15/02/2022
အဆောက်အဦးတွင်တွေ့ရသော အက်ကွဲကြောင်းများ၏ တစ်စိတ်တစ်ဒေသအကြောင်း
=================================
engr Kyaw Zin Hein ရေးသားသည်။
၁.၁ ။ အဆောက်အဦများတွင် အက်ကွဲကြောင်းများသည် အနည်းနှင့်အများဆိုသလို ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ ဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိသော ပြဿနာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ အဆောက်အအုံ အစိတ်အပိုင်းတခုသည် ၎င်းတောင့်ခံနိုင်သော ပမာဏထက် ကျော်လွန်သည့် သက်ရောက်အားများကို ခံစားရသည့်အခါတိုင်း အက်ကြောင်းများ ပေါ်ပေါက်လာတတ်သည်။ အဆောက်အဦ၏ ကိုယ်ထည် အလေးဝန်၊ နံရံ အစရှိသည့် မရွေ့လျားနိုင်သော ဝန်သေများ (dead loads) ၊ ပရိဘောဂနှင့် လူအစရှိသည့် ရွေ့လျားနိုင်သော ဝန်ရှင်များ (live loads) ၊ လေပြင်းအားနှင့် မြေငလျင်ကဲ့သို့သော ဘေးတိုက်တွန်းသည့်သဖွယ် သက်ရောက်သော အားများ (wind or seismic loads) ... ... ... အစရှိသည့် ပြင်ပ အင်အားများ (externally applied loads) ကြောင့် အဆောက်အအုံ အစိတ်အပိုင်းများတွင် ဒဏ်အား (stresses) များ ခံစားရလာစေသည်။ တဖန် မြေဝင်ဖောင်ဒေးရှင်း ကျွံကျမှု (foundation settlement) သို့မဟုတ် အဆောက်အဦအစိတ်အပိုင်းအဖြစ် တည်ရှိနေပြီဖြစ်သော ဝတ္ထုပစ္စည်းများ၏ အပူချိန်ကြောင့် ကျုံ့မှု-ဆန့်မှု (thermal movements) များ၊ အစိုဓါတ် ကိန်းအောင်းမှု - အစိုဓါတ်ထိတွေ့မှုတို့ကြောင့် ပွခြင်း-ကျစ်လျစ်ခြင်း (moisture changes) နှင့် ဓါတုဓါတ်ပြုမှုကြောင့် ဖောက်ပြန်ခြင်း ( chemical actions) ... ... ... အစရှိသည့် အခြေအနေများကြောင့် အဆောက်အအုံ အစိတ်အပိုင်းတို့၏ ကိုယ်ထည်အတွင်းပိုင်း၌ ရုပ်ဂုဏ်သတ္တိပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပွားကာ၊ ထိုမှတဆင့်လည်း ဒဏ်အား (stress) များ ခံစားရတတ်ပြန်သည်။
၁.၂ ။ အက်ကွဲကြောင်းများကို ယေဘုယျအားဖြင့် အမျိုးအစား (၂) ရပ် ခွဲခြားနိုင်သည်။ အဆောက်အအုံ၏ ရေရှည်ကြံ့ခိုင်တောင့်တင်းမှုကို ဥပဒ်ဖြစ်စေတတ်သော အက်ကွဲရာ အမျိုးအစား ( structural crack) နှင့် အကျည်းတန်ရုံသာ ဖြစ်ပြီး အဆောက်အဦ၏ ကြံ့ခိုင်မှုအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု မဖြစ်စေတတ်သော အက်ကွဲရာ အမျိုးအစား (non-structural crack) ဟူ၍ ဖြစ်သည်။
အဆောက်အအုံခိုင်ခံ့မှု ဒီဇိုင်းတွက်ချက် ပုံထုတ်စဥ်ကတည်းက အယူအဆနှင့် တွက်ချက်မှု မှားယွင်းခြင်း (incorrect design) ကြောင့်သော်လည်းကောင်း၊ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းအဆင့်များတွင် ချို့ယွင်းချက်များ ရှိခဲ့ခြင်း (faulty construction) ကြောင့် သော်လည်းကောင်း၊ (သို့မဟုတ်) မျှော်မှန်းထားသည်ထက် ကျော်လွန်သည့် အလေးဝန်များကို အဆမတန် တင်ခဲ့ခြင်း (overloading) ကြောင့်သော်လည်းကောင်း အဆောက်အဦတွင် structural cracks များဖြစ်ပွားတတ်သည်။ ထို cracks အမျိုးအစားများသည် အဆာက်အအုံ၏ ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲမှု၊ အဆောက်အဦတွင် နေထိုင်သူများ၏ စိတ်ချမ်းမြေ့စွာ ခိုလှုံနေထိုင်နိုင်မှု (safety of a building) တို့ အပေါ်တွင် ဆိုးကျိုးဒုက္ခများ ပေးတတ်သည်။ သံကူကွန်ကရိ ယက်မ (RCC beam) တခုတွင် cracks များ တဖြည်းဖြည်း တိုးပွား-ကျယ်ဟ လာခြင်း (extensive cracking) သည် structural cracking ၏ ဥပမာ တရပ်ဖြစ်သည်။
