Instytut Oceanologii PAN

18/05/2026

Co się dzieje, gdy po 40 latach badań Arktyka przestaje wyglądać jak Arktyka?

To, co od lat obserwujemy na Svalbardzie, zmienia się dziś szybciej niż gdziekolwiek indziej na Ziemi. Jak pisaliśmy wcześniej, tym roku zespół z Instytut Geofizyki PAN i Uniwersytet Śląski po raz pierwszy od kilkudziesięciu lat nie dotarł do rejonu Polska Stacja Polarna Hornsund. Powód? Zbyt mało śniegu, by poruszać się skuterami, i jednocześnie lód morski blokujący dostęp od strony fiordu.

W okolicach Longyearbyen odnotowano +4°C, podczas gdy norma dla kwietnia to około -15°C. Zamiast śniegu — odsłonięta ziemia. To nie pojedyncza anomalia, ale sygnał głębokich zmian zachodzących w Arktyce.

Zachęcamy do wysłuchania o tym, jak wygląda nauka prowadzona w błocie zamiast śniegu, o lodowcach, porażkach, clickbaitach naukowych i rzeczywistości finansowania badań.

Polecamy podcast: https://youtu.be/I1_9tWKpC-w?si=Z7o64MWOBad5mbQL
oraz artykuł: https://www.igf.edu.pl/en/crisis-in-svalbard-unusual-spring/



Foto: Kajetan Deja

15/05/2026

Czy meduzy w Bałtyku parzą? Czy ich obecność świadczy o czystości morza? A może meduzy są po prostu naturalnymi mieszkańcami Bałtyku, których trochę niepotrzebnie się obawiamy?

W artykule znajdziecie odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące meduz występujących w Bałtyku. Najczęściej spotykana chełbia modra, choć posiada komórki parzydełkowe, zwykle nie stanowi zagrożenia dla człowieka. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku rzadszych gatunków, takich jak bełtwa festonowa.

W Instytucie Oceanologii PAN od lat badamy procesy zachodzące w Morzu Bałtyckim i jego ekosystemach – także zmiany wpływające na organizmy morskie oraz ich występowanie. Im lepiej poznajemy nasze morze, tym łatwiej oddzielić fakty od popularnych mitów - dlatego zachęcamy do tej lektury!

https://tpkul.pl/czy-meduza-w-baltyku-parza/

Foto: Piotr Bałazy

14/05/2026

Cyfrowe wsparcie dla rolnictwa przyjaznego środowisku – poznaj projekt EnviAgri!

Projekt EnviAgri to nowoczesny system wspomagania produkcji rolnej, który wykorzystuje dane środowiskowe, modelowanie i rozwiązania cyfrowe do wspierania bardziej zrównoważonego rolnictwa. Projekt realizowany jest w latach 2024–2027 i finansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu strategicznego GOSPOSTRATEG IX. Wartość dofinansowania wynosi ponad 5,5 mln zł. Liderem projektu jest Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk, a kierownikiem projektu prof. Lidia Dzierzbicka-Głowacka. ()

🔬 W projekcie IO PAN odpowiada m.in. za rozwój zaawansowanych modeli środowiskowych i integrację danych wspierających podejmowanie decyzji w rolnictwie.

📖 Przeczytaj więcej tutaj:
https://www.iung.pl/wp-content/uploads/2026/05/HORYZONT_2026_2-Aplikacja-Enviagri-dla-wsparcia-gospodarstw.pdf

🌐 Strona internetowa projektu:
https://enviagri.pl/

Projekt finansowany przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach programu Gospostrateg IX

Instytut Oceanologii PAN | Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy | Instytut Technologiczno-Przyrodniczy PIB | Agroturystyczne Towarzystwo Nadmorskie Ziemi Puckiej | Pomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Lubaniu | Narodowe Centrum Badań i Rozwoju | Gospostrateg

14/05/2026

Gdzie jest najgłębszy punkt naBałtyku? Jak głęboko jest u polskich wybrzeży?

Bałtyk, choć często postrzegany jako „płytkie morze”, kryje pod powierzchnią głębokie baseny, podmorskie progi i ślady procesów polodowcowych, które kształtowały ten region przez tysiące lat.

Polecamy ten ciekawie napisany artykuł o rekordowej głębokości Bałtyku i ukształtowaniu jego dna 👇
https://turystyka-stegna.pl/ile-metrow-ma-baltyk-w-najglebszym-miejscu-poznaj-rekord

13/05/2026

40 lat badań, współpracy i przełomowych odkryć

Podczas jubileuszowego sympozjum Nansen Environmental and Remote Sensing Center Center wybrzmiała historia rozwoju badań oceanicznych i klimatycznych – od pierwszych eksperymentów i pionierskich obserwacji po nowoczesne narzędzia cyfrowe oraz prognozowanie zmian klimatu.

