Instytut Fizyki Jądrowej PAN

18/12/2025

📘🔬 „Barwy nauki” to bezpłatny e-book przygotowany z okazji 70-lecia Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, który zamiast suchych faktów pokazuje prawdziwą pasję odkrywania świata.
To opowieść o pasji poznawania świata i ciekawości, która od dekad napędza krakowskich naukowców do odkrywania kolejnych tajemnic przyrody. 🌍✨

W publikacji można znaleźć m.in. historie poszukiwań nieznanych fizyce cząstek, opisy detektorów promieniowania pracujących na pokładzie załogowego statku kosmicznego okrążającego Księżyc 🚀🌕, badania materii we wnętrzach planet-olbrzymów czy zastosowanie multifraktali w wykrywaniu procesów degeneracyjnych mózgu. ⚛️
Bogato ilustrowana, 47-stronicowa książka to wybrane rozdziały jubileuszowego wydawnictwa IFJ PAN i doskonała propozycja na świąteczną lekturę 🎄📖 — dostępna bezpłatnie online.

https://press.ifj.edu.pl/news/2025/12/17/Barwy_nauki.pdf

https://press.ifj.edu.pl/

̨żka

18/12/2025

Z okazji Świąt Bożego Narodzenia
Składamy najserdeczniejsze życzenia spokoju, zdrowia oraz radości płynącej z rodzinnych spotkań.

Niech ten świąteczny czas sprzyja chwili wytchnienia, refleksji oraz nabieraniu nowej energii do podejmowania kolejnych wyzwań naukowych i zawodowych.

Wesołych Świąt Bożego Narodzenia oraz szczęśliwego Nowego Roku.

03/12/2025

Dane z LHC potwierdzają poprawność nowego modelu produkcji hadronów – i testują fundamenty mechaniki kwantowej ✨

Kipiący taniec kwarków i gluonów w zderzeniach protonów może wyglądać na pełen chaosu, ale najnowsze dane z LHC pokazują, że natura gra według bardzo precyzyjnych, kwantowych zasad. Udoskonalony model produkcji hadronów ujawnia, że to, co wydawało się swobodną ewolucją cząstek, w rzeczywistości jest zaskakująco uporządkowane. 🔬✨

więcej:
https://press.ifj.edu.pl/news/2025/12/03/

27/11/2025

📢 Join us for the 28th EURADOS Webinar
🕒 Radiological Consequences of an Attack with Nuclear Weapons
🗓️ Thursday, 27 November 2025 | 15:00–16:00 CET

Registration link you can find below in section comments.

Understanding the real radiological impact of a nuclear explosion is crucial for emergency preparedness, public communication, and risk assessment. This webinar brings scientific evidence into a topic that is often dominated by fear rather than facts.

🌍 What to expect
A nuclear explosion produces ionising radiation both at the moment of detonation and through subsequent environmental contamination. While sheltering can greatly reduce acute exposure, long-term effects remain a concern — but what does the science actually say?

📊 This webinar will address:
• Realistic risks of leukemia and solid cancers after exposure
• What we know about hereditary effects
• How fetal exposure varies with gestational age
• Why some population risks are lower than commonly assumed
• What this means for radiation protection today

🎤 Speaker
Prof. Paweł Olko, Institute of Nuclear Physics, Polish Academy of Sciences
– Specialist in proton radiotherapy, dosimetry, and radiation risk
– Member of EURADOS WG9
– Member of the European Commission Article 31 Expert Group
– Commissioner of the ICRU

💡 This webinar is open to everyone — scientists, regulators, medical physicists, emergency planners, and anyone interested in evidence-based understanding of nuclear risks.

👉 Let’s bring clarity to a topic where facts matter more than ever.

25/11/2025

🌠 W rozgwieżdżoną noc każdy z nas choć raz widział „spadającą gwiazdę”.
Czy rzeczywiście coś spada z nieba – i czy to naprawdę gwiazda? 🌌✨

W filmie dr hab. Paweł Jochym z Instytutu Fizyki Jądrowej 🏛️🔭 tłumaczy,
czym są meteory ☄️, jak powstają ich świetliste ślady 🌟 i dlaczego niektóre noce – jak te z sierpniowymi Perseidami 🌙✨ – są dla astronomów prawdziwym świętem 🔭🎇.

Dowiemy się też, jak naukowcy potrafią liczyć meteory 📊, by lepiej poznać przestrzeń wokół Ziemi 🌍 i zrozumieć, jak dynamiczny jest nasz kosmiczny sąsiad 🚀🪐.

21/11/2025

Promieniowanie jonizujące, to takie, które odrywa elektrony od atomów ⚛️,
zmienia strukturę chemiczną cząstek 🧪, przerywa nić DNA 🧬
i przez to powoduje znacznie większe uszkodzenia ⚠️.
Dlatego musimy mierzyć dawki szczególnie starannie 📏🧫.

Prof. Paweł Olko 👨‍🏫 w rozmowie z Tomaszem Tarnawskim 🎤
mówi o sekretach mierzenia małych i dużych dawek promieniowania jonizującego ☢️,
o straszeniu nas promieniowaniem 😱, leczeniu raka 🎗️ i obawach przed wojną jądrową 🌍💥.

