Эко бин ухаалаг хогийн сав түүний ачилт тээвэрлэлтийн менежментийг авч хэрэгжүүлснээр байгаль орчин, нийгэм, эдийн засагт шууд болон шууд бус байдлаар эерэг нөлөө үзүүлэх хэд хэдэн чухал үр дүнг бид эхний ээлжинд олж харсан билээ.
Улаанбаатар хотын орчны бохирдлыг бууруулах, агаараар тархах болон хөрсөнд нэвчих хог хаягдлын сөрөг нөлөөллийг багасгах зорилгоор иргэдийн санаачлагаар анх эрэл хайгуул хийж олсон энэхүү санал санаачлагыг Нийслэлийн удирдлагууд хүлээн авч уулзаж бодлогын хувьд дэмжлэг үзүүлээд байна.
Нэгэнт бүх талын эерэг үр дүнг авч ирэх боломжтой бодит санал санаачлагыг ажил хэрэг болгох шаардлагатай болсон учираас “Экобин хог цуглуулах тээвэрлэх шийдэл” нэртэй төслийг боловсруулаж, бидэнд тулгараад буй дараахь
- Байргаль орчины бохирдлыг бууруулах
- Хог хаягдлын менежментийн асуудлыг шийдвэрлэх
- Импортыг орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, ажлын байр бий болгох
асуудлуудыг тодорхой хэмжээнд шийдвэрлэх зорилтыг төсөл өмнөө тавиад байна.
Байгаль орчины бохирдлыг бууруулах чиглэлээр төслийн өмнөө тавьж байгаа үндсэн зорилт нь:
Экобин хогийн савны технологийн үндсэн онцлог шинж чанар нь хог хаягдал хөрсөнд нэвчих болон агаарт дэгдэхгүй байх, ачих тээвэрлэхэд богино хугацаа зарцуулах хүний хүч хөдөлмөрийг хөнгөвчилсөн эдийн засгийн хувьд хэмнэлттэй байгаль орчинд ээлтэй байдлаар бүтээгдсэнд байгаа юм.
Өнөөдрийн нөхцөлд хогийг ил задгай хогийн цэгт хөрсөн дээр шууд байгуулсан хашаа хайс контейнерт хадгалаж ачигч гараар хүрздэж ачиж байна. Нэн тэргүүнд тухайн хогийн цэгээс хог ачиж байгаа ажилтан жилийн дөрвөн улирлын туршид хогноос ялгарах хорт хийгээр амьсгалж, бургисан хог шороо тоос шууд амьсгалын замаар нь дамжиж эрүүл мэндэд нь сөрөгөөр нөлөөлөх улмаар өвчлөх цаашид амьдрах нас нь богиносох эрсдэл дагуулж байгаа юм.
Хөрсөн дээр цуглуулж байгаа хог хаягдал нь хөрсөнд шингэж гадаргын ус, борооны ус, гүний усаар дамжиж бидний эрүүл мэндэд шууд хортой нөлөөллийг үзүүлэх, ундны ус, гол мөрнөөр дамжиж хөдөө аж ахуй, газар тариалангийн салбарт ч сөрөг нөлөөллийг үзүүлж байна. Агаарт тархсан хогноос ялгарах химийн нэгдлүүд нь амьсгалын замаар дамжиж халдварт өвчин үүсэх гол шалтгаан нөхцлүүдийн нэг болоод байна.
Тэгвэл Эко бин технологи нь ОХУ-н эрдэмтэд цөмийн хог хаягдлыг булшлах технологиос санаа авч бүтээсэн хог хаягдлаас үүдэлтэй химийн нэгдлүүд хөрсөнд нэвчихээс 100%, агаарт дэгдэхээс 90% хүртэл хамгаалсан, ачилт тээвэрлэлтийн явцад ачигч оператор ХХАА-ны зааварчилгааг бүрэн хангаж ажилласан тохиолдолд эрүүл мэндэд нь ямар нэг хор хөнөөлгүй, хүн ам олноор суурьшсан хот суурин газарт байгаль орчин хүн амын эрүүл мэндэд үзүүлэх хор хөнөөлийг тодорхой хэмжээнд бууруулах боломж бүхий хог хаягдал цуглуулах, тээвэрлэх менежментийн хувьд манай улсад тохирох одоогоор мэдэгдээд буй хамгийн боломжит шийдэл юм.
