27/10/2025
🚩 #အိမ်သုံး အဲကွန်း ရဲ့ဝါယာရင်း
🚩 #ပုံမှန်အိမ်သုံး Split type aircon တွေဟာ
လျှပ်စစ်အနေဖြင့် Single phase(220 to 240 Volts) နဲ့
Three phase(380 to 415 Volts)သုံးဆိုပြီး
သိကြတဲ့အတိုင်းနှစ်မျိုးရှိပါတယ်။
အိမ်သုံး ၃-ကောင်(3-Hp)စက်ထက် ငယ်တဲ့ စက်တွေမှာ Single phase power supply ကိုသုံးလေ့ရှိပါတယ်။အခု အဲဒီအကြောင်းလေးကို သိသလောက်မျှဝေချင်ပါတယ်။
အိမ်သုံး Split type aircon တွေမှာ အဓိကပါဝင်အလုပ်မည့် ပစ္စည်းတွေကတော့
⛔ မှာဆိုရင်
🚩၁။လျှပ်စစ်ဆားကစ် (Electronic printed circuit board) PCBတခုပါပါလိမ့်မယ် အဲဒီထဲမှာ
🔻 sensor (ရီမုတ် အာရုံခံ)
🔻 air sensor(အပြန်လေအပူချိန်အာရုံခံ)
🔻 or pipe sensor (ပိုက်ထဲက ဂက်စ်အပူချိန် အာရုံခံ)
🔻 signal relay (Outdoor ပါဝါပို့
ဖြတ်တောက် ပစ္စည်း)(1)ခု
🔻 fan motor speed control relay
(3)ခုပုံမှန်အနေနဲ့ပါလေ့ရှိပါတယ်။
ဆားကစ်အပြင် ဆားကစ်ကို မောင်းနှင်ဖို့ လျှပ်စစ်ကို
အဝင် 220 Volts to 240 Volts မှ အထွက် 9Volts, 12 Volts စသည်ကို
ပြောင်းပေးတဲ့ မိန်းထုပ်လို့ခေါ်တဲ့Transformer
တခုပူးတွဲပါတတ် လေ့ရှိပါတယ်။
🚩၂။Vane motor(လေကြောင်းဘေးတိုက်ပြောင်း
မော်တာ)
🚩၃။Louvre motor(လေကြောင်းအထက်အောက်ပြောင်း မော်တာ)
အရပ်အခေါ် Swing Motorလို့လည်းခေါ်ကြပါတာ်။
🚩၄ motor (သို့) Indoor fan motor
စသည်ဖြင့် အဓိကပစ္စည်း လေးမျိုး Indoor unit ထဲမှာရှိပါလိမ့်မယ်။
အဲဒီပစ္စည်းတွေရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံကို အကြမ်းဖျင်းပြောရရင်
🔺 air sensor ကတော့ အခန်းထဲက လေရဲ့အပူချိန်ကို ထောက်လှမ်းပြီးဆားကစ်ထဲက Processor ကို လှမ်းပို့ပါတယ်။
အဲကွန်းသုံးသူက ရီမုတ်ကိုနှိပ်ပြီး အခန်းအပူချိန်
ဥပမာအားဖြင့် 25'C ချိန်ပြီးနှိပ်ထားရင် Proccessor ကအဲ ဒီရီမုတ်နှိပ်ပြီးချိန်ထားတဲ့ အပူချိန်ကိုမှတ်ထားပါတယ်။
🔺အခန်းအပူချိန်က စက်မောင်းလို့
တဖြည်းဖြည်းကျလာတဲ့အခါ 25'C
အောက်အနည်းငယ်..ရောက်ပြီဆိုရင် အဲဒီအခန်းထဲကလေ ကSensor ကိုဖြတ်တဲ့အခါ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အပူချိန်ရောက်ပြီဖြစ်တဲ့အတွက် Proccessor က Outdoor signal relay ကိုလျှပ်စစ်ဖြတ်တောက်လိုက်တဲ့အတွက်Outdoor ကိုပါဝါမရောက်တော့ပဲ Compressor နဲ့ outdoor fan motor ရပ်သွားအောင်သွယ်ဝိုက်ပြီးလုပ်ပေးပါတယ်။
