05/03/2026
Serenada księżycowa do czterech krain
Film z cyklu ***Dron-Rekon ku czci NMP*** przedstawiający cztery historyczne krainy w czasie Świąt Bożego Narodzenia. Te krainy to kolejno: Warmia, Mazury, Suwalszczyzna, i Wileńszczyzna, a przedstawione miejsca to: Sanktuarium Maryjne w Gietrzwałdzie oraz kapliczka w miejscu objawień, mazurska chata w okolicy Ełku, miejscowość Bakałarzewo w powiecie suwalskim, Troki oraz zamki w Trokach, następnie miejscowość Turgiele, potem zamek w Miednikach Królewskich. Ukoronowaniem jest Wilno, Ostra Brama i Matka Boża Miłosierdzia Królowa Korony Polskiej.
Cztery wymienione krainy rozciągające się w osi wschód-zachód o różnej historii, o różnej spuściźnie entograficznej, w okresie świątecznym połączone są współnym łańcuchem. Wspólnym łańcuchem świątecznej aury, która niczym łańcuch choinkowych świateł ciągnie się na długości 700 kilometrów od Wisły do Niemna i dalej do Wilii.
1) Warmia:
Warmia, a na niej Bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gietrzwałdzie, gdzie wydarzyły się w okresie od 27 czerwca do 16 września 1877 roku Objawienia Matki Bożej. W tym miejscu znajduje się kapliczka z figurką Matki Bożej. Warmia to krainia, która w okresie jej przynależności do Prus Książecych, zachowała Wiarę Katolicką, a tym samym stała się enklawą polskości na terenie tego księstwa będącego lennem polskiego króla. W godzinach wieczornych, kapliczka podświetlona jest na niebiesko. Jest to kolor maryjny, ale zarazem korespondujący z zimową aurą zaśnieżonych pół i lasów.
2) Mazury:
Mazury to kolejna kraina w drodze na dawne północne Kresy Rzeczypospolitej. Mazury to teren lesisto-jeziorny, o krętych drogach. Mazury nie przypadkowo były przez wieki odrębną krainą. Złożyły się na to dwa czynniki. Czynnik etnograficzny i przyrodniczy. Do średniowiecza ziemie te zamiszkiwały plemiona pruskie, a ich miejsce wraz z podbojem krzyżackim zaczęsli stopniowo zajmować osadnicy z Niemiec. Odrębność Mazur wzmagał czynnik przyrodniczy, a mianowicie Mazury to pod względem rzeźby terenu i fauny odrębna kraina. Jeżli jedzie się z kierunku północnego Mazowsza, gdzie dominują piaszczyste grunty porośnięte małymi sosnami, z chwilą przekroczenia Mazur widać zmianę krajobrazu: zaczynają się gęste iglaste lasy, rzeki, bagna, jeziora. Taki krajobraz ciągnie się na północ aż do Sambii, która wraz z Mazurami i Warmią tworzyła Prusy Książęce. Mazury mają swój specyficzny klimat też dzięki zachowanej tu w znaczym stopiniu dawnej architekturze. W okresie świątecznym te zabytkowe domki po wsiach, i kamienice w miastach są obficie przystrojone iluminacjami, co w zestawieniu z mazurską przyrodą wzmaga bajkowy obraz krainy. Bajkowość Mazur bardziej wzmożyć może czasami też wilk który pojawi się na drodze w gęstym lesie ...
3) Suwalszczyzna:
Przebywszy mazurskie gęste lasy, czerwone ceglane zabudowania i gotyckie kościoły, wkracza się na białą Suwalszczynę. Jadąc z kierunku Pomorza jest to pierwsza kraina o staro-polskim charakterze. Zmienia się też styl architektury: miejsce czerwonego pruskiego gotyku zastępują chcarakterystyczne białe budowle sakralne w postaci kościołów o dwóch wieżach. Tak wyglądające kościoły rozsiane są od granicy z Mazurami aż po Brasław, i nawet dalej aż po trójstyk granic Litwy, Łotwy i Białorusi. Pierwsza miejscowość jaka wita, to Bakałrzewo i jej widoczna już z oddali budowla - kościół św. Jerzego Apostoła. Parafia Bakałarzewo jest najstarszą na terenie obecnego powiatu suwalskiego. Suwalszczyzna to historycznie polsko-litewska kraina pomiędzy Niemnem a Prusami.
4) Wileńszczyzna:
Wileńszczyzna to ziemie wokół Wilna (dawne Województwo Wileńskie), obecnie leżące na terytorium Litwy i Białorusi. Pod względem zabudowy sakralnej jest przedłużeniem Suwalszczyzny, to jest dominują charakterystyczne kościoły z dwoma wieżami od strony fasady. Jest to pokłosie osadnictwa rycerstwa mazowieckiego na te ziemie w XV wieku. Kościół pod wezwaniem Matki Bożej w Turgielach jest tego przykładem. Miesjcowość ta, zamieszkana w większości przez ludność polską, w czasie okupacji niemieckiej była stolicą Rzeczpospolitej Turgielskiej, czyli utworzonej 28 grudnia 1943 roku niezależnej od władz okupacyjnych enklawy partyzanckiej, kiedy to oddziały Armii Krajowej zlikwidowały litewski posterunek w Turgielach, a Niemcom nie udało się już odbić tego posterunku do końca trwania ich okupacji. Rzeczpospolita Turgielska utrzymała się do lipca 1944 roku, to jest do czasu wkroczenia Armii Czerwonej. Na Wileńszczyźnie są też średniowieczne zamki, w tym przede wszystkim zamki w Trokach, a także zamek w Miednikach Królewskich. Ten ostatni przedstawia charakterystyczną dla staro-litewskich fortyfikacyji formę zamku, polegającą na wybudowaniu na planie prostokąta murów obronnych z wieżami w jego rogach. Zamki o analogicznej formie można spotkać także po białoruskiej części Wielńszczyzny w Lidzie oraz w Krewie. Zamki te w średniowieczu tworzyły pierścień okalający stolicę Wielkiego Księstwa Litewskiego. Pielgrzymowanie wieńczy Ostra Brama w Wilnie.
Film z cyklu **Dron-Rekon ku czci NMP** przedstawiający cztery historyczne krainy w czasie Świąt Bożego Narodzenia. Te krainy to kolejno: Warmia, Mazury, Suw...
