Zakład Biologii Antarktyki IBB PAN

Zakład Biologii Antarktyki IBB PAN Dane kontaktowe, mapa i wskazówki, formularz kontaktowy, godziny otwarcia, usługi, oceny, zdjęcia, filmy i ogłoszenia od Zakład Biologii Antarktyki IBB PAN, Nauka, technologia i inżynieria, Adolfa Pawińskiego 5A, Ochota.

Zakład Biologii Antarktyki w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN prowadzi badania nad funkcjonowaniem ekosystemów Antarktyki – jednego z najbardziej unikalnych i wrażliwych środowisk na Ziemi.

🚑🐧 Medyk/Medyczka poszukiwani na Polską Stację Antarktyczną im. H. Arctowskiego! ❄️Praca z widokiem na lodowce i pingwin...
14/05/2026

🚑🐧 Medyk/Medyczka poszukiwani na Polską Stację Antarktyczną im. H. Arctowskiego! ❄️

Praca z widokiem na lodowce i pingwiny zamiast korków i szpitalnych korytarzy 😉
Weź udział w 51. Polskiej Wyprawie Antarktycznej!

⏳ Rekrutacja trwa tylko do 31 maja!
📌 Link w komentarzu.

Podaj dalej - może szukamy kogoś z Twoich znajomych? 🌍

🧪❄️ 𝗖𝘇𝘆 𝗹𝗼𝗱𝗼𝘄𝗰𝗲 𝗺𝗼𝗴𝗮̨ 𝘀𝗸𝗿𝘆𝘄𝗮𝗰́ 𝗻𝗶𝗲𝘇𝗻𝗮𝗻𝗲 𝘁𝗼𝗸𝘀𝘆𝗻𝘆?Nawet w najbardziej ekstremalnych środowiskach Ziemi mikroorganizmy potr...
13/05/2026

🧪❄️ 𝗖𝘇𝘆 𝗹𝗼𝗱𝗼𝘄𝗰𝗲 𝗺𝗼𝗴𝗮̨ 𝘀𝗸𝗿𝘆𝘄𝗮𝗰́ 𝗻𝗶𝗲𝘇𝗻𝗮𝗻𝗲 𝘁𝗼𝗸𝘀𝘆𝗻𝘆?

Nawet w najbardziej ekstremalnych środowiskach Ziemi mikroorganizmy potrafią zaskakiwać naukowców. Badania prowadzone z udziałem Krzysztofa Zawieruchy pokazują, że polarne sinice mogą wpływać na organizmy żywe w sposób, którego wcześniej się nie spodziewano. 🌍🔬

Cyjanobakterie, znane także jako sinice, to najstarsze organizmy fotoautotroficzne na Ziemi. Zasiedlają zarówno ekosystemy słodkowodne jak i morskie, możemy je znaleźć na skałach czy w glebie. Stanowią one ważny komponent biomasy, tworzą maty zasiedlane przez liczne mikroorganizmy, biorą udział w konsumpcji CO2 z atmosfery, ale produkują też toksyny.

Krzysztof Zawierucha miał okazję brać udział w badaniach dotyczących toksyn produkowanych przez sinice oraz ich wpływu na przeżywalność wioślarek jako organizmu modelowego. W badaniach wykorzystano szczepy sinic pochodzących ze środowisk morskich oraz słodkowodnych, włączając także szczepy lodowych sinic zebranych w regionach polarnych (Microcoleus autumnalis oraz Phormidesmis priestleyi).

W badanych szczepach z lodowców nie wykryto toksyn, jednak ku zaskoczeniu naukowców, obecność w wodzie substancji wyizolowanych z Microcoleus autumnalis wpływała negatywnie na przeżywalność wioślarek. Jedne z wielu wniosków płynących z pracy sugerują, że sinice na lodowcach mogą produkować nierozpoznane jeszcze substancje toksyczne.

Artykuł na ten temat ukazał się w czasopiśmie Journal of Phycology (https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jpy.70173).