🔺စက်ရပ်တာကြာလို့...အခန်းထဲမှာအပူချိန်ပြန်မြင့်လာ
လို့..Setting temperature 25'C ထက်2'C လောက်ပိုမြင့်လာတဲ့အခါ..စက်ကပြန်အလုပ်လုပ်ပြီးကွန်ပရက်ဆာကိုစမောင်းပါလိမ့်မယ်။
🔺Coil or pipe sensor ရဲ့အလုပ်ကလည်း Return air sensor နဲ့ ဆင်ပါတယ်။
Indoor ထဲကို ဖြတ်သွားတဲ့ ဂက်စ်ရဲ့အပူချိန်ဟာ
Indoor fan မလည်ခြင်းကြောင့်ဖြစ်စေ၊
ဂက်စ်နည်းလို့ဖြစ်စေ၊ကွိုင်ပိတ်လို့ဖြစ်စေ
လိုအပ်တာထက် နိမ့်နေပြီဆိုရင် ဆားကစ်ထဲကProcessor ကိုသတင်းပို့ပြီး Proccessor ကတဆင့် Outdoor unit ကိုသွားတဲ့ လျှပ်စစ်ကို
Outdoor signal relay ကတဆင့်ဖြတ်တောက်ပြီး
ရပ်တန့်ပေးပါတယ်။
🔺Vane motor ရဲ့အလုပ်ကတော့ အဲကွန်းတပ်ထားတဲ့အခန်းရဲ့အနေအထားကြောင့် အေးမြတဲ့ လေရဲ့
စီးကြောင်းကို ကိုယ်ကြိုက်တဲ့နေရာကို သွားနိုင်စေဖို့
ဘယ်ညာစောင်းပြီးအလုပ်လုပ်ပေးပါတယ်။
သူကို 12 Volts အောက် DC လျှပ်စစ် ဖြင့်အလုပ်စေလေ့ရှိပါတယ်။
🔺Swing motor ခေါ် Louvre motor ရဲ့ အလုပ်ကတော့Vane motor နဲ့အတူတူပါပဲ။ကွာတာက ဘေးတိုက်နဲ့အပေါ်အောက် အလုပ်လုပ်ပုံ ရည်ရွယ်ချက်ကွဲတာပဲရှိပါတယ်။သူက အပေါ်အောက်လေကြောင်းပြောင်းပေးတာပေါ့။
🔺Outdoor signal relay ကတော့ လျှပ်စစ် 5 Amps to 15 Amps ထိခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့ Relay တွေဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။ DC နဲ့ AC နှစ်မျိုးသုံး Relay တွေ
ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
🔺သူ့ရဲ့အလုပ်ကတော့ ဆားကစ်ထဲက
Processor ရဲ့ ထိန်းချုပ်မှုနဲ့
Outdoor unit ကို လျှပ်စစ်
ပို့ပေးဖို့နဲ့ ဖြတ်တောက်ပေးဖို့ပါ။
🔺Indoor fan speed control relay ကတော့
၃-လုံးထိ ပါလေ့ရှိပါတယ်။
High speed (အမြန်)၊
Medium speed(အလယ်) နဲ့ Low speec(အနှေး) (HML)အတွက်ဆိုပြီး
တော့ပါ။
အဲဒီသုံးလုံးရဲ့အလုပ်ကတော့ သုံးစွဲသူက
ရီမုတ်ကတဆင့် ရီမုတ်ဆင်ဆာကို ချိန်ပြီး
ကိုယ်လိုချင်တဲ့ အနှေးအမြန် ချိန်တဲ့အခါ
Proccessor ကတဆင့် သက်ဆိုင်ရာ relay ကအလုပ်လုပ်ပြီး Indoor fan motor ကို အလုပ်လုပ်စေဖြင်းပါ။တချို့ဆားကစ်ဘုတ်တွေမှာတော့
Triac သို့မဟုတ် Resistor တွေသုံးပြီး fan speed ကို
ထိမ်းချုပ်ပေးတာမျိုးလည်းရှိပါတယ်။
🔺Indoor unit ထဲမှာပါတဲ့ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းတွေရဲ့