Хог хаягдлын менежментийг сайжруулах чигэлэлээр төслийн өмнөө тавьж байгаа үндсэн зорилт нь:
Улаанбаатар хот цаашлаад Монгол улсын хэмжээнд Байгаль орчинд ээлтэй, хог хаягдал цуглуулах, тээвэрлэхэд хялбархан, эдийн засгийн хувь хэмнэлттэй СТАНДАРТ менежмент бий болгох явдал юм.
Нийслэлийн захирагчийн ажлын албанаас санаачлан хэрэгжүүлж эхлүүлээд байгаа Хог хаягдлыг эх үүсвэр дээр нь ангилан ялгах хөтөлбөрийг дэмжин ажиллаж цаашид иргэдийн хогны соёлыг бий болгох хогоо ангилж овор хэмжээг багасгаж хаях дадал зуршлыг суулгахад “Экобин хог цуглуулах тээвэрлэх шийдэл”төслийн үр дүнгээр байгуулагдсан шилдэг тохижилт бүхий Экобины ангилан хаях, тээвэрлэх хогийн цэгүүд үр нөлөөгөө өгөх юм.
Төр захиргааны байгууллагууд болон иргэд олон нийтийн байгууллагын санал санаачлагаар хог хаягдлыг ангилан хаях, овор хэмжээг багасгаж хаях зэрэг нааштай олон ажлууд хэрэгжиж эхлээд байгаа ч гэсэн яг энэ чиглэлээр ангилан ялгах стандартын дагуу байгуулагдсан хогийн цэгүүд байхгүй байгаагаас тээвэрлэх явцад ангилсан хог хаягдал хоорондоо холигдож ангилах ажлыг үр дүнгүй болгоход хүрээд байгаа юм.
Өнөөдрийг хүртэл хогийн цэг, бүх төрлийн хог хаягдлын ангилан цуглуулах стандарт байхгүй эрх зүйн орчин дутмаг байгаагаас иргэд өөрийн гэрт байгаа хогийг гаргаж хаяхаас эхлүүлээд, хогийн цэгийг байгуулах, тохижуулах, хог цуглуулах, ангилах, ачих, тээвэрлэх, устгах явцад гарч байгаа ойлгоцын зөрүүг арилгах нэг шугамын соёлыг бий болгоход хүндрэлтэй байгаа юм.
Тэгвэл төслийн үндсэн зорилтын хүрээнд хэрэгжилтийг хангахдаа хогийн цэгийн талаархи иргэд олон нийтийн сэтгэхүйг өөрчилөх талаар дараах үзэл баримтлалыг барьж ажиллах юм.
“Экобин хог цуглуулах тээвэрлэх шийдэл” төсөл нь
-үзүүлж ойлгуулах боломжтой
-олон нийтэд хүртээмжтэй
-асуудлыг шийдвэрлэсэн
-боломжийн үнэтэй байх юм.
Нийслэл хотын иргэдэд тохижилт бүхий Экобины стандарт хогийн цэгүүдийг нийлүүлэх, хог хаягдал цуглуулах, тээвэрлэх үйл явцыг шинэ түвшинд гаргах, эргэлтийг хурдасгах, үр ашгийг нэмэгдүүлэх, Экобин хогийн савыг хэрхэн ашиглах, ангилан ялгасан хогийг хэрхэн тээвэрлэх, уг төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэл тооцоог хийх, хог хаягдлын менежментийн институцын бүтэц, зохион байгуулалт хүний нөөцийн чадамжийг дээшлүүлэн, хог хаягдлыг цуглуулах үйл ажиллагааг найдвартай хийж гүйцэтгэх, хог хаягдлын талаар эрүүл ахуйн шаардлага хангасан тогтвортой тогтолцоог бий болгоход төслийн үндэслэл оршино.
Импортыг орлох бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж, ажлын байр бий болгох
Импортыг орлох бүтээгэхүүн үйлдвэрлэх болох дотоодын үйлдвэрлэгчдийг дэмжих ажлын байр бий болгох төслийн үндсэн зорилгыг төслийн бусад хэсгүүдэд дэлгэрэнгүй дурдах учираас энэ удаад түр орхье.