Dowiadujemy się, jak można mierzyć wielkość tych dawek za pomocą tak zwanych dawkomierzy osobistych 📟.
Co wydaje się zaskakujące – informacje o pochłoniętej dawce można
pozyskać nawet za pomocą zwykłej soli kuchennej 🧂, czy z telefonu komórkowego 📱.
To tak zwana dozymetria awaryjna 🚨, która pozwala oszacować dawkę nawet w warunkach, gdy dana
napromieniowana osoba nie miała przy sobie dawkomierza.

O tych i innych ciekawych zagadnieniach opowiada nasz film 🎥✨.

20/11/2025

Politechnika Gdańska

20/11/2025

📧 192.86.14.0

35 lat temu, 20 listopada, pierwsza wiadomość e-mail dotarła z CERN do Polski.
Zaledwie dzień wcześniej Departament Obrony USA przydzielił numer IP, włączając IFJ, a tym samym Polskę, do światowej sieci. Otworzyło to naszym naukowcom drogę do szybkiej wymiany informacji z partnerami z innych ośrodków badawczych. W tamtym czasie nikt nie przewidywał, jak głęboko internet zmieni nasze życie — pełną wagę tego wydarzenia potrafimy docenić dopiero dziś.
Więcej znajdziesz tutaj: https://www.ifj.edu.pl/instytut/poczatki-internetu.php

👉 Dziś również nie ustajemy w wysiłkach nad rozbudową specjalistycznej infrastruktury naukowej oraz nad rozwojem nowych metod i urządzeń, które — podobnie jak internet w latach 90. — potrzebują czasu, by stać się powszechnym narzędziem.

Nie wiemy jeszcze, które z naszych współczesnych osiągnięć IFJ PAN będą wspominane za 35 lat jako przełom.
Czy będzie to nowa metoda radioterapii protonowej?
Przełomowy farmaceutyk zwiększający skuteczność terapii?
System rozproszonej ochrony radiologicznej?
A może jedno z naszych najnowszych odkryć, którego znaczenia jeszcze nie dostrzegamy?

Dziś tworzymy fundamenty, których znaczenie pokaże dopiero przyszłość.

18/11/2025

🌌 Kosmiczne neutrina – posłańcy z głębi Wszechświata ⚛️

Czy można „usłyszeć” echo wybuchu supernowej 💥⭐ albo tajemnicze sygnały z czarnych dziur 🕳️✨?
Kluczem do tego są neutrina – cząstki tak nieuchwytne, że potrafią przeniknąć całą Ziemię 🌍,
nie zostawiając niemal żadnego śladu 👀.

Film wprowadza nas w niezwykły świat fizyki cząstek elementarnych ⚛️🔬 –
od hipotezy Wolfganga Pauliego 👨‍🔬📜 po współczesne eksperymenty, takie jak P-One 🧊🎯,
które próbują złapać te kosmiczne „duchy materii” 🌌.

To opowieść o cierpliwości naukowców 🧠⌛ i o granicach ludzkiej zdolności poznania Wszechświata 🌠🤯.

14/11/2025

🧬💻🔬 Kontrowersyjne badania naukowe: Nanotechnologia, Modyfikacje genetyczne GMO, Komputery kwantowe

W ramach programu "Kanapa fizyków" 🛋️👨‍🔬👩‍🔬 rozmawiamy o intrygujących zagadnieniach naukowych:

Nanotechnologia 🧪⚛️

GMO 🌱🧬

Komputery kwantowe 💻⚡

13/11/2025

Zapraszamy na listopadowe spotkanie AGH NAUKA gdzie gościem będzie nasz pracownik, prof. Jerzy W. Mietelski
Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie
Szczegóły poniżej:

🏭 Jakie procedury obowiązują w przypadku sytuacji awaryjnych w sektorze energetycznym?
❓ Na co wtedy zwrócić uwagę i co powinniśmy robić?
🌎 Czego uczą nas doświadczenia z przeszłości i jak możemy wzmocnić kulturę bezpieczeństwa oraz świadomość społeczną?

Podczas listopadowego AGH NAUKA spotkania porozmawiamy z prof. Jerzym W. Mietelskim z Instytut Fizyki Jądrowej PAN o zasadach bezpieczeństwa, edukacji społecznej i odpowiedzialności w kontekście energetyki jądrowej. 🔋

🗓 18 listopada, godz. 17.00.
📍 Klub Gwarek (ul. Reymonta 17) lub online na YouTube AGH.
🗣 Prowadzenie: red. Ewa Szkurłat.
🎟️ Wstęp wolny!

Zapraszamy! 👋🏻 Więcej informacji w wydarzeniu 🔗 Skażenia radioaktywne: wiedza, która może uratować życie – AGH NAUKA spotkania (nr 38)

10/11/2025

Film ten opowiada ciekawą historię, jak spektrometr Ramana 📊🔍
(czyli mikroskop sprzężony ze spektrometrem wykorzystującym tzw. efekt Ramana ⚡)
może sprawdzić prawdziwość kamieni szlachetnych 💍💎.
Ale nie tylko. Ta inteligentna maszyna 🤖 potrafi skanować
próbki biologiczne 🧫, i dla każdego pojedynczego piksela takiego obrazu
potrafi zbierać widma substancji, które widzi pod tym mikroskopem 🔬🌈.
Potrafi nawet więcej: potrafi tak pogrupować widma pochodzące
z różnych partii obrazu, że rozpoznaje różne części obserwowanych komórek 🧬🧪.

Dzięki temu zastępuje to dawną żmudną i kosztowną technikę
barwienia próbek medycznych 🎨🩺.