🐧❄️ Antarktyka pachnie… życiem ❄️🐧Antarktyka wielu osobom kojarzy się z pustynią lodu. Tymczasem jedno z najbardziej tęt...
07/05/2026

🐧❄️ Antarktyka pachnie… życiem ❄️🐧

Antarktyka wielu osobom kojarzy się z pustynią lodu. Tymczasem jedno z najbardziej tętniących życiem siedlisk tego regionu… pachnie amoniakiem i pingwinimi odchodami.

Kolonie pingwinów białookich to prawdziwe biologiczne „oazy” na skalistych wybrzeżach Antarktyki. Tysiące ptaków przez kilka miesięcy gromadzą się w jednym miejscu, pozostawiając po sobie ogromne ilości guana. I choć trudno nazwać je romantycznym elementem krajobrazu, to właśnie ono napędza całe lokalne ekosystemy.

Świeże pingwinie odchody są pełne związków azotu, przede wszystkim kwasu moczowego. Gdy zaczyna on rozkładać się dzięki aktywności mikroorganizmów, do atmosfery uwalnia się amoniak. Wokół kolonii tworzy się charakterystyczna „ammonia shadow” -amoniakalna chmura, która nawozi okoliczne skały i gleby. Dzięki niej w miejscach, które normalnie byłyby niemal martwe biologicznie, wyrastają intensywnie zielone płaty antarktycznej trawy, glonów i kolorowych porostów.

Co ciekawe, samo guano również jest osobnym mikrokosmosem. W świeżych odchodach dominują bakterie pochodzące z jelit pingwinów - mikroorganizmy przyzwyczajone raczej do ciepłego wnętrza ptasiego organizmu niż do antarktycznego chłodu. Z czasem materiał ten zostaje jednak skolonizowany przez wyspecjalizowane bakterie środowiskowe, zdolne do życia w niskich temperaturach i rozkładania trudnych substancji, takich jak kwas moczowy czy tłuszcze z kryla.

Pingwinisko okazuje się więc czymś znacznie więcej niż tylko miejscem lęgowym ptaków. To ogromny bioreaktor, w którym współpracują zwierzęta, bakterie, grzyby, glony i porosty. Bez „śmierdzącego” amoniaku większość życia lądowego w tych miejscach po prostu by nie istniała.

Nasze badania pokazały również, że porosty rosnące w pobliżu kolonii pingwinów mają zupełnie inne społeczności bakterii niż te z ubogich, jałowych terenów oddalonych od ptaków. Innymi słowy - pingwiny pośrednio kształtują mikrobiologiczny krajobraz Antarktyki.

Patrząc na antarktyczne pingwinisko, łatwo zobaczyć tylko hałas, błoto i zapach. Ale pod mikroskopem okazuje się ono jednym z najbardziej niezwykłych i złożonych ekosystemów na Ziemi.

A tym o wrażliwym powonieniu możemy tylko, parafrazując hasło z kabaretu Olgi Lipińskiej, poradzić:
„Idźta przez moreny, brzegiem pingwin smrodzi”. 😉

👇 English version below 👇

🐧❄️ Antarctica smells… like life ❄️🐧

Many people imagine Antarctica as an icy desert. Yet one of the continent’s richest and most vibrant habitats smells strongly of ammonia and penguin guano.

Adélie penguin colonies are true biological “oases” scattered along the rocky Antarctic coastline. Thousands of birds gather in the same place for months, leaving behind enormous quantities of guano. Hardly the most romantic feature of the landscape - but it fuels entire local ecosystems.

Fresh penguin guano is rich in nitrogen compounds, especially uric acid. As microorganisms begin to break it down, ammonia is released into the atmosphere. Around the colonies, a characteristic “ammonia shadow” forms - an ammonia-rich cloud that fertilises nearby rocks and soils. Thanks to this natural fertiliser, places that would otherwise be almost barren become covered in vivid patches of Antarctic grass, algae and colourful lichens.

The guano itself is also a fascinating microcosm. Fresh deposits are initially dominated by bacteria from penguin intestines - microorganisms adapted to the warm interior of bird bodies rather than Antarctic cold. Over time, however, the material becomes colonised by specialised environmental bacteria capable of surviving low temperatures and breaking down complex compounds such as uric acid and krill fats.

