SKN przy Klinice Neurorehabilitacji ŚUM

05/07/2024

Pablo Picasso kiedyś powiedział "Sztuka zmywa z duszy kurz codziennego życia"...🧐🎨

Chcielibyśmy Wam przedstawić niezwykłą artystkę, której sztuka towarzyszy w codziennych zmaganiach z chorobą Alzheimera - Panią Halinkę. Nasza pełna pasji bohaterka od wielu lat maluje niesamowite dzieła, nie ustępując chorobie. 🎨

Część z jej obrazów mieliśmy przyjemność zaprezentować na niezwykłej wystawie podczas Tygodnia Starości, przy którego organizacji pomagaliśmy. 🖌

Zachęcamy gorąco do obejrzenie zdjęć i polecamy stronę, na której możecie znaleźć więcej informacji o naszej artystce! 🥰🤩

# Malunki Halunki
www.facebook.com/malunkihalunki

30/03/2024

Cukrowy baranek ma złociste różki
pilnuje pisanek na łączce z rzeżuszki.
A gdy nikt nie patrzy, chorągiewką buja
i cichutko beczy Święte Alleluja. 🐔🐣

Życzymy wszystkim zdrowia, szczęścia i radości,
Julia Węgrzynek-Gallina
Prof. Agnieszka Gorzkowska

24/12/2023

Niech magia Świąt Bożego Narodzenia
wypełnia ciepłem wszystkie mroźne dni,
a blask gwiazd przypomina,
że czasem wystarczy tylko wypowiedzieć życzenia.
Niech rodzinna atmosfera przyniesie chwilę wytchnienia od codziennej pracy, a sylwestrowa zabawa wprowadzi Was z nowym entuzjamem w Nowy Rok! 🎁✨️🎄

Julia Węgrzynek-Gallina
Prof. Agnieszka Gorzkowska

06/12/2023

Hoł hoł hoł!
Dziś Dzień Świętego Mikołaja, dostaliście już jakiś prezent? 🎁
A może tak jak członkowie naszego koła sami postanowiliście być Mikołajem? 😇🎄
Nasze koło wzięło udział w akcji Święty Mikołaj dla Seniora i mamy nadzieję sprawiło dużo radości Panu S. 😃

Radość to nie tylko dostawanie, ale przede wszystkim robienie i dawanie, dlatego zachęcamy do zobaczenia fotorelacji z naszej Mikołajowej przygody 😃

A Ty? Komu dziś zafundujesz uśmiech na twarzy?

16/10/2023

Ruszył kolejny rok akademicki a więc i my ruszamy z działalnością SKN przy Klinice Neurorehabilitacji ŚUM!

Podobnie jak do tej pory nasza działalność będzie obejmować:
• pracę naukową w tematyce szeroko pojętej neurologii oraz rehabilitacji pacjentów neurologicznych, 🧠
• spotkania tematyczne stacjonarnie lub online, podczas których będziemy poszerzać nasze zainteresowania oraz wiedzę,
• uczestniczenie w dyżurach, 🩺
• działalność prospołeczną w różnych formach.🧐

Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych do dokonania wpisu na listę koła w sekretariacie Katedry Neurologii (5 piętro UCK) w godz. 8.00-14.00, w dniach od 18.10 do 27.10.2023. 📅

Pierwsze spotkanie dla wszystkich zapisanych członków SKN Neuorehabilitacji odbędzie się 30.10 o godz. 19 w formie online na teamsie (w zespole koła). 📨

Po dokonaniu wpisu na listę koła prosimy o dołączenie do grupy na fb, gdzie można znaleźć wszystkie ogłoszenia i potrzebne linki: https://www.facebook.com/groups/2118467064919719/

Serdecznie zapraszamy!
Przewodnicząca: Julia Węgrzynek-Gallina
Opiekunka koła: dr hab. n. med. Agnieszka Gorzkowska, prof. SUM

