Erchimnet

19/12/2025

⚡ Сэргээгдэх эрчим хүч: 2025 оны "Оны том үсрэлт"

Science сэтгүүлийн онцолсон түүхэн эргэлтийн мөч

Аж үйлдвэрийн хувьсгалаас хойш хүн төрөлхтөн эрчим хүчээ хэдэн зуун сая жилийн өмнө наранд хуримтлагдсан эх үүсвэр болох нүүрс, нефть, байгалийн хийгээс авч ирсэн. Харин *2024–2025 онд дэлхийн эрчим хүчний түүхэнд бодитой, хэмжигдэхүйц эргэлтийн цэг тохиолоо*. Нар, салхинд суурилсан *сэргээгдэх эрчим хүч дэлхийн эрчим хүчний гол хөдөлгөгч хүч болж*, Science сэтгүүл үүнийг *2025 оны “Оны том үсрэлт”* хэмээн нэрлэлээ.

🌍 Дэлхий даяарх түүхэн өөрчлөлт

2025 оны эхний хагаст:

Сэргээгдэх эрчим хүч дэлхийн хэмжээнд анх удаа нүүрсийг давж, цахилгаан үйлдвэрлэлийн хамгийн том эх үүсвэр болов.
Нар, салхины эрчим хүчний өсөлт дэлхийн цахилгаан хэрэглээний нийт өсөлтийг бүрэн нөхжээ.
Африк, Өмнөд Азийн олон бүс нутагт дээврийн нарны систем цахилгаан, гэрэлтүүлэг, гар утас, сэнсийг хамгийн хямд, найдвартай эх үүсвэрээр хангаж эхэлсэн.

Эдгээр баримтууд нь сэргээгдэх эрчим хүчний өсөлт түр зуурын чиг хандлага биш, харин буцах боломжгүй бодит шилжилт болсныг харуулж байна.

🇨🇳 Хятад — “ногоон үсрэлт”-ийн хөдөлгөгч хүч

Энэхүү түүхэн үсрэлтийн гол хөдөлгөгч нь Хятад улс юм.

* Дэлхийн **нарны зайн 80%**, **салхин турбин 70%**, **литийн батарейн 70%**-ийг үйлдвэрлэж байна.
* Нар, салхины эрчим хүч **олон оронд хамгийн хямд эрчим хүчний эх үүсвэр** болжээ.
* Сүүлийн 10 жилд Хятадын нарны эрчим хүчний хүчин чадал 20 дахин өсөж, АНУ-ын нийт цахилгаан хэрэглээг хангахуйц түвшинд хүрсэн.

Урьд нь нүүрсээр тодорхойлогдож байсан Хятадын газар нутаг өнөөдөр цөл, уул, тэгш тал, эрэг дагуу **нарны хавтан, салхин турбингаар бүрхэгдэж**, эрчим хүчний ландшафт эрс өөрчлөгдсөн байна.

🌱 Дэлхийд үзүүлж буй нөлөө

Хятадад *хүлэмжийн хийн ялгарлын өсөлт бараг зогсож*, дэлхийн хэмжээнд нүүрстөрөгчийн оргилд ойртож байна. Европоос гадна Пакистан, Өмнөд Африк, Этиоп зэрэг улс Хятадын хямд ногоон технологийг** эрчимтэй импортолж, эрчим хүчний хараат байдлаа бууруулж байна.
Сэргээгдэх эрчим хүч өмнө нь “ёс зүйн сонголт” байсан бол өнөөдөр **эдийн засгийн ашигтай, аюулгүй байдлыг нэмэгдүүлдэг бодит шийдэл** болжээ.

⚠️ Үлдэж буй сорилтууд

Гэсэн ч бүх асуудал бүрэн шийдэгдсэн гэсэн үг биш.

Зарим оронд нүүрсний шинэ станцууд баригдсаар байна.
Эрчим хүч хадгалах батарей, дамжуулах сүлжээний хөгжил эрчимтэй өсөлттэй бүрэн дүйцэхгүй байна.
Хүнд үйлдвэр, агаарын тээвэр ойрын хугацаанд бүрэн цахилгаанжих боломж хязгаарлагдмал хэвээр.

🔚 Дүгнэлт

2004 онд дэлхий *жилд ердөө 1 ГВт* нарны хүчин чадал суурилуулж байсан бол өнөөдөр *өдөрт 2 ГВт*-ыг ашиглалтад оруулж байна. Энэ бол ганц технологийн бус, **эдийн засаг, бодлого, сэтгэлгээний асар том үсрэлт** юм.