In practice, penguin rookeries are far more than nesting grounds. They are enormous natural bioreactors where animals, bacteria, fungi, algae and lichens all interact. Without this rather “fragrant” ammonia, much of Antarctica’s terrestrial life simply would not exist.

Our research has also shown that lichens growing near penguin colonies host completely different bacterial communities from those found in poor, barren areas far away from birds. In other words, penguins indirectly shape the microbial landscape of Antarctica.

At first glance, an Antarctic penguin rookery may seem like little more than noise, mud and smell. Under the microscope, however, it turns out to be one of the most remarkable and complex ecosystems on Earth.

And for those with particularly sensitive noses… perhaps it’s best to take the long way round the moraine. 😉

🔬 Nauka w Polsce potrzebuje realnego wsparcia. Teraz.Jako Zakład Biologii Antarktyki popieramy inicjatywę „3% na naukę” ...
06/05/2026

🔬 Nauka w Polsce potrzebuje realnego wsparcia. Teraz.

Jako Zakład Biologii Antarktyki popieramy inicjatywę „3% na naukę” i apel o zwiększenie finansowania nauki oraz szkolnictwa wyższego w Polsce.

Dlaczego to ważne?
Bo nauka to konkretne rozwiązania dla świata, w którym żyjemy:

❄️ badania zmian klimatu i ochrony środowiska
🧬 rozwój medycyny i nowych technologii
🌍 bezpieczeństwo zdrowotne i ekologiczne
🚀 innowacje napędzające gospodarkę

Także badania polarne pomagają zrozumieć procesy, które wpływają na przyszłość całej planety.

Tymczasem polska nauka od lat pozostaje niedofinansowana. Coraz trudniej prowadzić ambitne projekty, rozwijać laboratoria i zatrzymywać młodych naukowców w kraju. Nie chcemy, aby jedynym rozwiązaniem był wyjazd za granicę albo odejście z nauki.

📢 Link do petycji znajdziecie w komentarzu 👇

✊ Zachęcamy również do udziału w proteście przeciwko wygaszaniu sektora nauki:

📅 27 maja (środa), godz. 13:00
📍 Pomnik Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego w Warszawie (przy Sejmie RP)

Nauka nie może czekać.
Jeśli zgadzasz się, że przyszłość Polski powinna opierać się na wiedzy i innowacjach - udostępnij ten post dalej.

🇵🇱 Dziś międzynarodowy dzień fanów Gwiezdnych Wojen 🌌Nawet w Antarktyce Moc jest silna (podobnie jak wiatr) 🐧❄️🇬🇧 May th...
04/05/2026

🇵🇱 Dziś międzynarodowy dzień fanów Gwiezdnych Wojen 🌌

Nawet w Antarktyce Moc jest silna (podobnie jak wiatr) 🐧❄️

🇬🇧 May the Fourth be with you… even in Antarctica - where the Force is strong, and so is the wind!🐧❄️

29/04/2026

Między miękkimi limonkowozielonymi kobiercami mat mikrobialnych przemieszczają się czerwone widłonogi i półprzezroczyste skrzelopływki, a przy dnie pełzają larwy muchówek. Ten kolorowy, ruchliwy świat trudno skojarzyć z miejscem, które zwykle wyobrażamy sobie jako lodową pustynię.

Antarktyka kojarzy się najczęściej z niekończącą się bielą lodu, surowym zimnem i niemal całkowitym brakiem życia. Jednak istnieją tu także obszary wolne od lodu. Latem, gdy śnieg topnieje, w zagłębieniach terenu pojawiają się niewielkie jeziora słodkowodne.

Przez kilka miesięcy południowego lata (około 3–4 miesiące) te niepozorne zbiorniki zamieniają się w zaskakująco tętniące życiem ekosystemy.

Pod powierzchnią wody można spotkać skrzelopływki antarktyczne (Branchinecta gaini), skorupiaki nazywane czasem „bajkowymi krewetkami” (ang. fairy shrimp). Samice noszą charakterystyczne niebiesko-zielone jaja, a samce wyróżniają się silnie rozbudowanymi czułkami, którymi chwytają samice podczas kopulacji.

