21/04/2026
Дэлхийн Хүний Эрхийн төлөв байдал танилцуулах хуралдааны “Монгол улс дахь хүний эрхийн нөхцөл байдал” панел хэлэлцүүлэгт панелистаар уригдан оролцож, Хүний эрх хотын амьдралд хэрхэн зөрчигдөж байгаа талаар байр сууриа илэрхийллээ.
“Монгол Улсад хүний эрхийг хангах, хамгаалах үндсэн үүрэгтэй институциуд болох Төрийн захиргаа, Нийслэлийн удирдлага, Хотын захирагч, мөн Монгол Улсын Их Хурал-ын гишүүд — бодлогын шийдвэр, хотын хөгжил, бүтээн байгуулалтын нэрийн дор хүний эрхийг системтэйгээр зөрчдөг гутармаар нөхцөл байдал нэгэнт норм болжээ.
Ганц нэг тохиолдол биш, дараах системийн доголдлуудаар илэрч байна:
* Иргэдийг бодит, үнэн зөв мэдээллээр хангах үүргээ биелүүлэхгүй, эсрэгээр мэдээллийн асимметрийг ашиглан олон нийтийг манипуляцладаг.
* Төсөл, хөтөлбөрүүдийг хүний эрхийн нөлөөллийн үнэлгээгүйгээр, иргэдийн оролцоогүйгээр тулган хэрэгжүүлдэг.
* Иргэдийн амьжиргааны эх үүсвэр булааж авдаг, өмч, орон сууцанд халдаж, хууль өөрчлөн, хуулийн дагуу хүний эрх зөрчиж, хувийн өмчид халддаг.
* Байгаль орчны суурь эрхүүд болох цэвэр агаар, аюулгүй усанд хүрэх эрхийг зөрчин, төсөл нэрээр төсөв цөлмөдөг.
Энэ мэтчилэн маш олон ноцтой зөрчлүүд нь зөвхөн хөгжлийн ‘сөрөг нөлөө’ биш, харин хүний үндсэн эрхүүдийг системтэйгээр золиосолж буй бодлогын алдаа юм.
Хөгжил гэдэг бол хүний эрхийг зөрчиж байж бий болдог зүйл биш. Харин ч эсрэгээрээ — хүний эрхийг төвд нь тавьсан хөгжлийн загвар л тогтвортой, шударга, урт хугацаанд үр өгөөжтэй байдаг.
Тиймээс Монгол Улсад хот төлөвлөлт, дэд бүтэц, бүтээн байгуулалтын бүх түвшинд
- хүний эрхэд суурилсан хандлагыг институцчилах
- иргэдийн оролцоог бодит болгох
- төслийн, төсвийн хяналтыг системжүүлэх
- хариуцлагын тогтолцоог бэхжүүлэх
шаардлага тулгарч байна.”
2026.04.21