2025 он бол сэргээгдэх эрчим хүчний оргил биш, харин бодит эхлэл
“Оны том үсрэлт” нь дэлхийн эрчим хүчний ирээдүй аль хэдийн эхэлснийг харуулж байна.

Эх сурвалж: https://www.science.org/content/article/breakthrough-2025?utm_campaign=ScienceMagazine&utm_medium=ownedSocial&utm_source=twitter

30/11/2025

🌞 **Дэлхийн нарны салбарын “хоёр нүүр”:

2025 онд үйлдвэрлэгчид алдагдалд орж, харин 2026 онд модуль үнэ тогтворжих магадлалтай**

2025 он нарны эрчим хүчний хувьд эргэлтийн үе болж байна. Дэлхий даяар суурилуулалт тэсрэлттэй нэмэгдэж буй хэдий ч нарны тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгчид — тэр дундаа дэлхийд тэргүүлэгч Longi, Jinko, JA Solar зэрэг компаниуд — асар том алдагдалтай байна. Нөгөө талаар, 2026 онд PV модуль үнийн хямрал “доод цэгтээ хүрч”, зах зээл аажмаар тогтворжих таамаг давамгайлж байна.

Энэ хоёр чиг хандлага зэрэгцэн оршиж буй нь салбарын бүтэц, нийлүүлэлт-эрэлтийн тэнцвэрт байдал, технологийн шилжилтийг тодорхой харуулж байна.

📉 1. Дэлхийн ТОП PV үйлдвэрлэгчид 2025Q3-д алдагдлаа гүнзгийрүүлэв

2025 оны гуравдугаар улиралд гол тоглогчдийн санхүүгийн үзүүлэлтүүд дараах зураглалтай гарлаа:

LONGi Green Energy

Алдагдал: CNY 833.6 сая (өмнөх оны −1.26 тэрбумаас бага ч өндөр түвшин хэвээр)

Орлого: −9.8% буурч CNY 18.1 тэрбум

1–3 улирлын нийлбэр алдагдал: CNY 3.40 тэрбум

Шипмент:

Wafer: 38.15 GW

Cell + module: 63.43 GW

BC-series: 14.48 GW, HPBC 2.0 модулиуд нийлүүлэлтийн 23%

JinkoSolar

Алдагдал: CNY 1.01 тэрбум

Орлого: −34.1% буурч CNY 16.16 тэрбум

1–3 улирлын модуль нийлүүлэлт: 61.9 GW

Tiger Neo (N-type) нийлүүлэлт нийтдээ 200 GW давав

ESS shipment: 3.3 GWh

JA Solar

Алдагдал: CNY 973 сая

Орлого: −34.1% унаж CNY 12.9 тэрбум

1–3 улиралд нийлүүлэлт: 52 GW, Q3-д дангаар 18.17 GW

Flat Glass Group

Q3 орлого: CNY 4.73 тэрбум

Ашиг: CNY 376.5 сая

1–3 улирлын ашгийн уналт: −50.8%

Xinte Energy

2025.01–09 сар: CNY 526.9 саяын алдагдал

Орлого: CNY 11.65 тэрбум

📌 Дүгнэлт: Үйлдвэрлэгчдийн алдагдлын гол шалтгаан бол
— үйлдвэрлэлийн хэт тэлэлт
— модуль болон upstream бүтээгдэхүүний үнийн уналт (−50–80%)
— шинэ технологийн хөрөнгө оруулалт (N-type/HPBC)
— бараа нөөцийн үнэгүйдэл
— дэлхийн зах зээлийн үнэ өртгийн түвшин рүү унасан
зэрэг нийлмэл хүчин зүйлүүд юм.

📉 2. Үнийн уналт оргилдоо хүрсэн: PV модуль 0.07–0.09 USD/W хүртэл буурсан

2024–2025 онд дэлхийн модуль үнэ түүхэн доод түвшинд хүрэв.

Полисиликон: −80% уналт

Wafer / Cell: −50–60%

Module: 0.28 → 0.11–0.13 → 0.07–0.09 USD/W

Ийм хүчтэй үнийн уналт үйлдвэрлэгчдийн ашгийг үндсэндээ “0” болгов. Зарим тохиолдолд modul-ийн зах зээлийн үнэ нь үйлдвэрлэлийн өөрийн өртөгтэй тэнцэх хэмжээнд хүрсэн.

