05/12/2021
သူတုုိ့ ဆီက စြမ္းအင္ နည္းပညာမ်ား အပိုုင္း ၈
အခုု ဒီအပိုု္္င္းမွာေတာ့ Battery backup System ေတြ အတြက္လိုုအပ္တဲ့ Solar Batteries အေၾကာင္းကုုိ ဆက္လက္ေဖာ္ျပသြားပါ့မယ္။
က်မ္းျပဳစုုလိုု့ရတဲ့အထိ ဘက္ထရီအမ်ိဳးအစားေပါင္း အမ်ားၾကီးရွိေပမဲ့ အဓိက အားျဖင့္ Lead Acid Batteries ေတြကုုိ ဆုုိလာစံနစ္ေတြနဲ့ အဓိက တြဲသံုုးၾကပါတယ္။ ဘယ္လိုု Battery အမ်ိဳး အစားမဆိုု သံုုးလိုု ့မရဘူးလားဆိုု၇င္ ရတယ္လိုု ့အၾကမ္းဖ်င္းဆိုုရမွာပါ...ဒါေပမဲ့ Lead Acid batteries ရဲ့ အားသာခ်က္က Deep Cycle = Charge / Discharge အၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ (a thousand times) ျပဳလုုပ္ႏုုိင္ပါတယ္။
Lead Acid battery ေတြကုုိ ၾကည့္ရင္ ခဲျပားေတြ (Lead Plates) နဲ ့Sulfuric Acid, Distilled Water လိုု ့ေခၚတဲ့ မိုုးေရ အဓိက ပါ၀င္ပါတယ္။ ခဲျပားေတြ (Lead cells) ေတြကုုိ Series ခ်ိတ္ဆက္ထားပါတယ္။ Lead cell တစ္ခုုဟာ DC 2 Volts ရွိပါတယ္။ လိုုအပ္တဲ့ ဘက္ထရီ ဗိုု့အားေပၚမူတည္ျပီး အခန္းေပါင္း အမ်ားၾကီး ပါ၀င္ပါတယ္။
တည္ေဆာက္ပံုုအရ Solar သံုုး Lead Acid Batteries ၂မ်ိဳးရွိပါတယ္။
Flooded Lead Acid Batteries- Flooded လိုု ့ဘာလိုု ့ေခၚလဲဆိုုရင္ အထဲက Sulfuric acid, Distilled water ေတြနဲ့ ျဖည့္ထားတဲ့အတြက္ပါ...သူတိုု့က Battery Charge/Discharge လုုပ္တဲ့အခါ အထဲက Distilled Water က ပံုုမွန္ ဘက္ထရီေတြလိုု အေငြ့ပ်ံျပီး အေပၚက Vent Cap အဖံုုး ကေန ထြက္သြားပါတယ္။
Sealed Lead Acid Batteries - Flooded Acid ေတြလိုု Electrolyte အေနနဲ့ Sulfuric Acid, Distilled water ျဖည့္ထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့သူ ့ရဲ့ အားသာခ်က္က Flooded အမ်ဳိးအစားေတြလိုု အေငြ ့မပ်ံႏုုိင္ေအာင္ အလံုုပိတ္ထားတဲ့အတြက္ Distilled water ထပ္ျဖည့္စရာ မလိုုပါဘူး။ AGM( Absorbed Glass Mat) နဲ ့Gel Cell Batteries ေတြက ဒီအမ်ိဳးအစားထဲမွာပါပါတယ္။
Battery Bank Size ကိုု ဘယ္လိုုတြက္မလဲ
Battery ေတြကိုု Amp hour နဲ့ Volt အားျဖင့္ ေဖာ္ျပပါတယ္။ Battery ပမာဏဟာ သံုုးစြဲမဲ့ Load ပမာဏေပၚမူတည္ျပီး တြက္ခ်က္ရပါတယ္။
