Zakład Lasów Naturalnych IBL

08/04/2026

Z ogromną radością dzielimy się wspaniałą wiadomością 💚

Już 22 kwietnia 2026 r. odbędzie się kolokwium habilitacyjne dr Izabeli Sondej – Kierownik Zakładu Lasów Naturalnych w Białowieży.

Osiągnięcie naukowe Kandydatki dotyczy ekologii mrówek z podrodzaju Formica s. str. w lasach mieszanych, ze szczególnym uwzględnieniem ich roli w funkcjonowaniu i regeneracji ekosystemów leśnych.

To dla nas ważny i wyjątkowy moment – trzymamy mocno kciuki i z całego serca życzymy powodzenia!

Zachęcamy również do udziału w kolokwium i wspólnego kibicowania!

Zawiadomienie o kolokwium habilitacyjnym dr Izabeli Sondej

Rada Naukowa Instytutu Badawczego Leśnictwa w Sękocinie Starym uprzejmie informuje, że w dniu 22 kwietnia 2026 r. o godz. 10:50, w formie zdalnej przy wykorzystaniu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie spotkania na odległość z jednoczesnym przekazem dźwięku i obrazu odbędzie się kolokwium habilitacyjne dr IZABELI SONDEJ

Osiągnięcie naukowe będące podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego: „Ekologia mrówek z podrodzaju Formica s. str. w lasach mieszanych: preferencje siedliskowe, reakcje na zaburzenia oraz rola w regeneracji ekosystemów leśnych”

Dziedzina nauki: nauk rolniczych
Dyscyplina naukowa: nauki leśne
Język kolokwium: polski

Kolokwium habilitacyjne przeprowadzone zostanie za pośrednictwem platformy zoom. Oto link,
za pomocą którego mogą Państwo dołączyć do spotkania:
https://zoom.us/j/93207322444?pwd=o2eI5cBiCu4uxEphJy0ruqeNFbbwtP.1

Alternatywnie można połączyć się korzystając z poniższych danych, poprzez opcję „Join a Meeting”
w aplikacji zoom:
Identyfikator spotkania: 932 0732 2444
Kod dostępu: 660515

Instrukcja dołączania: https://zoom.us/meetings/93207322444/invitations?signature=IaLy1Fe3SGt9oA2QynPcQVDONAB-NQFZTXNOLl7c0Tk

Wniosek Kandydatki, informacja o składzie Komisji Habilitacyjnej oraz recenzje dostępne są na stronie BIP pod adresem: https://bip.ibles.pl/artykul/115/476/dr-izabela-sondej

dr hab. Emilia Wysocka-Fijorek, prof. IBL
Zastępca Przewodniczącego Rady Naukowej
Instytutu Badawczego Leśnictwa

27/02/2026

🦋🐜 Z ogromną satysfakcją dzielimy się publikacją, której współautorką jest pracownik naszego Zakładu dr Izabela Sondej, a która właśnie ukazała się w prestiżowym czasopiśmie Annals of the New York Academy of Sciences: „Rhythmic Signaling of Ants and Butterflies With Varying Degrees of Myrmecophily”.

Badania zrealizowane były we współpracy z włoskimi naukowcami z Uniwersytetu w Turynie – Francescą Barbero, Lucą Pietro Casaccim i Stefano Previdim – oraz z Chiarą De Gregorio z University of Warwick. To była interdyscyplinarna współpraca łącząca bioakustykę, ekologię i ewolucję komunikacji.

🔬 Co było badane?
Analizowano sygnały wibroakustyczne dwóch rodzajów mrówek (Myrmica i Tetramorium) oraz dziewięciu gatunków motyli z rodziny modraszkowatych – od takich, które nie mają relacji z mrówkami, po gatunki całkowicie od nich zależne (jak np. Phengaris alcon). Badaczy interesowało coś więcej niż parametry akustyczne. Skupili się oni na strukturze rytmicznej sygnałów – czyli na tym, jak impulsy są zorganizowane w czasie.

🎵 Najważniejsze wyniki:

✅ Izochronia (rytm 1:1) występuje u wszystkich badanych gatunków – zarówno u mrówek, jak i u gąsienic. Oznacza to, że sygnały mają regularny, przewidywalny charakter. Taki rytm może zwiększać rozpoznawalność sygnału w „hałaśliwym” środowisku kolonii mrówek.

✅ Złożony rytm typu „double meter” (1:2 i 2:1) pojawił się wyłącznie u mrówek i u gatunków silnie myrmekofilnych. To szczególnie fascynujące, ponieważ tego typu organizacja rytmiczna była dotąd opisywana głównie u naczelnych.

✅ Im silniejszy związek z mrówkami, tym większe podobieństwo rytmiczne do ich sygnałów. Gatunki obligatoryjnie związane z mrówkami wykazują najbardziej „mrówkopodobny” wzorzec czasowy.

✅ Co ciekawe, gąsienice silnie związane z mrówkami są bardziej regularne rytmicznie niż same mrówki. Możliwe, że ich sygnały są wyspecjalizowane wyłącznie w podtrzymywaniu relacji z opiekunami, podczas gdy sygnały mrówek pełnią wiele różnych funkcji w kolonii.

Wyniki badań pokazują, że rytm jest niedocenianym, ale kluczowym elementem komunikacji międzygatunkowej 🐜🎶🦋

Link do publikacji:

Myrmecophilous butterflies evolved diverse adaptations to communicate with ants, including acoustic ones. We analyzed the rhythmic properties of vibroacoustic signals in two ant and nine butterfly sp...