🔮 3. 2026 онд модуль үнэ тогтворжих таамаг давамгайлж байна

Wood Mackenzie, PV Tech, PV Magazine, OPIS зэрэг олон улсын шинжээчдийн таамаглалаар:

2026 оны модуль үнийн төлөв (FOB China, Tier-1)
Модуль технологи Таамаг үнэ (USD/W) Тайлбар
Mono-PERC 0.08 – 0.10 Дотоод өртөг бодитоор өсөхгүй ч нийлүүлэлт жигдэрнэ
TOPCon (N-type) 0.09 – 0.11 2025 оноос “dominant” технологи болж буй
Bifacial utility-scale 0.09 – 0.11 Том төсөлд эрэлт өндөр
HPBC / high-efficiency premium 0.10 – 0.13 23–25% үр ашигтай өндөр ангиллын модуль
Thin-film / перовскит (цахиурын өрсөлдөгч) 0.11 – 0.15 Зах зээл хязгаарлагдмал, үнэ тогтвортой өндөр

📌 Гол ойлголт:
➤ PV модуль үнэ 2026 онд дахин унах магадлал бага;
➤ харин “доод цэгээсээ бага зэрэг өсч”, 0.09–0.12 USD/W орчим “шинэ хэвийн” түвшинд тогтворжиж болзошгүй.

🧩 4. Яагаад суурилуулалт өсөж байгаа ч үнэ өсөх биш, унасан бэ?

Учир нь:

Нийлүүлэлт эрэлтээс 2–3 дахин хурдан өссөн

Хятадын олон муж PV үйлдвэрлэлд хэт их хөрөнгө оруулсан

Нөөцийн бараа хуримтлагдсан → үнэ дарагдсан

Эрэлтийн бодит өсөлт төслүүдийн санхүүжилт, grid-ийн хязгаарлалттай зөрсөн

Дэлхий даяар тариф, худалдааны саад нэмэгдсэн

Үр дүнд нь 2024–2025 оны PV модуль үнэ тогтолцооны хувьд хэт доод түвшинд хүрсэн.

🌍 5. Монголын зах зээлд ямар дохио өгч байна вэ?

✔ 2026 онд Монголд импортоор орж ирэх модуль үнэ 0.12–0.18 USD/W хооронд хэлбэлзэх (тээвэр, гааль, татвар нэмэгдсэнээр)
✔ Өндөр үр ашигтай N-type / TOPCon модуль “шинэ стандарт” болно
✔ Төслийн CAPEX 2023 оныхоос 20–35% буурсан хэвээр
✔ PV хөгжүүлэгчдэд сонголт их, гэхдээ үйлдвэрлэгчдийн эрсдэл өссөн тул баталгаат хугацаа, санхүүгийн эрүүл мэндийг сайн шалгах шаардлагатай

📝 Дүгнэлт

2025 онд дэлхийн PV модуль үйлдвэрлэл “хэт тэлэлтийн хямрал”-д орж, топ үйлдвэрлэгчид тэрбумаар хэмжигдэх алдагдалтай гарлаа. Гэвч 2026 онд нийлүүлэлт-эрэлтийн тэнцвэр аажмаар тогтож, модулийн үнэ уруудахаа больж, бага зэрэг өсөж тогтворжих хандлага давамгай байна.

2025 он → Үнийн сүйрэл, их алдагдал

2026 он → Хэмнэлттэй боловч тогтвортой үнэ, технологийн шинэ үе (TOPCon/HPBC)

2027 он ба цааш → Нэгдсэн өндөр үр ашигтай модуль стандарт болох магадлал

30/11/2025

Дулаарлыг сааруулах сайн мэдээ олон улсаас:

Климатын өөрчлөлт улам хурцдаж байгаа энэ үед улс орнуудын бодит ахиц дэвшлийг нэгтгэн харвал дэлхий илүү эрчимтэйгээр “цэвэр эрчим хүчний эрин”-д шилжиж буйг харуулж байна. Доорх 13 баримт бол өнгөрсөн долоо хоногт гарсан хамгийн том эерэг хөдөлгөөнүүдийн тойм юм.

1. Европ – Цахилгаан автомашин түрэн орж ирж байна

Европын авто зах зээлд EV борлуулалт жилийн хооронд 35% орчим өсөж, харин бензин −15%, дизель −22%-иар унажээ. Энэ нь Зүүн Европоос Баруун Европ хүртэл цахилгаанжуулалт бодит зах зээлийн эрэлт болж буйг нотолж байна.