W toni wodnej pływają również intensywnie czerwone widłonogi Boeckella poppei, a przy dnie można dostrzec ciemnoszare larwy muchówki Parochlus steinenii – jednego z nielicznych owadów żyjących w regionie antarktycznym.

Dno i skały spowija charakterystyczna, brunatna, żółta, zielona lub purpurowa warstwa mat mikrobialnych – złożonych zespołów wielu gatunków glonów, grzybów i bakterii. To właśnie one odpowiadają za produkcję pierwotną i obieg węgla, stanowiąc podstawę lokalnej sieci pokarmowej i tworząc środowisko dla wielu innych organizmów.

Tematyka słodkowodnych ekosystemów Antarktyki jest często podejmowana w naszym zakładzie. Nasz doktorant Stanisław Cukier specjalizuje się w skrzelonogach i bada widoczne na nagraniu skrzelopływki antarktyczne. Dr Joanna Plenzler inwentaryzuje jeziora na Wyspie Króla Jerzego oraz mapuje i analizuje strukturę ich dna.

Dr Jakub Grzesiak bada mikroorganizmy występujące w matach mikrobialnych.

Ciekawostka 💡: choć woda w stanie ciekłym występuje przez kilka miesięcy w roku, wiele organizmów potrafi przetrwać długą antarktyczną zimę w postaci stadiów przetrwalnych ukrytych w osadach dna. Na nagraniu widoczne są jasne odznaczające się na dnie cysty Branchinecta gaini które odporne są na wysychanie jak i zamarzanie.

🐧 Dziś Światowy Dzień Pingwina!Obchodzony 25 kwietnia dzień został ustanowiony, aby upamiętnić coroczną migrację pingwin...
25/04/2026

🐧 Dziś Światowy Dzień Pingwina!

Obchodzony 25 kwietnia dzień został ustanowiony, aby upamiętnić coroczną migrację pingwinów Adeli na północ oraz zwiększać świadomość na temat ochrony pingwinów i zmian zachodzących w środowisku Antarktyki.

Na zdjęciu wyjątkowo stylowy pingwin białobrewy gotowy do świętowania! ;)

Pingwiny przypominają nam, jak unikalne i jednocześnie wrażliwe są ekosystemy Antarktyki. Chrońmy je dziś i każdego dnia! ❄️

🐧 Today is World Penguin Day!

Celebrated on April 25, this day was established to mark the annual northward migration of Adélie penguins and to raise awareness about penguin conservation and the changing Antarctic environment.

On the photo you can see one very stylish Gentoo penguin, all dressed up and ready for the party! ;) 🌿

Penguins remind us how unique and fragile Antarctic ecosystems are. Let’s protect them today and every day! ❄️

🇬🇧⬇️Gdzie gniazdują pingwiny? 🐧Pingwiny to ptaki morskie - większość życia spędzają w oceanie, ale aby przystąpić do lęg...
21/04/2026

🇬🇧⬇️Gdzie gniazdują pingwiny? 🐧

Pingwiny to ptaki morskie - większość życia spędzają w oceanie, ale aby przystąpić do lęgów, muszą wyjść na ląd, gdzie tworzą kolonie. W Antarktyce trzy gatunki pingwinów z rodzaju Pygoscelis budują gniazda z dostępnych kamieni na obszarach wolnych od lodu. Czy zastanawialiście się kiedyś, jak wybierają miejsca na gniazda i czy mają określone preferencje siedliskowe? 🤔