ဥပမာ။ ။ သင့္အိမ္မွာ အမ်ားဆံုုး တစ္ေန ့4KWH (Energy Consumption) သံုုးတယ္ဆိုုပါစိုု့..။ တကယ္လိုု ့၅ ရက္ ဆက္တုုိက္ အားမသြင္းပဲဆက္တုုိက္သံုုးမယ္ဆိုုရင္ လိုုအပ္တဲ့ပမာဏက (5 days x4KWH=20KWH). ေစာေစာက ေျပာခဲ့သလိုု Battery ေတြမွာ မသံုုးပဲထားရင္ Discharge လုုပ္တဲ့အခ်ိန္ရွိပါတယ္။ Discharge လုုပ္တာကုုိ ထည့္တြက္မယ္ဆုုိရင္ ၅၀% Discharge ဆိုုရင္ 20x2=40KWH သံုုးတယ္လိုု ့ဆိုုရမွာပါ။ ဒါဟာ Battery Storage Capacity ျဖစ္ပါတယ္။ Battery ေတြကုုိ Amp-hour (AH) နဲ ့ပဲေဖာ္ျပၾကပါတယ္။ WH ကေန AH ေျပာင္းခ်င္ရင္ ကုုိယ္သံုုးမဲ့ System Voltage နဲ ့ျပန္စားရပါမယ္။ ဘာလိုု ့လဲဆိုုေတာ့ (Watt-Hours=Voltx Amp-hours) ျဖစ္ေနလိုု ့ပါ။ System Voltage က 24 V ဆိုုရင္ လိုုအပ္တဲ့ Battery capacity က 40,000/ 24=1,666 amp-hours ျဖစ္ပါတယ္။ ေသခ်ာတယ္ ေစ်းကြက္မွာ ဒီလိုု Amp-hours မ်ားတဲ့ Battery ၀ယ္ဖိုု ့မလြယ္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အလြယ္ရႏုုိင္တဲ့ Battery နဲ ့အစားထိုုးရပါတယ္။ နမူနာေျပာရရင္ 420 AH, 6V battery ကုုိ သံုုးမယ္ဆုုိပါစိုု ့။ သူ ့ရဲ့ Capcity က 420x6=2,520 WH or 2.5 KWH ပါ။ 24 Volt System ျဖစ္တဲ့အတြက္ 6V battery ၄ ခုုကိုု series ခ်ိ္တ္ပါတယ္။ ( ဘက္ထရီ တလံုုးရဲ့ Negative နဲ ့ တျခား ဘက္ထရီရဲ ့အဖိုုငုုတ္ကိုု ခ်ိတ္ပါတယ္) ဒါဆိုုရင္ 4x2.5KWH=10.08kWH ရပါတယ္။ အဲလိုု series ခ်ိတ္ထားတဲ့ Battery အုုပ္စုုကုုိ String လိုု ့ေခၚပါတယ္။ လိုုအပ္တာက 40kWH ျဖစ္တဲ့အတြက္ 4 String လိုုအပ္ပါတယ္။ 1 String က 420AH, 24V ရွိပါတယ္။ 4 String ကုုိ Parallel အျပိဳင္ ခ်ိတ္မယ္ဆိုုရင္ (String Positive to another string Positive & Negative to Negative) 1600 AH, 24 V ရလာမွာပါ။ မွတ္ခ်က္ ၊ ၊ Series ခ်ိတ္ရင္ Amp တူ Voltage စုုစုုေပါင္း ၊ Parallel ခ်ိတ္ရင္ Volt တူ Amp စုုစုုေပါင္း) အခုုဆုုိရင္ ကြ်န္ေတာ္တိုု ့လုုိခ်င္တဲ့ 1,666 AH ပမာဏကုုိ ရလာပါျပီ။
Understanding of Battery Charging Stages