2. Австрали – Байгаль орчны түүхэн хууль батлагдав

Австралийн Сенат байгаль орчны хамгаалалтын “түүхэн” гэж нэрлэгдсэн шинэчлэлийн төслийг баталж, хэрэгжүүлэх шат руу орлоо. Энэхүү хууль нь томоохон төслийн зөвшөөрлийн шалгуурыг чангатган, экосистемийн нөлөөллийг илүү нарийн тооцохыг шаарддаг.

3. Хятад – Нар, салхины тэсрэлттэй өсөлт

2025 оны 1–10-р сард Хятад улс 253 ГВт нарны, 70 ГВт салхины шинэ хүчин чадал нэмжээ. Энэ бол дэлхийн бүх улс нийлээд барьж буй дэд бүтцээс ч их хэмжээ.

4. Их Британи – Шинэ газрын тос, хийн хайгуулд хориг

Британийн Засгийн газар шинэ талбайд газрын тос, хийн хайгуулын лиценз олгохгүй гэж албан ёсоор баталгаажуулсан. Өмнөх лицензүүд үргэлжлэх ч шинэ төсөл эхлэхгүй гэсэн үг.

5. АНУ – Газрын тосны өрөмдлөг 4 жилийн доод түвшинд

Baker Hughes-ийн rig count-аар АНУ-ын ажиллаж буй газрын тосны өрөмдлөгийн тавцан сүүлийн 4 жилд байгаагүй бага хэмжээнд хүрч буурав. Шинэ хөрөнгө оруулалт саарч, зах зээл тогтворжиж буйг илтгэнэ.

6. Австрали – Сэргээгдэх эрчим хүч 40%-ийг давлаа

Австралийн цахилгаан үйлдвэрлэлд сэргээгдэх эх үүсвэрийн эзлэх хувь 40%-ийг давсан бөгөөд нүүрснээс үүдэлтэй ялгаруулалт мэдэгдэхүйц буурчээ. 2024–2025 онд дангаараа 10 сая тн CO₂-г дарсан үзүүлэлттэй.

7. Хятад – Шинэ нүүрсний станцын зөвшөөрөл дөрвөн жилийн доод түвшинд

2025 оны эхний хагаст шинээр зөвшөөрөгдөж буй нүүрсний станцуудын хэмжээ 2021 оноос хойших хамгийн бага түвшинд ойртож байна. Нүүрсний өсөлт зогсохгүй ч хурдаа мэдэгдэхүйц сааруулж байна.

8. Африк – EIB 2 тэрбум еврогийн санхүүжилт амлажээ

Европын Хөрөнгө Оруулалтын Банк ирэх хоёр жилд Африкийн сэргээгдэх эрчим хүчний төслүүдэд 2 тэрбум еврогоос дээш хөрөнгө оруулах болсноо зарлав.

9. АНУ – New England 450 сая долларын “heat pump” төсөл эхлүүлэв

АНУ-ын Шинэ Английн бүс $450 саяын дулааны насос (heat pump)-ын супер хөтөлбөр эхлүүлж, дараагийн жилүүдэд 500 мянга гаруй төхөөрөмж суурилуулах зорилт тавьжээ.

10. Нидерланд – Хувийн нисэх онгоцны татвар огцом нэмэгдэнэ

2030 оноос хувийн jet-үүдэд ногдуулах нислэгийн татварыг их хэмжээгээр нэмэх хуулийг батлав (жишээ нь: 2000 км-ээс богино нислэгт 420 €, урт нислэгт 2100 €).

11. Их Британи – Хөвөх нарны хамгийн том цогц төсөл батлагдав

40 МВт хүчин чадалтай Barrow EnergyDock төсөл албан ёсоор зөвшөөрөгдөж, тус улс дахь хамгийн том хөвөх нарны станц болохоор боллоо.

12. Нидерланд – Тэтгэврийн сан BlackRock-оос 17 тэрбумын мандат татав

Нидерландын PFZW тэтгэврийн сан уур амьсгалын эрсдэлийг хангалттай тусгаагүй гэж үзэн BlackRock-ийн удирдаж байсан €14.5 тэрбум (≈$17 тэрбум) хөрөнгийн мандатыг цуцаллаа.

13. АНУ – Нью-Йорк хот BlackRock-ийн 42 тэрбум долларын мандатыг дахин зарлуулахыг санал болгов

NYC-ийн Санхүү хянан шалгагч хотын гурван тэтгэврийн сантай холбогдох $42 тэрбумын индекс мандатыг дахин тендер зарлуулах санал гаргаж, уур амьсгалын үйл ажиллагаа хангалтгүй гэдгийг онцолсон.