01/12/2025

Z radością gościliśmy ponownie Natalię Kisiel i Katarzynę Bejgrowicz z Wydział Leśny SGGW w Zakład Lasów Naturalnych IBL w Białowieży. Podczas kolejnej wizyty stażystki miały okazję brać udział w pracach terenowych prowadzonych przez nasz Zakład w związku z realizacją projektu Forbiosensing, zdobywając doświadczenie w praktycznej pracy terenowej.

Cieszymy się, że możemy wspierać rozwój studentów i obserwować ich kolejne kroki w badaniach nad lasami.

01/12/2025

10/10/2025

🌲 Wizyta stażystek w Laboratorium Dendrochronologicznym IBL w Białowieży 🌳

W ostatnim czasie mieliśmy przyjemność gościć w Laboratorium Dendrochronologicznym Zakładu Lasów Naturalnych Instytutu Badawczego Leśnictwa w Białowieży dwie stażystki – Natalię Kisiel oraz Katarzynę Bejgrowicz, które odbyły praktyki w naszej jednostce.

Podczas wizyty uczestniczki miały okazję:
🔬 zapoznać się z metodami datowania i analiz przyrostów rocznych drzew,
🪵 poznać proces przygotowania i pomiaru prób drewna,
💻 zobaczyć, jak dane dendrochronologiczne są wykorzystywane do badań nad zmianami klimatu i historią lasów,
🌿 oraz porozmawiać z zespołem naukowców o zastosowaniu tych metod w badaniach ekologicznych i leśnych.

To inspirujące spotkanie pokazało, jak ważna jest współpraca między doświadczonymi badaczami a młodym pokoleniem naukowców, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z nauką o lesie.

Dziękujemy naszym stażystkom za zainteresowanie, entuzjazm i aktywny udział w zajęciach — mamy nadzieję, że ta wizyta była dla Was wartościowym doświadczeniem i zachętą do dalszego rozwoju w dziedzinie badań przyrodniczych 🌱

26/06/2025

🌲 Co się dzieje z mrówkami, gdy umierają świerki? 🐜
Zmiany klimatu sprawiają, że w lasach coraz częściej dochodzi do naturalnych zaburzeń – jak masowe gradacje kornika drukarza. W Puszczy Białowieskiej prowadzą one do gwałtownego zamierania świerków, które są kluczowym źródłem pożywienia dla mrówek leśnych – zbierają z nich spadź.

🧪 Nowe badania pokazują, że gdy liczba żywych świerków drastycznie spada, mrówki leśne potrafią dostosować się do sytuacji i zaczynają odwiedzać inne drzewa – m.in. grab, dąb czy brzozę. To ważna obserwacja, ponieważ pokazuje, że lasy mieszane – zróżnicowane pod względem gatunkowym – mogą łagodzić skutki takich kryzysów.

🌳 Wniosek? Promowanie różnorodności drzew w lasach to nie tylko sposób na walkę ze szkodnikami. To także klucz do zachowania równowagi w ekosystemach i ochrony ważnych zależności, takich jak ta między mrówkami a drzewami.

📖 Artykuł pt. „Mixed forests can mitigate adverse effects of major disturbances on trophic interactions: Spruce dieback affecting wood ant foraging behaviour”, współautorstwa dr Izabela Sondej z naszego Zakład Lasów Naturalnych IBL, ukazał się właśnie na łamach prestiżowego czasopisma Forest Ecology and Management.

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0378112725004426?dgcid=author
➡️ Zapraszamy do lektury!

Instytut Badawczy Leśnictwa

10/06/2025

Z wielką radością i niezwykłą dumą chcemy podzielić się wyjątkową wiadomością! Właśnie świętowaliśmy 95-lecie Instytut Badawczy Leśnictwa – kamień milowy w historii polskiej nauki i leśnictwa.
Podczas tej uroczystej gali, wśród uhonorowanych odznaczeniami państwowymi i resortowymi, znalazł się wybitny przedstawiciel naszego zespołu.

Mamy zaszczyt poinformować, że Profesor dr hab. Jerzy M. Gutowski z Zakładu Lasów Naturalnych został odznaczony niezwykle prestiżowym Złotym Krzyżem Zasługi!

To absolutne potwierdzenie Jego fenomenalnego wkładu w rozwój nauki, leśnictwa i ochronę przyrody. Profesor Gutowski od lat jest wzorem pracowitości, pasji i nieustannego dążenia do doskonałości. Jego osiągnięcia i zaangażowanie inspirują nas każdego dnia.

Serdecznie gratulujemy Profesorowi Jerzemu Gutowskiemu tego zasłużonego wyróżnienia! Jesteśmy niezmiernie dumni, że taki naukowiec tworzy historię naszego Instytutu.

Fot. D. Wappa, archiwum ZLN

10/06/2025

Obchody Jubileuszu 95-lecia Instytut Badawczy Leśnictwa

https://www.ibles.pl/aktualnosci/obchody-jubileuszu-95-lecia-instytutu-badawczego-lesnictwa/

08/06/2025

14/05/2025

Podczas audycji w Polskie Radio Białystok dr inż. Ewa Zin z Zakładu Lasów Naturalnych Instytut Badawczy Leśnictwa omówiła rolę zaburzeń, takich jak np. pożary lub huraganowe wiatry, w ekosystemach, ich wpływ na funkcjonowanie lasów oraz strategie odbudowy terenów leśnych po zaburzeniach. W audycji przybliżono również założenia międzynarodowego projektu RE-ENFORCE, realizowanego przez IBL.
https://www.radio.bialystok.pl/w-zgodzie-z-natura/index/id/249953