Wybór miejsca gniazdowania przez ptaki nie jest przypadkowy, lecz
stanowi złożony, wieloskalowy proces zależny zarówno od cech środowiska, jak i od oddziaływań biologicznych. Na wybór miejsca wpływają czynniki abiotyczne, takie jak wysokość nad poziomem morza, nachylenie stoku czy mikroklimat. Istotne są także czynniki biotyczne, m.in. ryzyko drapieżnictwa, interakcje społeczne, dostęp do zasobów oraz konkurencja wewnątrz- i międzygatunkowa. Ptaki podejmują przy tym kompromisy między korzyściami i ryzykiem - miejsca położone wyżej lub bardziej eksponowane mogą graniczać zalewanie i akumulację śniegu, ale jednocześnie zwiększać widoczność gniazda dla drapieżników. Terytorializm, fenologia
oraz rozmieszczenie najlepszych jakościowo miejsc mogą dodatkowo nasilać konkurencję o przestrzeń lęgową. W niektórych przypadkach ptaki wykorzystują także informację społeczną i wybierają miejsca blisko osobników własnego gatunku, nawet jeśli warunki środowiskowe nie są tam optymalne. W gęstych koloniach istotną rolę odgrywa również mikrotopografia, ponieważ nawet niewielkie różnice w ukształtowaniu terenu mogą wpływać na odpływ wody, warunki termiczne i dostępność miejsca. Preferencje siedliskowe mogą być stałe w całym zasięgu gatunku albo zmieniać się zależnie od dostępności siedlisk i lokalnych ograniczeń sukcesu lęgowego.

Małgorzata Korczak-Abshire wraz z grupą naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego przeanalizowała preferencje miejsc gniazdowania trzech gatunków pingwinów z rodzaju Pygoscelis - pingwina białookiego (Pygoscelis adeliae), białobrewego (P. papua) i maskowego (P. antarcticus) - na wyspach Króla Jerzego i Ardley w Zachodniej Antarktyce. Wyniki pokazały, że wybór miejsc lęgowych wyraźnie różni się między gatunkami i zależy od cech rzeźby terenu, takich jak wysokość nad poziomem morza, odległość od brzegu, nachylenie stoku i warunki hydrologiczne. Pingwiny białookie częściej gniazdowały wyżej i dalej od morza, pingwiny maskowe bliżej wybrzeża, natomiast pingwiny białobrewe wybierały miejsca o najniższym ryzyku gromadzenia się wody. Oznacza to, że nawet na niewielkich, wolnych od lodu obszarach Antarktyki poszczególne gatunki wykorzystują środowisko w odmienny sposób.

W badaniach wykorzystano dane z lotów bezzałogowych samolotów dalekiego zasięgu (na dystansie 96 km i 102 km), wysokorozdzielcze modele terenu oraz analizy GIS, co pozwoliło na szczegółową, ilościową i mało inwazyjną ocenę siedlisk lęgowych. Wyniki poszerzają wiedzę o ekologii przestrzennej pingwinów i pokazują, że nowoczesne narzędzia teledetekcyjne mogą pomóc w prognozowaniu zmian siedliskowych związanych z ociepleniem klimatu.

📘 Więcej w publikacji:
Korczak-Abshire, M., Jaworska, K.E., Pabjanek, P., Kycko, M. and Zmarz, A. (2026), UAV-based terrain metrics reveal species-specific nest-site preferences in Pygoscelis penguins. Ibis. doi: 10.1111/ibi.70030

🇬🇧 Where do penguins build their nests? 🐧

They are seabirds and spend most of their lives in the ocean. However, to breed, they must come ashore and form colonies. In Antarctica, three species of Pygoscelis penguins build nests from pebbles on ice-free ground. Have you ever wondered how they choose their nest sites and whether they have specific habitat preferences? 🤔

Nest-site selection in birds, including penguins, is a complex, multi-scale process influenced by environmental characteristics and biological interactions. Important abiotic factors include elevation above sea level, slope, and microclimate, while biotic factors include predation risk, social interactions, resource availability, and intra- and interspecific competition. Birds therefore have to balance benefits and risks - sites that are higher up or more exposed may reduce flooding and snow accumulation, but they may also make nests more visible to predators. Territoriality, breeding phenology, and the distribution of the highest-quality sites can further intensify competition for breeding space. In some cases, birds also use social information, choosing sites close to conspecifics even when local environmental conditions are suboptimal. In dense breeding colonies, microtopography also plays an important role, since small differences in terrain can affect water runoff, thermal conditions, and the availability of suitable nesting space. Habitat preferences may remain consistent across a species' range or vary depending on habitat availability and local constraints on breeding success.