အလုပ်ကတော့ အများအားဖြင့် ဒီလိုပုံစံအတူတူပါပဲ။ တချို့ Ceiling Cassette type၊ Ceiling Ducted Type အဲကွန်း တွေမှာ
Drain pump motor တခုပိုတာကလွဲလို့
မထူးခွားပါဘူး။
🚩တချို့ Indoor unit ဆားကစ်တွေမှာ ဆားကစ်အတွက်လျှပ်စစ်ပေးဖို့ မိန်းထုပ်လို့ခေါ်တဲ့ Step down
Transformer မပါပဲ.. ဆားကစ်ထဲမှာပဲ
220 Volts AC လျှပ်စစ်ကို DC အဖြစ်တိုက်ရိုက်အသွင်ပြောင်း SMPS power supply နဲ့လုပ်ထားတာမျိုးလည်းရှိတတ်ပါတယ်။
🔺နောက်တခုကတော့ Indoor ဆားကစ်တွေမှာ
Indoor fan motor အတွက်သုံးတဲ့
Capacitor ကို ဆားကစ်ပေါ်မှာတခါတည်း (Built in)ထည့်သွင်းတပ်ဆင်ထားတတ်ပါတယ်။နေရာကျုံ့စေဖို့ပါ။
🔺Indoor fan motor ရဲ့အလုပ်ကတော့ အခန်းထဲကလေကို တဖက်ကစုပ်ယူ အအေးကွိုင်Indoor coil ကို
ဖြတ်စေပြီး အခန်းထဲပြန်ပို့လွှတ်ပေးတာပါပဲ။
🔺Indoor fan motor ရဲ့ဖွဲ့စည်းပုံကတော့
သူ့အထဲမှာ
Coil
Coil
# Speed regulator Coil
ဆိုပြီး အများဆုံးသုံးမျိုး ပါနိုင်ပါတယ်။
🔺Starting နဲ့ Running Coil ရဲ့ အဆုံးတစ်ဖက်ကိုပေါင်းပြီး Common ဘုံစအဖြစ်ပေါင်းလိုက်တဲ့အတွက် မော်တာရဲ့ Starting Coil နဲ့ Running Coil
နှစ်ခုကနေ ကြိုးလုံးအကြီးနဲ့အစသုံးစထွက်လာတာတွေ့ရပါမယ်။
🚩Common အစကို Indoor unit လျှပ်စစ်ပလပ်ကြိုးရဲ့ Neutral အစကို ဆားကစ်ပေါ်မှာ
တိုက်ရိုက်ဆက်ပေးရပြီး Line ကြိုးကို Running coil ကိုတိုက်ရိုက်နဲ့ Running ကနေ ကူးထားတဲ့
Line wire ကို Capacitor ကိုဖြတ်ပြီး Starting
Coil အစကြိုးကို ဆက်ပေးထားတာတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
🚩Speed regulator coil ပါခဲ့ရင်နှစ်ခုကို တခုရဲ့အစနဲ့တခုရဲ့အဆုံးSeries တန်းဆက်
ဆက်ထားပြီး အစသုံးစအဖြစ် ပိုပြီးသေးတဲ့ဝါယာ
ကြိုးနဲ့ထွက်လာတာတွေ့ရပါမယ်။
🚩အဲဒီထဲမှာ အုမ်း Ohms အများဆုံးက
Low speed ဖြစ်ပြီး၊အနည်းဆုံးက High speed နဲ့
အလယ်က Medium speed ဆိုပြီးတွေ့ရပါလ်ိမ့မယ်။အဲဒီအစတခုခြင်းဆီကို ဆားကစ်က
L,M,H ဆိုတဲ့ ငုတ်
အသီးသီးဆိုင်ရာဆိုင်ရာတပ်ထားတာ
တွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
🔺အဲဒါကြောင့် Indoor Unit ထဲကို ပလပ်ပေါက်ကနေ
လျှပ်စစ်ကြိုး သုံးကြိုးဝင်ထားတာတွေ့နိုင်ပါတယ်။
Line ၊ Neutral နဲ့ Earth ကြိုးတွေပါ။
Indoor unit ကနေ outdoor unit ကိုလည်း