Эдгээр мэдээнүүд тус тусдаа жижиг мэт харагдавч дэлхий дахинаа эрчим хүчний шилжилт эрс эрчимжиж, хөрөнгө оруулалтын урсгал, бодлогын өөрчлөлт, технологийн нэвтрэлтийн хурд зэрэг үндсэн тогтолцоог хөдөлгөж эхэлснийг харуулж байна.

Дэлхийн том эдийн засгууд нүүрс, газрын тосноос салж байна.

Сэргээгдэх эрчим хүчний хүчин чадал тэсрэлттэй өсч байна.

Хөрөнгө оруулагчид эрсдэлийн удирдлага, уур амьсгалын бодлогын чанарыг илүү өндөр шаардлагатай болгож байна.

Өөрөөр хэлбэл, дэлхий “ногоон эрин”-д шилжих нь буцахгүй урсгал болжээ.

13/09/2025

🌍 Дэлхийн эрчим хүчний хэрэглээ ба Монголын байр суурь

Эрчим хүч бол орчин үеийн нийгмийн хөгжлийн хөдөлгөгч хүч. Дэлхий нийт жилд 620 EJ (ExaJoule) орчим анхдагч эрчим хүч хэрэглэж байгаа бөгөөд энэ хэрэглээний дийлэнхийг цөөн хэдэн улс дангаараа бүрдүүлж байна. Монгол Улс харьцангуй бага хэрэглээтэй боловч нэг хүнд ногдох хэрэглээгээрээ зарим улс оронтой өрсөлдөхүйц үзүүлэлттэй.

⸻

📊 Нийт анхдагч эрчим хүчний хэрэглээ (EJ)
• 🇨🇳 Хятад – 171 EJ
• 🇺🇸 АНУ – 94.5 EJ
• 🇮🇳 Энэтхэг – 39 EJ
• 🇷🇺 Орос – 31.3 EJ
• 🇯🇵 Япон – 17.4 EJ
• 🇨🇦 Канад – 13.9 EJ
• 🇧🇷 Бразил – 13.9 EJ
• 🇮🇷 Иран – 12.7 EJ
• 🇰🇷 Өмнөд Солонгос – 12.4 EJ
• 🇸🇦 Саудын Араб – 11.6 EJ
• 🇲🇳 Монгол – 0.24 EJ

📌 Монгол Улс дэлхийн нийт хэрэглээний ердөө 0.04%-ийг эзэлж байгаа нь маш бага үзүүлэлт юм.

⸻

👤 1 хүнд ногдох хэрэглээ (EJ/хүн)

Нийт EJ ÷ хүн ам

• 🇨🇦 Канад – ~0.00035 EJ/хүн
• 🇸🇦 Саудын Араб – ~0.00032 EJ/хүн
• 🇺🇸 АНУ – ~0.00028 EJ/хүн
• 🇰🇷 Өмнөд Солонгос – ~0.00024 EJ/хүн
• 🇷🇺 Орос – ~0.00022 EJ/хүн
• 🇯🇵 Япон – ~0.00014 EJ/хүн
• 🇨🇳 Хятад – ~0.00012 EJ/хүн
• 🇲🇳 Монгол – ~0.000071 EJ/хүн
• 🇮🇳 Энэтхэг – ~0.000027 EJ/хүн

📌 Монголын нэг хүнд ногдох хэрэглээ Энэтхэгийнхээс 2.5 дахин өндөр, харин АНУ, Канад, Саудын Арабынхаас 3–5 дахин бага байна.

⸻

📝 Дүгнэлт
• Нийт хэрэглээгээрээ Монгол дэлхийн том эдийн засагтай улсуудтай харьцуулахад маш бага байр суурьтай (0.24 EJ).
• Харин нэг хүнд ногдох хэрэглээгээрээ Энэтхэг, Бразил зэрэг улсуудаас илүү өндөр үзүүлэлттэй.
• Энэ нь Монголын хүн ам цөөн боловч өвлийн халаалтын эрэлт өндөр, нүүрснээс хамаарал ихтэйтэй холбоотой.
Цаг уурын хувьд Канадтай төстэй тул 1 хүнд ногдох эрчим хүчний хэрэгцээ өсөх магадлалтай.

Монгол Улсын ирээдүйн зорилт бол нүүрсний хэрэглээг багасгаж, сэргээгдэх эрчим хүчний эзлэх хувийг нэмэгдүүлэх, хэрэглээний үр ашгийг дээшлүүлэх замаар эдийн засгийн өсөлт болон тогтвортой хөгжлийг хослуулах явдал юм.

