition simulation အတွက် သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်ပြီး, ASTM D1195-09 နှင့် ကိုက်ညီသည်။