သုံးကြိုးထွက်ထားတာတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
🔺Signal(2) ၊ Neutral (N) နဲ့ Earth ကြိုးဆိုပြီးရှိပါလိမ့်မယ်။Signal ကြိုးကို နံပါတ် (2)အဖြစ်ထုတ်လုပ်သူအများစုက သတ်မှတ်ပြီး ဝါယာသွယ်တန်းခုံ
Wire terminal မှာသင်္ကေတ ပြုထားလေ့ရှိပါတယ်။
🚩အဲဒီထဲကမှNeutral ကြိုးကတော့ outdoor unit
ကိုတိုက်ရိုက် ပြန်ထွက်ထားပြီး
Signal(2) ကြိုးကတော့ Indoor ဆားကစ်ရဲ့ Outdoor signal relay ကတဆင့် Outdoor
Signal wire (No-2)အဖြစ်ပြန်ထွက်လေ့ရှိပါတယ်။
ဒါကတော့ Indoor မှာရှိတဲ့ လျှပ်စစ်သွယ်တန်းမှုပါ။
🚩🚩Outdoor unit မှာတော့ Indoor ကဝင်လာတဲ့
ဝါယာ ၃-ကြိုး အဝင်မှာတွေရလေ့ရှိပါတယ်။
အဓိကလျှပ်စစ်ပစ္စည်းအနေနဲ့
🔻
🔻 overload(လျှပ်စီးဝန်ပိုဖြတ်ပစ္စည်း)
🔻 fan motor
🔻 ရဲ့Running Capacitor နဲ့
🔻 fan motor ရဲ့Running capacitor
တို့ပါဝငိလေ့ရှိပါတယ်။
🚩Compressor running capacitor
ကတော့...25Mf, 30Mf,35 Mf, 40Mf
စသည်ကို 380 ကနေ 450 Volts. ကြား
အနေဖြင့် စက်စွမ်းရည် မြင်ူကောင်ရေ လိုက်လို့ရေးထားသုံးထားတာတွေ့ရပါမယ်။
🚩Compressor အတွင်းမှာ Winding coil
တွေဖြစ်တဲ့ Running winding coilနဲ့ Starting winding Coil နှစ်ခု ပါဝင်ပြီး Compressor
မောင်းနှင်လည်ပတ်ဖို့အတွက်တော့ ငုတ်သုံးငုတ်
Starting နဲ့ Running Coil ရဲ့ အဆုံးတစ်ဖက်ကိုပေါင်းပြီး Common ဘုံစအဖြစ်ပေါင်းလိုက်တဲ့အတွက် မော်တာရဲ့ Starting Coil နဲ့ Running Coil
နှစ်ခုကနေ ကြိုးလုံးအကြီးနဲ့အစသုံးစထွက်လာတာတွေ့ရပါမယ်။
🚩အမှန်တကယ်က Winding နှစ်စုံပါတဲ့အတွက်
သာမာန်ရေပန့်မော်တာတွေလို့ (၄)စထွက်လာရမှာပါ
ဒါပေမယ့် လေးစထွက်လာလို့ ဝါယာစတွေအပေါင်းမှားရင် Compressor ကပြောင်းပြန်လည်သွားနိုင်ပါတယ် ။အဲဒီလိုပြောင်းပြန်လည်ရင် လောင်သွားနျုင်တဲ့အတွက် စက်ရုံမှာကတည်းက Common ငုတ်ကိုတခါတည်းထုတ်ထားပြီး လိုချင်တဲ့ဖက်ကို လည်အောင်အသေလုပ်ပြီး ထုတ်ထားတာပါ။
🚩Compressor ရဲ့ ဘော်ဒီကသုံးစထဲကမှ
Common အစကို Indoor ကလာတဲ့ Neutral လိုက္ကို Current overload ခံ
တိုက်ရိုက်ဆက်ပေးရပါတယ်။Indoor ကလာတဲ့
Signal (No-2) ကြိုးကို
Running coil ကိုတိုက်ရိုက်နဲ့ Running ကနေ ကူးထားတဲ့ wire ကို Capacitor ကိုဖြတ်ပြီး Starting
Coil အစကြိုးကို ဆက်ပေးထားတာတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
