18/08/2026
👀𝐂𝐳𝐲 𝐦𝐨ż𝐧𝐚 "𝐬𝐳𝐲ć" ś𝐰𝐢𝐚𝐭ł𝐞𝐦?
Dr. hab. Tomasz Łojewski z AGH stworzył "autoską maszynę do szycia światłem". To innowacyjny system obrazowania 3D, analizujący fakturę i światłotrwałość badanych obiektów. Dzięki niej krakowski badacz mógł zgłębić tajemnice słynnego "Krzyku" Edvarda Muncha. W Polsce, służy do ochrony bezcennych zabytków piśmiennictwa w ramach projektu E-RIHS.pl.
Projekt E-RIHS, jest współfinansowany z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.
Maszyna do szycia zwykle wiąże się z tkaninami, ale w przypadku działań i badań dr.hab. Tomasza Łojewskiego, prof. AGH w Krakowie, wiąże się to nierozerwalnie ze światłem i cennymi eksponatami.
Sformułowanie „maszyny do szycia światłem” odnosi się metaforycznie do stworzonego przez niego autorskiego systemu oświetleniowego oraz powiązanego z nim oprogramowania.
Jak to działa?
- podczas tworzenia map tekstury powierzchni (metoda Reflectance Transformation Imaging) umieszcza się zabytek pod specjalnie zaprojektowaną metalową kopułą usianą dziesiątkami precyzyjnie rozmieszczonych punktów LED,
- maszyna wykonuje serię kilkudziesięciu zdjęć, z których każde jest naświetlone pod zupełnie innym, unikalnym kątem,
- algorytm komputerowy dosłownie „zszywa” te strumienie światła oraz cienie w jeden interaktywny, trójwymiarowy plik, a dzięki temu badacz może wirtualnie przesuwać źródło światła po ekranie, widząc najmniejsze rysy czy fakturę papieru.
W 2019 roku polski badacz został oficjalnie zaproszony przez Munch Museum w Oslo, gdzie zbadał legendarne arcydzieło Edvarda Muncha pt. „Krzyk”. Wyniki testów dostarczyły norweskim kuratorom precyzyjnych danych matematycznych. Miały one wpływ na zaprojektowanie systemu oświetlenia LED. Doświadczenia z Oslo i innych światowych muzeów profesor przenosi na grunt polski, stale współpracując z Biblioteką Narodową. Badania światłotrwałości i światłonietrwałości najcenniejszych zabytków piśmiennictwa są kluczowe dla ich przetrwania.
Projekt E-RIHS, współfinansowany z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki znacząco wesprze analizę zebranych danych.