08/04/2023

Z okazji Świąt Wielkiej Nocy składamy najserdeczniejsze życzenia, aby wniosły one w Wasze serca pokój i nadzieję, a czas spędzony w gronie najbliższych pełen był radości i wytchnienia od codziennych trosk 🐣

Prof Agnieszka Gorzkowska
Julia Węgrzynek

05/04/2023

W minionym tygodniu Członkowie naszego Koła ponownie mieli okazję spotkać się z pacjentami z chorobą Parkinsona na zajęciach plastycznych, zachęcających do kreatywnego ćwiczenia sprawności manualnej. 🎨
Tym razem tematyka organizowanych przez nas zajęć nawiązywała do zbliżających się Świąt Wielkanocnych. 🐣
W czasie spotkania stworzono wspólnymi siłami kolorowe kartki świąteczne, a obecni studenci wzięli udział w praktycznej nauce przeprowadzania testów kołków, oceniających sprawność manualną pacjentów.
Zajęcia zakończyły się rozdaniem przygotowanych przez Koło ulotek, zachęcających do kontynuacji ćwiczeń w domach.

Mamy nadzieję, że efekty naszego spotkania będą owocne w nowe pomysły dotyczące kreatywnych aktywności wspomagających sprawność pacjentów.💪

Zachęcamy do obejrzenia fotorelacji i śledzenia naszego profilu!

25/02/2023

Dzięki zaangażowaniu środowisk pacjentów, rodziców i lekarzy, ostatnie lata przyniosły w Polsce istotny postęp w zakresie diagnostyki i dostępu do nowoczesnego leczenia rdzeniowego zaniku mięśni. Ta „medialna” jednostka, dotykająca około 1:8400 osób, stanowi nie lada wyzwanie dla neurologów, którzy do pomocy zaangażowali w szczególności osiągnięcia biologii molekularnej takie jak terapie genowe czy oligonukleotydy. My takich narzędzi w tym poście nie wykorzystamy, ale zapraszamy na klasyczną pigułkę wiedzy na temat SMA 💊

Wspomniany SMA (ang. spinal muscular atrophy) to uwarunkowana genetycznie choroba nerwowo-mięśniowa, której podłoże stanowi mutacja w genie SMN1. Pozbawione dostatecznych stężeń prawidłowego, opiekuńczego białka SMN – survival of motor neuron, komórki nerwowe przednich rogów rdzenia kręgowego stopniowo obumierają. W konsekwencji osłabia się siła unerwianych przez nie mięśni, dochodzi do przykurczów oraz drżeń. Poza ogólnym pogorszeniem się sprawności motorycznej – zaburzeń chodu, problemów z siadaniem – pacjenci cierpią z powodu trudności w przełykaniu i mówieniu, a z racji na wpływ choroby na mięśnie oddechowe, również na upośledzony odruch kaszlu, hipowentylację podczas snu i nawracające infekcje. Brak odpowiedniego napięcia mięśni wpływa negatywnie na rozwój szkieletu, stąd nierzadko pacjent z SMA stanie się bywalcem poradni ortopedycznej z rozpoznaniem skoliozy czy deformacji klatki piersiowej.

Podejrzenie SMA na podstawie obrazu klinicznego i wywiadu rodzinnego weryfikujemy badaniem genetycznym (technika MLPA lub RT-PCR). Natomiast od 1 kwietnia 2021 r. każdy noworodek w Polsce przechodzi taki test w ramach rządowego programu badań przesiewowych, co umożliwia szybkie rozpoznanie choroby i brak zbędnej zwłoki z wdrożeniem leczenia. 💉🩺

Leczenia, jakie możemy prowadzić wykorzystując trzy zarejestrowane, a od 1 września 2022 r. objęte programami lekowymi leki:

Po pierwsze – nusinersen (Spinraza®). Jest to antysensowny oligonukleotyd, mający zdolność do stymulacji alternatywnego splicingu mRNA i składania na bazie genu SMN2 (który posiadamy szczęśliwe „w zapasie” obok genu SMN1), prawidłowych białek opiekuńczych dla neuronów. Lek podajemy przez nakłucie lędźwiowe do kanału kręgowego – niewygodna droga podania jest prawdopodobnie największą trudnością zarówno dla pacjenta, jak i dla personelu medycznego. Kolejny aspekt to dawkowanie, które po podaniu 4 dawek nasycających, należy ponawiać co 4 miesiące w warunkach szpitalnych. Z nusinersenu mogą skorzystać zarówno dzieci, jak i dorośli. Takich pacjentów możemy spotkać np. w szpitalach uniwersyteckich ŚUM na Ligocie i na Ochojcu.