Małgorzata Korczak-Abshire, together with a group of scientists from the University of Warsaw, analysed nest-site preferences in three Pygoscelis penguin species - the Adélie penguin (Pygoscelis adeliae), Gentoo penguin (P. papua), and Chinstrap penguin (P. antarcticus) - on King George Island and Ardley Island in West Antarctica. The results revealed clear differences in nest-site selection among the species, depending on terrain characteristics such as elevation above sea level, distance from the shore, slope, and hydrological conditions. Adélie penguins nested at higher elevations and farther inland more often, while Chinstrap penguins nested closer to the coast, and Gentoo penguins selected areas with the lowest risk of water accumulation. This demonstrates that even within small ice-free areas of Antarctica, different species utilise the environment in distinct ways.

The study was based on data collected during long-range UAV flights covering distances of 96 km and 102 km, combined with high-resolution terrain models and GIS analyses. This allowed for a detailed, quantitative, and minimally invasive assessment of nesting habitats. These findings enhance our understanding of penguin spatial ecology and demonstrate the potential of modern remote-sensing tools in predicting habitat changes associated with climate warming.

📘 More in the publication:
Korczak-Abshire, M., Jaworska, K.E., Pabjanek, P., Kycko, M. and Zmarz, A. (2026), UAV-based terrain metrics reveal species-specific nest-site preferences in Pygoscelis penguins. Ibis. doi: 10.1111/ibi.70030

❄️ Do posłuchania dla dużych i małych 🌎Mikołaj Golachowski w rozmowie z Martą Kawalec opowiada o swoich arktycznych ulub...
16/04/2026

❄️ Do posłuchania dla dużych i małych 🌎

Mikołaj Golachowski w rozmowie z Martą Kawalec opowiada o swoich arktycznych ulubieńcach, sprytnych i uroczych pieścach 💙

Posłuchajcie audycji Polskie Radio Dzieciom Dzieciaki Kochają Zwierzaki i przenieście się na chwilę na daleką północ.

Gwarantujemy, że warto! 🎧

Link w komentarzu 👇

[ENG below 🇬🇧] 🔬 Poznajcie Katarzynę Tołkacz!Katarzyna pracuje w Zakładzie Biologii Antarktyki Instytut Biochemii i Biof...
15/04/2026

[ENG below 🇬🇧] 🔬 Poznajcie Katarzynę Tołkacz!

Katarzyna pracuje w Zakładzie Biologii Antarktyki Instytut Biochemii i Biofizyki PAN w Warszawie.

Zajmuje się parazytologią, ze szczególnym uwzględnieniem relacji pasożytów z ich żywicielami. Analizuje ich różnorodność i interakcje w środowisku Antarktyki (i nie tylko!). Szczególną uwagę poświęca kleszczom, w tym gatunkom występującym w regionach polarnych - jej prace pozwalają odkrywać nowe miejsca ich występowania.

Interesuje ją szczególnie:

🦠 różnorodność biologiczna pasożytów występujących u zwierząt polarnych
🐧 relacje między pasożytami a ich żywicielami
🧬 obecność i rozprzestrzenianie się pasożytów w środowisku

Jej badania przyczyniają się do lepszego zrozumienia złożonych sieci zależności w ekosystemach Antarktyki oraz wpływu zmian środowiskowych na zdrowie i stabilność populacji zwierząt w regionach polarnych.

[ENG 🇬🇧] 🔬 Meet Katarzyna Tołkacz!

Katarzyna Tołkacz works at the Department of Antarctic Biology, Institute of Biochemistry and Biophysics PAS in Warsaw.

She specialises in parasitology and the ecology of parasites, with a particular focus on their relationships with hosts. She studies their diversity and interactions in the Antarctic environment but not only!). She is especially interested in ticks, including species occurring in polar regions, and her work helps identify new locations where they are found.

Her main research interests include:

🦠 biodiversity of parasites in polar animals
🐧 host–parasite relationships
🧬 presence and spread of parasites in the environment

Her research contributes to a better understanding of complex ecological networks in Antarctic ecosystems and the impact of environmental changes on the health and stability of animal populations in polar regions.

Adres

Adolfa Pawińskiego 5A
Ochota
02-106

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Zakład Biologii Antarktyki IBB PAN umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Udostępnij