31/08/2019
Bron: Telegraaf.nl 30-8-2019
U-space toont locatie en prioriteit onbemande vliegmachines
Verkeersleiding voor drones
„Kijk, nou heeft-ie ’m gedetecteerd. En tegelijkertijd krijgt de dronepiloot een waarschuwingsmelding op zijn controller”, toont Roger Borre van DRONExpert. Samen met de brandweer en andere onderzoekspartners simuleerde hij gistermiddag op voormalige Vliegbasis Twenthe een situatie waarin vijf autonoom werkende drones elkaars vliegpad in het luchtruim doorkruisten. „Niet ondenkbaar, gezien de snelheid van alle ontwikkelingen op dit gebied.”
Het aantal onbemande vliegmachines, zowel in gebruik door particulieren als bedrijven en eerste hulpdiensten, neemt al enige tijd een enorme vlucht. Net als incidenten, waarbij de veiligheid in het geding komt. Een voorbeeld hiervan is de piloot van een traumahelikopter met een ernstig gewonde patiënt en medisch personeel aan boord, die eind juni plotsklaps moest uitwijken toen een amateurdrone in eerste instantie de landing op het ziekenhuis van Enschede verhinderde.
Paniek
Het desbetreffende toestel kwam later alsnog veilig aan de grond, maar de paniek bij de betrokkenen was er niet minder om. En hoewel er meteen door grondpersoneel alarm werd geslagen en agenten de buurt vervolgens afzochten, kon er geen veroorzaker achterhaald worden.
Om herhaling van zulke veiligheidsproblemen te voorkomen is een soort luchtverkeersleiding voor dronevliegers bedacht, U-space geheten. „Dit is een systeem dat alle drones verbindt en zichtbaar maakt voor autoriteiten en burgers”, aldus Henk Hesselink van het Koninklijk Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum dat dit project leidt. Hij krijgt bijval van de Vlaamse drone-onderzoeker Bart Remes (TU Delft). „Dit is dé toekomst voor een veilig luchtruim. Niet alleen weten drones zo onderling waar ze zich bevinden, maar ook welke prioriteiten ze ten opzichte van elkaar hebben. Zeg maar: afspraken om daarmee geen last van een ander te krijgen.”
Natuurbrand
De brandweerdrone kreeg voor deze specifieke praktijktest de hoogste prioriteit en heeft daarmee voorrang op alle andere dronevluchten, legt Borre uit. „Want die moet naar een natuurbrand toe en mensen op de grond, die er staan te blussen, van info voorzien. Vanuit de lucht krijgt men een beter overzicht, maar ook een waarschuwing als er insluiting dreigt. Dat gaat middels een warmtecamera en andere detectiemiddelen.”
Zelfs aan een ’paparazzidrone’ van een nieuwsfotograaf die de brand zo actueel mogelijk wilde verslaan, was in het fictieve scenario gedacht. Handhaving op de nieuwe wet- en regelgeving voor dergelijk intensief droneverkeer lijkt daarmee het enige probleem. Borre: „Dat is in handen van de politie. Er gaan ook stemmen op dit door gemeentelijke controleurs te laten uitvoeren.”
Inbouw
Een genodigde bezoeker van de simulatietest die precies hetzelfde ’mankement’ lijkt te beseffen, pleit daarom voor een ingebouwd detectiesysteem dat elke dronefabrikant verplicht moet toevoegen. Projectleider Hesselink hoort het glimlachend aan en zegt: „Dat is één van de oplossingen waar ’Europa’ naar kijkt. Het kan trouwens ook prima naast dit systeem werken. De twee zitten elkaar niet in de weg; integendeel juist. Wij zijn ervan overtuigd dat, als je onbemande drones in het bemande luchtruim wilt integreren, een combinatie de meest voor de hand liggende optie is.”
Bijkomende uitdaging is dat de betrekkelijk kleine apparaten steeds autonomer te werk gaan, dus ’slimmer’ worden in het zelfstandig uitvoeren van taken. Bovendien met minder, of misschien zelfs geheel zonder, enige vorm van toezicht door een fysiek aanwezig persoon.
Dat is echter geen doemscenario, vindt drone-expert Borre. „Hoe je het ook wendt of keert, er zal altijd iemand aan de knoppen moeten zitten. Is het niet om daadwerkelijk te sturen, dan wel voor het programmeren van een vluchtplan en zodoende de inzet op een bepaalde locatie.”
Radar
Dat een regulerend luchtverkeerssysteem broodnodig is, bewijst de ’droneradar’ van het Enschedese testcentrum Space53 wel. In tien dagen tijd meldde het meer dan 100 vliegbewegingen. Maar dat was niet allemaal illegaal, bezweert Roel van der Wal van Drone Flight Company. „Voor particulieren wordt het volgend jaar verplicht om een dronecertificaat te halen.”