Kolejny lek, tym razem doustny, to rydsyplam (Evrysdi®). Wobec nusinersenu ma identyczny mechanizm działania, ale jest przyjmowany w postaci syropu o smaku truskawkowym, który należy zażywać raz na dobę. Rydsyplam wykorzystamy jeżeli są przeciwwskazania do leczenia nusinersenem u dzieci i dorosłych od 2 miesiąca życia.

Najnowszy i należący do najdroższych na świecie leków to onasemnogen abeparwowek (Zolgensma®). W tym wypadku przy pomocy wektora wirusa AAV9 wszczepiamy do genomu pacjenta prawidłowy transgen SMN1. Co ważne, terapię genową podajemy w jednorazowym wlewie dożylnym, raz na całe życie. To właśnie dlatego onasemnogen jest lekiem z wyboru po rozpoznaniu SMA w programie badań przesiewowych noworodków. Możemy go podać dzieciom do 6 miesiąca życia. Przed podaniem i w trakcie leczenia, konieczne jest stosowanie terapii sterydami, co zabezpiecza pacjenta przed nadmierną reakcją immunologiczną.

Poza farmakologią należy pamiętać o dobraniu dostosowanej do potrzeb pacjenta neurorehabilitacji czy sprzętów medycznych ułatwiających wykonywanie podstawowych czynności, takich jak poruszanie się, samodzielnie jedzenie. We współpracy z różnymi specjalistami i podpierając się osiągnięciami nauki, możemy zapewnić chorym zadowalającą jakość życia 😊

1. Fundacja SMA - https://www.fsma.pl/
2. Zasady refundowanych programów lekowych (plik .doc) - https://www.gov.pl/attachment/3622f90d-c6ab-4b9e-90cb-251082a1bfb6
3. Kolb SJ, Kissel JT. Spinal Muscular Atrophy. Neurol Clin. 2015 Nov;33(4):831-46. doi: 10.1016/j.ncl.2015.07.004. PMID: 26515624; PMCID: PMC4628728. - https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4628728/
4. Schorling DC, Pechmann A, Kirschner J. Advances in Treatment of Spinal Muscular Atrophy - New Phenotypes, New Challenges, New Implications for Care. J Neuromuscul Dis. 2020;7(1):1-13. doi: 10.3233/JND-190424. PMID: 31707373; PMCID: PMC7029319. - https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7029319/
5. Nusinersen -https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/spinraza-epar-summary-public_pl.pdf
6. Rysdyplam -https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/evrysdi-epar-medicine-overview_pl.pdf
7. Onasemnogen abeparwowek -https://www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zolgensma-epar-medicine-overview_pl.pdf

16/01/2023

Na dzisiejszym spotkaniu koła mieliśmy okazję wysłuchać prezentacji na temat aktualnych możliwości leczenia farmakologicznego w migrenie. 💊
Zostały nam przedstawione dotychczas znane formy leczenia jak tryptany i NLPZ jak również nowowprowadzone leki związane z niedawno uruchomionym programem lekowym. 🧪
Dowiedzieliśmy się jaki jest schemat leczenia migreny przewlekłej i epizodycznej oraz jak i kiedy stosujemy leczenie profilaktyczne.