Non-structural cracks များ ဖြစ်ပွားရခြင်း၏ အများဆုံးအချက်မှာ ဆောက်လုပ်ရေးအခြေခံပစ္စည်းများ (building materials) တွင် အတွင်းပိုင်း (ရုပ်သဘော-ဓါတ်သဘော ဖောက်ပြန်ခြင်း) မှတဆင့် အတွင်းဒဏ်အားများ (internally induced stresses) ပေါ်ပေါက်လာြခင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် အဆောက်အအုံ၏ တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုကို ဘေးဥပဒ်ပေးခြင်းမရှိ။ သို့ရာတွင် တခါတရံ၌ non-structural cracks များအတွင်းသို့ အစိုဓါတ်-ရေဓါတ်များ စိမ့်ဝင်သွားသောအခါတွင်လည်းကောင်း၊ လေဒဏ်-မိုးဒဏ်-ရေတိုက်စားမှုဒဏ် ကဲ့သို့သော ရာသီဥတု တိုက်စားမှုုဒဏ်တို့သည် non-structural crack မှတဆင့် အဆောက်အအုံ၏ ဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ထုတ်၊ ယက်မ၊ တိုင်၊ စလပ်ပြား (beams, columns, slabs) တို့၏ အတွင်းသားအထိ စိမ့်ဝင်သောအခါတွင် လည်းကောင်း သံကူကွန်ကရိတို့၏ အားကူသံချောင်းများ သံချေးပွတက်ကာ structure ပိုင်းဆိုင်ရာ ယိုယွင်းမှုများ ဖြစ်ပွားကောင်း ဖြစ်ပွားတတ်သည်။ ရှည်လျားသော နံရံ ( a long compound wall) တွင် ဒေါင်လိုက် အက်ရာများ (vertical cracks) ဖြစ်ပွားတတ်ခြင်းသည် အပူချိန်ကြောင့် ကျုံ့ခြင်း-ဆန့်ခြင်း ( shrinkage or thermal movement) ဖြစ်ရပ်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် non-structural cracking ၏ ဥပမာ တရပ်လည်းဖြစ်သည်။
Non-structural cracks များသည် အဆောက်အဦ၏ တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုကို အန္တရာယ်မပေး တတ်သော်လည်း ၎င်းအက်ရာများ ပေါ်ပေါက်ခြင်းကြောင့် အဆောက်အဦ၏ အလှရသကို အကျည်းတန်စေသည်။ ဥပဓိရုပ်ကို ဖျက်တတ်သည်။ တာဝန်ယူ ဆောက်လုပ်သူ၏ ပုံရိပ်ကို ကျဆင်းစေသည်။ non-structural cracks များ ဖြစ်ပေါ်နေပါက ထိုအဆောက်အဦတွင် နေထိုင်သူ ကိုယ်တိုင် (သို့မဟုတ်) ကြည့်ရှုမိသူများသည် အဆောက်အဦနှင့် ပတ်သက်ပြီး တောင့်တင်းခိုင်မာမှု မရှိသော/ တိုက်သား မကောင်းသော အဆောက်အဦ ဖြစ်ပေလိမ့်မည် ဟူသည့် ထင်ကြေး-ကောက်ချက်ချမှု-ခံစားရမှု (a feeling of instability) ဖြစ်သွားတတ်သည်။ တခါတလေတွင် ၎င်း cracks များမှတဆင့် အစိုဓါတ်၊ ရေဓါတ်၊ ဓါတုဓါတ်များ စိမ့်ဝင်ကာ အဆောက်အဦအတွင်းရှိ ဆေးသုတ်ထားသော ဆေးသားများ ကွက်ခြင်း၊ နံရံကပ် အလှဆင်ပစ္စည်းများ ယိုယွင်းခြင်း/ ဆွေးမြေ့ခြင်း၊ ကြမ်းခင်းပါကေးများ ကြွတက် ပျက်စီးခြင်း အစရှိသဖြင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်ပွားကာ ပြင်ဆင်ပြုပြင်ရန် အပိုငွေကုန်တတ်သည်များ ဖြစ်တတ်ပြန်သည်။ သို့ဖြစ်၍ အဆိုပါ ပြဿနာများ မဖြစ်စေရန် (သို့မဟုတ်) ကာကွယ်ရန် cracks များ နည်းနိုင်သမျှ နည်းအောင် စီမံ ဆောက်လုပ်သင့်သည်။
================================