29/07/2025

УИХ-ын Гишүүн С. Цэнгүүн: Ерөнхий сайд болон салбарын сайдыг эс үйлдэхүй гаргуулахгүйн тулд шахаж шаардаж ажиллана.

Улсын Их Хурлын гишүүн С.Цэнгүүнтэй Эрчим хүчний хууль, эрх зүйн шинэчлэлтэй холбоотой асуудлаар ярилцлаа. -Засгийн газар болон салбар яамнаас Эрчим хүчний тухай х...

17/07/2025

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Д.Трамп 2025 оны 7-р сарын 4-ний өдөр гаргасан санхүүгийн болон татварын шинэ хуулиар хүлээсэн уур амьсгал хамгааллын урамшуулал, цэвэр эрчим хүчний дэмжлэгүүдийг хүчингүй болгосноор АНУ-ын дотоод цэвэр эрчим хүчний салбарыг хоцрогдуулж, харин Хятадын үйлдвэрлэлд давуу боломж олгож байна

1. Цэвэр эрчим хүчний технологид Хятадын зах зээлийн давамгайлалт
Дэлхийн эрчим хүчний шинэчлэл (нар, салхин цахилгаан, баттерей, цахилгаан машины технологи гэх мэт) хөгжиж буй эдгээр салбарт Хятад компаниуд хүчтэй байр суурь эзэлж байна

АНУ 2022 онд баталсан “Inflation Reduction Act” (IRA) хууль нь дотоодын цэвэр эрчим хүч үйлдвэрлэлийг дэмжихэд чиглэсэн ч, шинэ хуулиар эдгээр татварын урамшуулалыг хүчингүй болгосон нь Хятадын компаниудад давуу байдал олгож байна .

2. Цахилгаан машин (EV)
2024 онд дэлхийн шинэ машин борлуулалтын 20%-иас дээшийг цахилгаан машин эзэлж, 2030 он гэхэд 40%-д хүрэх төлөвтэй байна .

Хятадын дотоод зах зээл дээр шинэ машин гарсан 50%-аас илүү нь цахилгаан машин, BYD зэрэг бага үнэтэй загварууд (жишээлбэл, “Seagull” нь $10,000-аас бага үнэтэй) АНУ-ын Tesla-тай өрсөлдөнө .

Д.Трампын шинэ хууль нь АНУ-д цахилгаан машин худалдаж авахад өгөгдөх татварын урамшууллыг 9-р сарын 30-нд зогсоохоор заасан тул ирэх жилүүдэд АНУ‑д цахилгаан машин эзлэх хувь 80%-аас харьцангуй буурах төлөвтэй байгааг Princeton болон BloombergNEF онцолж байна .

3. Нарны зайны салбарт Хятад давамгайллаа хадгална
Дэлхийн нарны зайны үйлдвэрлэлийн 80%-ийг Хятад компаниуд эзэлдэг .

АНУ-ын IRA хуулиар дотоод үйлдвэрлэл дэмжигдсэн ч, шинэ хуулиар хэсэгчилсэн урамшуулал нь цуцлагдаж, ирэх арван жилд 40 %-аар цэвэр технологийн салбарын өргөжилт удааширч, АНУ-ын зарим компани төсөл зогсоох болсныг Wellesley-ийн судалгаагаар онцолж байна .

4. Иргэд, аж үйлдвэр, орчны талд үзүүлэх сөрөг нөлөө
Princeton-ийн моделюудаар шинэ урамшууллын зогсоол нь АНУ-д уур амьсгалын бохирдлыг 2.1 тэрбум тонн нэмэгдүүлэх бөгөөд дундаж гэр бүлийн эрчим хүчний зардлыг $1,700-аар өсгөх боломжтой гэж байна .

Хэдийгээр сенатын зүгээс хуулийг хэсэгчилэн зөөлрүүлсэн ч, шинэ хуулийн хэрэгжилт нь 2030 он гэхэд АНУ-ын Парисын хэлэлцээрийн үүрэг амлалтын байгаагаас 7 тэрбум тн-өөр давж бохирдол үүсгэх тооцоо гарчээ .

Цэвэр эрчим хүчний хурдацтай өсөлт зогсох нь АНУ‑д эрчим хүчний хомсдол үүсгэж, хямд биш үнэ, эрчим хүчний аюулгүй байдлын сулрал үүсгэж байгааг мэргэжилтнүүд анхааруулж байна .