W programie lekowym wyróżniamy dwie linie: pierwszą z nich jest leczenie toksyną botulinową a drugą przeciwciała przeciw CGRP, który odgrywa znaczącą rolę w patofizjologii migreny. Poznaliśmy też nową grupę leków - gepanty, które stosowane doraźnie w trakcie napadu mają wysoką skuteczność i przewyższają pozytywnymi skutkami tryptany. 🧠

Zachęcamy do zapozanania się z literaturą:
1. Boczarska-Jedynak, Magdalena, et al. “Komentarz Ekspertów Sekcji Bólu Głowy Polskiego Towarzystwa Neurologicznego Oraz Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy Do Programu Leczenia Migreny Przewlekłej (B.133) Narodowego Funduszu Zdrowia.” Polski Przegląd Neurologiczny, vol. 18, no. 4, 25 Nov. 2022, https://doi.org/10.5603/ppn.a2022.0027.
2. Kamińska-Słyk, Nina. “Migrena – Diagnostyka i Leczenie.” Migrena News, vol. 4, no. 3, ser. 14, 2021, pp. 69–74. 14, http://www.ptbg.pl/ptbg.php?opc=MI. Accessed 14 Jan. 2023.
3. Rożniecki, Jacek. “Leczenie Migreny Przewlekłej — Zalecenia Opracowane Przez Grupę Ekspertów Polskiego Towarzystwa Bólów Głowy i Sekcji Badania Bólu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego Na Podstawie Międzynarodowych Zaleceń i Najnowszej Literatury.” Polski Przegląd Neurologiczny, vol. 14, no. 2, 2018, pp. 60–66.
4. Waliszewska-Prosół, Marta. “Migrena -Współczesne Metody Leczenia, Przyszłe Terapie.” Polski Przegląd Neurologiczny, vol. 17, no. 1, 2021, https://doi.org/10.5603/PPN.2021.0003.

24/12/2022

Z okazji Świąt Bożego Narodzenia składamy
najszczersze życzenia: zdrowia, miłości,
szczęścia i wszelkiej pomyślności.
Niech ten czas spędzony w gronie najbliższych
będzie dla Was momentem odpoczynku
i wytchnienia od codziennych obowiązków,
a Nowy Rok spełnił nadzieje z nim związane,
i udało się z sukcesem zrealizować wszystkie plany.

Prof. Agnieszka Gorzkowska
Julia Węgrzynek

17/12/2022

W dzisiejszym poście pora na nowości ze świata stwardnienia rozsianego (łac. sclerosis multiplex), ponieważ od listopada tego roku wprowadzono nowe programy lekowe, które mają zwiększyć skuteczność leczenia oraz dają szansę na terapię pacjentów do tej pory pomijanych w terapiach lekowych. 🧠💊
Na początek jednak kilka informacji o samej diagnozie i klasyfikacji SM.

Podstawę rozpoznania SM stanowi potwierdzenie rozsiania zmian w przestrzeni i w czasie , czyli wykazanie zespołu objawów neurologicznych wynikających z różnych lokalizacyjnie zmian demielinizacyjnych, które powstały niejednoczasowo. Kryteria stosowane do rozpoznania choroby to kryteria McDonalda z 2017r.
Najnowsza klasyfikacja SM wyróżnia postać rzutowo-remitującą, wtórnie postępującą oraz pierwotnie postępującą postać choroby, a także zespół klinicznie izolowany i zespół radiologicznie izolowany.

Wśród obecnie stosowanych leków, mających na celu hamowanie progresji choroby wyróżniamy leczenie I linii (m.in. interferony, octan glatirameru, fumaran dimetylu,teryflunomid) , które zwykle charakteryzuje się niższą skutecznością i mniejszą ilością działań niepożądanych. Leki II linii (fingolimod, kladrybina, okrelizumab, natalizumab, alemtuzumab) to terapie obarczone większym ryzykiem działań niepożądanych ale dużo bardziej skuteczne.💉