Battery ဘယ္လိုု ေရြးမလဲ တြက္မလဲသိသြားျပီဆုုိေတာ့ Batteryေတြ ရဲ့ Charging အဆင့္ ေတြကိုု နားလည္ဖိုု ့လိုုပါတယ္။ ဒါမွ ေနာက္အပိုုင္းမွာ တင္ျပမဲ့ Solar Charge Controllers ေတြအေၾကာင္း နားလည္ႏုုိင္မွာပါ။ ျပီးေတာ့ Battery ေတြကုုိ ပိုုျပီးၾကာၾကာအသံုုးျပဳႏုုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ သီအိုုရီေျပာရင္ အရမ္းရွုုပ္ေထြးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အလြယ္မွတ္လိုု့ရေအာင္ ေျပာပါ့မယ္။ ေအာက္မွာ ျပထားတဲ့ ပံုုကုုိ ၾကည့္ပါ။ ပထမဆံုုး Bulk Stage ပါ။ အားသြင္းမဲ့ Battery မွာ စစခ်င္း Voltage, Current နည္းေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Charging Current ကုုိ အျမင့္ဆံုုးရေအာင္ တင္ေပးပါတယ္ ။ Voltage က တျဖည္းျဖည္းနဲ ့လိုုအပ္တဲ ့ပမာဏကုုိ ေရာက္ရွိလာပါတယ္။ ဘယ္အထိလဲဆုုိေတာ့ သတ္မွတ္တဲ ့ဗိုု ့အားမေရာက္ခင္ ၈၀ မွ ၉ ၀ ရာခုုိင္ႏွုုန္းအထိပါ။(Voltage Regulation Set Point လိုု ့ေခၚပါတယ္) ၉ ၀ ရာခုုိင္ႏွုုန္းေရာက္ျပီဆုုိရင္ Absorption Stage ပါ။ ဒီအခ်ိန္မွာ voltage က ေရာက္ေနတဲ့ Volt အတုုိင္းနဲ့ Current ကုုိ ေလွ်ာ့ခ်ပါတယ္။ လံုုေလာက္တဲ့ ပမာဏနဲ ့အားဆက္သြင္းပါတယ္။ Slow Charge လိုု ့လူသိမ်ားပါတယ္။ ၾကာခ်ိန္က ဘက္ထရီအမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္ျပီး ၂ နာရီေလာက္ၾကာပါတယ္။ ဒါဆိုုရင္ Battery အားျပည့္ပါျပီ။ ျပီး၇င္ေတာ့ Float Stage ေရာက္ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ Charging Voltage Current ကုိ ထပ္ေလွ်ာ့ခ်ပါတယ္။ ဘာလိုု ့လဲ ဆိုုေတာ့ Battery ေတြ Self Discharge လုုပ္မွာကုုိ ကာကြယ္ဖိုု ့ပါ။ ဘယ္ေလာက္ Ampere လဲဆုုိရင္ေတာ့ Battery ရဲ့ Self Discharge rate ေပၚမူတည္တယ္လိုု ့ဆိုုရမွာပါ။ Equalization Stage ကေတာ့ ေနာက္ထပ္ Battery Charging Stage လိုု ့ဆုုိရမွာပါ။ ( ပံုုမွာမပါ ) တကယ္ေတာ့ Series Parallel ဘက္ထရီေတြအားလံုုးရဲ့ Voltage အားလံုုးကုုိ ညီေအာင္ ညွိေပးတာပါ။ ေစာေစာက Apsorption Stage ကုုိ နာရီ အနည္းငယ္ထပ္ျပီး အားသြင္းေပးတာမ်ိဳး ျပဳလုုပ္တာပါ။
အခုုဆိုုရင္ Solar Battery ေတြ အေၾကာင္း နဲ့ အားသြင္းပံုု အဆင့္ ေတြ ကုုိ နားလည္ၾကျပီလိုု ့ ယူဆပါတယ္။ ေနာက္အပုုိင္းမွာေတာ့ Solar Charge Controller ေတြ အေၾကာင္းဆက္လက္တင္ျပေပးပါ့မယ္...
အားလံုုးပဲ နည္းပညာ ဗဟုုသုုတမ်ား တုုိးပြားၾကပါေစ။
30/06/2016 8:00 AM
ေဇယ်ာ (MPE (Power))