🔻Current overload protector လို့ခေါ်တဲ့လျှပ်စီးဝန်ပိုပစ္စည်းရဲ့အလုပ်ကတော့
Compressor ဟာလျှပ်စီးပိုသုံးရတဲ့အခြေအနေတွေဖြစ်တဲ့
#ဂက်စ်များနေခြင်း၊
#အဝင်ဗို့အားမမှန်ခြင်း
#၊ကွန်ပရက်ဆာထဲက စက်ပစ္စည်းတွေအလုပ်လုပ်ရာမှာ ချွတ်ယွင်းနေခြင်း၊
ဆီနည်းခြင်း-
ချွတ်ယွင်းနေခြင်း
#အထဲက Winding coil တခုခု ချွတ်ယွင်းနေခြင်း
စတာတွေကြောင့် Compressor ကသတ်မှတ်ထားတဲ့ Ampere (လျှပ်စီး)ထက်အချိန်အတိုင်းအတာတခုထိပိုတဲ့အခါ Compressor ကို လျှပ်စစ်မရောက်အောင်ဖြတ်တောက် ကာကွယ်ပေးပါတယ်။
🚩သူ့မှာ အပူစန့်နှုန်းမတူတဲ့ သတ္ထုပြားနှစ်ခုပါဝင်ပြီး
သတ်မှတ်လျှပ်စီးထက်ပိုတဲ့အခါ ပူပြီးသံပြားတခုဟာကော့ပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်ကို Compressor ဆီမရောက်အောင် ခလုပ်သဖွယ်ဖြတ်တောက်ပေးပေးပါတယ်။ ဖြတ်တောက်လို့့အချိန်အတိုင်အတာတခုရောက်တဲ့အခါပြန်ကပ်ပြီး Compressor ကိုပြန်လည်စေပါတယ်။Overload ကခဏခဏဖြတ်တောက်နေပြီဆိုရင်တော့ Compressor ကိုစစ်ဆေးပြီးပြုပြင်ရပါမယ်။
ပူရင်၊အမ်ပီယာတိုးတာ တခုခုဖြစ်ရင် ကွန်ပရက်ဆာကိုသွားတဲ့လျပ်စစ်ကိုဖြတ်တောက်မှာပါ။
🔺Outdoor fan motorရဲ့
running capacitor
ကတော့...1Mf, 2Mf,3Mf, 4Mf,5 Mf
စသည်ကို 380 ကနေ 450 Volts ကြား
အနေနဲ့စက်ရဲ့ စွမ်းရည် Capacity လိုက်လို့ရေးထားသုံးထားတာတွေ့ရပါမယ်။
🔺Outdoor fan motor ဟာလည်း Winding coilတွေရဲ့ဖွဲ့စည်းပုံနဲ့ Capacitor တပ်ဆင်ပုံဟာ Compressor နဲ့ အတူတူပါ။
🔺Starting နဲ့ Running Coil ရဲ့ အဆုံးတစ်ဖက်ကိုပေါင်းပြီး Common ဘုံစအဖြစ်ပေါင်းလိုက်တဲ့အတွက် မော်တာရဲ့ Starting Coil နဲ့ Running Coil
နှစ်ခုကနေ အစသုံးစထွက်လာတာတွေ့ရပါမယ်။
🚩Fan motor ရဲ့ ဘော်ဒီကသုံးစထဲကမှ
Common အစကို Indoor ကလာတဲ့ Neutral
ကြိုးကို တိုက်ရိုက်ဆက်ပေးရပါတယ်။
🚩Indoor ကလာတဲ့
Signal (No-2) ကြိုးကိုRunning coil ကိုတိုက်ရိုက်နဲ့ Running ကနေ ကူးထားတဲ့ wire ကို Capacitor ကိုဖြတ်ပြီး Starting
Coil အစကြိုးကို ဆက်ပေးထားတာတွေ့ရပါလိမ့်မယ်။
သာမာန် အိမ်သုံး Split type တစ်လုံးရဲ့ Indoor unit နဲ့ Out door unit ကြား ဝါယာဆက်သွယ်ပုံနဲ့
လျှပ်စစ်ပစ္စည်းတွေရဲ့ဖွဲ့စည်းအလုပ်လုပ်ပုံကတော့
ဒီလောက်ပါပဲ။
ညီလေးတို့အတွက်ကောက်ရိုးတမျှင်ဖြစ်ရင်
မျှဝေရကြိုးနပ်ပါပြီ။
အားလုံးပျော်ရွှင်ကြပါစေ
#ကိုနန္ဒမိုး