Od listopada tego roku dostępne są nowe refundowane leki I linii leczenia (ozanimod, ponesimod i ofatumumab) oraz zarejestrowany dla postaci wtórnie postępującej siponimod.
Jest to istotna nowość w programach lekowych, ponieważ jak dotąd żaden lek w Polsce nie był dostępny w leczeniu postaci wtórnie postępującej.
Ozanimod, ponesimod i siponimod działają na receptor sfingozyno-1-fosforanu 1 (S1P), znajdującym się na limfocytach, blokująć ich wyjście z węzłów chłonnych, co skutkuje zmniejszeniem limfocytów we krwi obwodowej. Ofatumumab natomiast jest przeciwciałem monoklonalnym (IgG1) anty-CD20. Cząsteczka CD20 występuje na limfocytach B i w niewielkim odsetku również na aktywowanych limfocytach T. Wiązanie ofatumumabu z CD-20 indukuję lizę limfocytów, prowadząc do zmniejszenia ich ilości. Co ciekawe, lek ten był stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki limfocytowej. 🧬🧪

Po telegraficznym skrócie, zachęcamy do zgłębienia tematu choroby oraz dostępnych w Polsce metod leczenia:
1. www.ptsr.org.pl/strona/64,programy-lekowe
2. www.nfz.gov.pl/gfx/nfz/userfiles/_public/dla_pacjenta/fop/stwardnienie_rozsiane_-_przewodnik_dla_pacjenta.pdf
3. Ghasemi N, Razavi S, Nikzad E. Multiple Sclerosis: Pathogenesis, Symptoms, Diagnoses and Cell-Based Therapy. Cell J. 2017 Apr-Jun;19(1):1-10. DOI: 10.22074/cellj.2016.4867.
4. Adamczyk-Sowa M, Kalinowska A, Siger M, i in.Diagnostyka stwardnienia rozsianego. Rekomendacje Sekcji Stwardnienia Rozsianego i Neuroimmunologii Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. Pol. Przegl. Neurol 2021;17(4):149-164. DOI: 10.5603/PPN.2021.0028
5. www.ema.europa.eu/en/documents/product-6. information/ponvory-epar-product-information_pl.pdf
7. www.ema.europa.eu/en/documents/overview/zeposia-epar-medicine-overview_pl.pdf
8. www.ema.europa.eu/en/documents/overview/mayzent-epar-medicine-overview_pl.pdf
9. www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/kesimpta-epar-product-information_pl.pdf

30/11/2022

Na ostatnim spotkaniu koła, jeden z naszych kolegów opowiadał wyczerpująco o zaburzeniach neurologicznych występujących po infekcji COVID-19. 🗣
Wśród poruszanych zagadnień było m.in. dobrze znane w mediach pojęcie „mgły mózgowej”, które sobie wyjaśnialiśmy. Inną ciekawą kwestią omówioną podczas prezentacji były mechanizmy prowadzące do wystąpienia objawów neurologicznych po przebytej infekcji, które również szczegółowo omówiliśmy na podstawie najnowszych badań. 🧠📊

Jeśli temat Was zainteresował to poniżej znajdziecie artykuły, które szeroko omawiają wspomniane zagadnienia:
- Zubair AS, McAlpine LS, Gardin T, Farhadian S, Kuruvilla DE, Spudich S. Neuropathogenesis and Neurologic Manifestations of the Coronaviruses in the Age of Coronavirus Disease 2019: A Review. JAMA Neurol. 2020 Aug 1;77(8):1018-1027. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32469387/
- Premraj L, Kannapadi NV, Briggs J, Seal SM, Battaglini D, Fanning J, Suen J, Robba C, Fraser J, Cho SM. Mid and long-term neurological and neuropsychiatric manifestations of post-COVID-19 syndrome: A meta-analysis. J Neurol Sci. 2022 Mar 15;434:120162.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35121209/
- Raveendran AV, Jayadevan R, Sashidharan S. Long COVID: An overview. Diabetes Metab Syndr. 2021 May-Jun;15(3):869-875. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33892403/

Fatigue, cognitive dysfunction (brain fog, memory issues, attention disorder) and sleep disturbances appear to be key features of post-COVID-19 syndrome. Psychiatric manifestations (sleep disturbances, anxiety, and depression) are common and increase significantly in prevalence over time. Randomised...