5. Асуудлын үндсэн шалтгаан, үр дагавар
Хятадын дэвшилтэт компаниуд цэвэр эрчим хүчний зах зээл дээр давуу байртай байхад АНУ дотоод дэмжлэгээ хязгаарласнаар Хятад шинэ технологийг хөгжүүлэх орон болж байна. Энэ нь “ирээдүйг бүрдүүлэх салбар”-д Хятадын давуу байдлыг улам бэхжүүлнэ .

Үр дүнд нь АНУ-ын үйлдвэрлэл, ажлын байр, эдийн засгийн өсөлт буурч, харин Хятадын эдийн засаг хурдацтай өргөжиж байна.

✅ Дүгнэлт
АНУ-ын шинэ санхүү, татварын хууль цэвэр эрчим хүчний салбарт улам хоцрогдол авчирч, Харин Хятадын үйлдвэрлэгчид технологийн ирээдүйг түшиглэн өрсөлдөх давуу байдалтай хэвээрлэх “их бэлэг” болгож өглөө. Энэ нь хууль баталсан Д.Трампын шийдвэрүүдэд олон нийт шүүмжлэлтэй хандсаны үндэс юм.

Эх сурвалж: https://yaleclimateconnections.org/2025/07/trump-just-gave-a-huge-gift-to-chinas-economy/

10/07/2025

2025 хоёр дахь өдрөө төрийн ордонд үргэлжилж байна. Энэхүү форумын хүрээнд эрчим хүчний чиглэлээр салбар хуралдаан (2025.07.09) зохион байгуулагдлаа. Уг хуралдаанд төр, хувийн хэвшил болон олон улсын санхүүгийн байгууллагуудын төлөөлөл оролцсон юм.

Монголын Эдийн Засгийн Форум 2025 | Together for TomorrowТөрийн ордон, Их эзэн Чингис хааны танхим-Салбар хуралдаан

29/04/2025

АНУ ба БНХАУ-ын эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн харьцуулалт

19/04/2025

Энэхүү график нь IEA (Олон Улсын Эрчим Хүчний Агентлаг)-аас гаргасан бөгөөд "Stated Policy Scenario"-ын дагуу эрчим хүчний аюулгүй байдлын эрсдэлийг харуулж, нийлүүлэлт ба эрэлтийн тэнцвэрийг онцолж, эмзэг байдлыг тодотгож байна. Доорх хэсэг тус бүрийг тайлбарлая:

OPEC+-ийн түүхий нефтийн нөөц хүчин чадал (mb/d - сая баррель/өдөр):

2023 он: Нөөц хүчин чадал ойролцоогоор 4 mb/d, зарим хэсэг (улаан) нь "Хормузын хоолойноос хамаарна" гэж тэмдэглэгдсэн.
2030 он: Энэ хүчин чадал 8 mb/d хүртэл өснө, гэхдээ ихэнх хэсэг нь Хормузын хоолойноос хамаарна.
Тайлбар: OPEC+-ийн нөөц хүчин чадал гэдэг нь онцгой байдлын үед ашиглаж болох нэмэлт нефтийн үйлдвэрлэлийн хүчин чадал юм. Хормузын хоолой нь нефть тээвэрлэхэд чухал цэг бөгөөд тэндээс үүдэлтэй саад (жишээ нь, Ирантай холбоотой геополитикийн хурцадмал байдал) нь энэ нөөц хүчин чадалд нэвтрэхийг хязгаарлаж, дэлхийн нефтийн нийлүүлэлтэд эрсдэл учруулж болзошгүй.

LNG шингэрүүлэлтийн хүчин чадал (bcm - тэрбум шоо метр):

2023 он: Ойролцоогоор 600 bcm, "Энэ арван жилийн хоёр дахь хагаст ашиглалт" гэсэн тасархай шугамаар тэмдэглэгдсэн.
2030 он: 900 bcm хүртэл өснө, гэхдээ ашиглалтын түвшин (сүүдэртэй хэсэг) бүрэн хүчин чадлаас доогуур хэвээр байна.
Тайлбар: LNG (шингэрүүлсэн байгалийн хий) хүчин чадал өсч байна, гэхдээ бүрэн ашиглалтгүй байгаа нь нийлүүлэлтийн боломж нэмэгдэж байгаа ч эрэлт эсвэл дэд бүтцийн хязгаарлалт түүнийг бүрэн ашиглахад саад болж байна гэсэн үг. Энэ нь нөөц болж болох ч үр ашиггүй байдлыг илтгэнэ.

