02/10/2025
Shou Sugi Ban można dosłownie przetłumaczyć jako „deske spalonego cedru” która jest również znana jako Yakisugi (焼杉) lub Yakiita. Była ona stosowana jako tradycyjna metoda ochrony drewnianych powierzchni krycia zewnerznego w tradycyjnych japońskich domach, gdy nie było jeszcze środków chemicznej ochrony drewna czy impregnatów. Historia sięga czasów feudalnej Japonii (XII) a swoje szczytowe rozwinięcie osiągnęła około XVII-XVIII wieku. Ta metoda poprawia trwałość deski, wysoka temperatura ognia zamyka komórki drewna w głębszych warstwach, zwiększając jego gęstość i odporność, zapobiega gniciu, inwazji owadów i pleśni, sprawia, że deski są bardziej stabilne wymiarowo oraz posiada zwiekszoną ognioodporność.
Japonia jest krajem pełnym lasów, ponad 66% powierzchni kraju jest pokryte lasami, co czyni ją nr 3 na świecie pod względem krajów bogatych w lasy (po Finlandii i Szwecji). Drewno jako materiał budowlany jest powszechne w Japonii od wieków.
Tradycyjny proces:
W tradycyjnej procedurze, trzy deski "Sugi" zostaną połączone razem, tworząc trójkąt. Po ścisłym związaniu desek, na samym dole rozpala się ogień za pomocą papieru lub gazet. Rozprzestrzenianie się ognia zajmuje minutę lub dwie, zwykle ogień zaczyna się rozprzestrzeniać dość szybko ze względu na efekt komina lub stosu z trójkąta desek. Czas wymagany do wykończenia zależy od początkowej wilgotności drewna, a także pożądanego stopnia wypalenia. Aby zwęglić zewnętrzne 3-4 mm, zwykle nie przekracza około 5 minut. W tym tradycyjnym sposobie spalania ciepło wewnątrz trójkąta musi wynosić co najmniej 250°, ale najczęściej osiąga >400°C. Po osiągnięciu pożądanego stopnia, trójkąt jest otwierany, a ogień gaszony wodą.
Deski są tradycyjnie palone od strony Ura (裏), czyli od zewnętrznej strony deski. Ważne jest również wysuszenie drewnianych desek przed wypaleniem, najlepiej do około 10-15%. Zapewnia to dobre wyniki w procesie spalania, zmniejsza wypaczenia i zwiększa trwałość. W dawnych czasach cały proces był wykonywany przez cieśli, głównie na pobliskiej tamie na rzece lub na polach ryżowych. Yakisugi jako tradycję można nadal zobaczyć w wielu miejscach w zachodniej Japonii (w rejonie Kioto znanym również jako Yakiita), gdzie jest ona nadal bardzo powszechna. Na tych obszarach Yakisugi jest pozycjonowany jako tradycyjny, standardowy, użytkowy siding drewniany, w przystępnej cenie i o dłuższej żywotności niż drewno nieobrobione.