Нарны PV үйлдвэрлэлийн хүчин чадал (GW - гига ватт):

2023 он: Ойролцоогоор 800 GW, Хятад (шар) давамгайлж, дэлхийн бусад хэсэг (хүрэн) бага хувь эзэлнэ.
2030 он: 1600 GW хүртэл өснө, Хятад тэргүүлсээр байгаа ч дэлхийн бусад хэсэг бага зэрэг гүйцэж байна.
Тайлбар: Нарны PV (фотоволтайк) үйлдвэрлэлийн хүчин чадал хоёр дахин өсч, сэргээгдэх эрчим хүчний үйлдвэрлэл өсч байгааг харуулж байна. Хятадын давамгай байдал нь төвлөрлийн эрсдэлийг онцолж байна—Хятадад үүсэх саад (жишээ нь, нийлүүлэлтийн сүлжээний асуудал) дэлхийн нарны эрчим хүчний хэрэглээнд нөлөөлж болзошгүй.

Батерейны үйлдвэрлэлийн хүчин чадал (GWh - гига ватт-цаг):

2023 он: Ойролцоогоор 1500 GWh, Хятад дахин тэргүүлж байна.
2030 он: 6000 GWh хүртэл өснө, Хятадын эзлэх хувь улам нэмэгдэнэ.
Тайлбар: Цахилгаан тээврийн хэрэгсэл, эрчим хүч хадгалахад чухал ач холбогдолтой батерейны үйлдвэрлэл асар их өсөлттэй байна. Хятадын давамгай байдал (шар) нь дэлхий нийт Хятадын үйлдвэрлэлээс ихээхэн хамааралтай байгааг илтгэж, геополитик болон худалдааны асуудал гарвал эрсдэл дагуулж болзошгүй.

Гол дүгнэлт (Тайлбар):

Доод хэсэгт байгаа тэмдэглэлд эрчим хүчний зах зээл тэнцвэржих боломжтой (илүү нөөц хүчин чадал, сэргээгдэх эрчим хүч өсөх) ч шинэ эрсдэлүүд гарч ирж байна гэж онцолжээ. Геополитикийн хурцадмал байдал (нефтийн хувьд Хормузын хоолой) болон зах зээлийн төвлөрөл (Хятадын нарны болон батерейны үйлдвэрлэлийн давамгай байдал) нь ирэх арван жилд нийлүүлэлтийн сүлжээ, эрчим хүчний аюулгүй байдалд саад учруулж болзошгүй.

Дүгнэлт: График нь эрчим хүчний нийлүүлэлтийн хүчин чадлын өсөлтийг харуулж байгаа ч геополитикийн чухал цэгүүд болон Хятадад төвлөрсөн үйлдвэрлэлээс үүдэлтэй эмзэг байдлыг анхааруулж байна.

Эх сурвалж: www.iea.org

#ЭрчимХүчнийАюулгүйБайдал

19/04/2025

Дэлхийн сэргээгдэх эрчим хүчний хүчин чадал нэг жилийн дотор 585 ГВт-аар нэмэгдсэн нь 2023 оны 14.3%-ийн өсөлтийн хурдыг давж, жилийн 15.1%-ийн өсөлтийн дээд амжилтыг харуулж байна. Энэхүү өсөлт нь сэргээгдэх эрчим хүч жил бүр өөрийн тэлэлтийн дээд амжилтыг эвдэх тогтвортой хандлагыг харуулж байгаа бөгөөд энэ нь сэргээгдэх эрчим хүчний бизнес, хөрөнгө оруулалтын хүчирхэг байдлыг онцолж байна. Сэргээгдэх эрчим хүчний ихэнх төрлөөс үйлдвэрлэсэн цахилгаан эрчим хүчний үнэ буурсан хэвээр байгаа тул сэргээгдэх эрчим хүч нь байгаль орчинд ээлтэй төдийгүй дэлхийн улс орнуудын хувьд хамгийн хэмнэлттэй эрчим хүчний эх үүсвэр болж байна.

07/04/2025

https://ikon.mn/opinion/3dee

Устөрөгчийн нийгэмд гүйцэтгэх үүрэг, устөрөгчтэй нийгмийг бүтээн байгуулахад зориулсан мэдээллийг бүх насны хүмүүст хүргэх зорилгоор 2016 оны долдугаар сарын 17-нд ...

02/04/2025

https://www.facebook.com/share/v/16RKCwuqSg/