Szczególnie bliskie nam były dyskusje poświęcone Arktyce i subarktyce oraz roli wieloletniej współpracy naukowej w rozwijaniu badań istotnych dla społeczeństwa i przyszłości naszej planety.

Cieszymy się, że w gronie prelegentów znalazła się również dr hab. Agnieszka Beszczyńska-Möller z Instytutu Oceanologii PAN, reprezentująca IOPAN podczas tego wyjątkowego wydarzenia.

Gratulujemy Nansen Center 40 lat inspirujących badań i dziękujemy za wspólne budowanie wiedzy o oceanie i klimacie!

Plymouth Marine Laboratory | Scripps Institution of Oceanography | NORCE | Helmholtz-Zentrum Hereon | Mercator Ocean International | Bjerknes Centre for Climate Research, Universitetet i Bergen | Max Planck Institute for Meteorology | ESA - European Space Agency | Instytut Oceanologii PAN | Universitetet i Bergen | Norges forskningsråd | Michigan Technological University | Nansen Environmental and Remote Sensing Center

07/05/2026

Jesteśmy niezwykle dumni, że GRAND PRIX w konkursie Fotograf Roku 2026 zdobył nasz pracownik Piotr Bałazy za fotografię „Tam, gdzie się nie łowi”.

Serdecznie gratulujemy tego wyróżnienia i dziękujemy za kolejne, bardzo wyjątkowe spojrzenie na podwodny świat Bałtyku.

👏 Gratulacje Piotrze !!!

Piotr Bałazy | ZPFP Okręg Pomorsko-Kujawski | IO PAN Scientific Diving TEAM

FANFARY!!
GRAND PRIX w konkursie fotograficznym ZPFP FOTOGRAF ROKU`26, etap okręgowy, zdobyła fotografia kol. PIOTRA BAŁAZY "Tam, gdzie się nie łowi".

Brawa!!!!!

06/05/2026

Dołączamy do grona sygnatariuszy Stanowiska Przedstawicieli Środowisk Biznesu, Nauki i Samorządu Pomorza na rzecz wyboru Gdańska na siedzibę polskiego oddziału ESA - European Space Agency!

Rozwój sektora kosmicznego to dziś nie tylko kwestia innowacji, ale także bezpieczeństwa, transferu technologii, współpracy biznesu z nauką oraz budowy długoterminowej przewagi konkurencyjnej polskiej gospodarki.

Gdańsk i Pomorskie mają wszystko, aby odegrać w tym procesie istotną rolę – potencjał gospodarczy, akademicki i infrastrukturalny. Wierzymy, że obecność ośrodka ESA w Gdańsku byłaby ważnym impulsem rozwojowym dla całego regionu i Polski.

Pełna treść apelu, lista sygnatariuszy oraz informacje o inicjatywie są dostępne na stronie: www.esagdansk.pl

POLSA Polska Agencja Kosmiczna Polish Space Agency | InvestGDA | Agencja Rozwoju Pomorza S.A. | Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna

06/05/2026

Serdecznie zapraszamy na międzynarodowe seminarium interesariuszy projektu Detect2Protect!

Instytut Oceanologii PAN zaprasza na międzynarodowe seminarium dla interesariuszy organizowane w ramach projektu BIODIVERSA+ Detect2Protect pt. „New approaches in determining the impacts of chemical pollution to protect the biodiversity of the Baltic Sea”.

Spotkanie odbędzie się 20 maja 2026 r. (środa) w godzinach 13:00–15:00 (CET) w formule online (MS Teams).

Celem projektu Detect2Protect, realizowanego przez międzynarodowe konsorcjum, jest rozwój nowatorskich metod monitorowania i oceny stanu środowiska morskiego oraz lepsze zrozumienie zależności między zanieczyszczeniem chemicznym a utratą różnorodności biologicznej w Morzu Bałtyckim. Projekt promuje podejście oparte na tzw. metodach efektowych (effect-based methods, EBM), umożliwiających bardziej holistyczną ocenę oddziaływań zanieczyszczeń.

Seminarium będzie okazją do zapoznania się z założeniami projektu, wymiany wiedzy oraz dyskusji z przedstawicielami nauki i interesariuszami zaangażowanymi w ochronę środowiska morskiego.

Osoby zainteresowane udziałem proszone są o zgłoszenie chęci uczestnictwa do dnia 11 maja 2026 r. na adres: [email protected]. Link do spotkania zostanie przesłany zarejestrowanym uczestnikom.

Więcej informacji o projekcie: https://www.syke.fi/en/projects/detect2protect

Marine and Freshwater Solutions, Finnish Environment Institute | Department of Marine Systems, Tallinn University of Technology | Marine Monitoring, Latvian Institute of Aquatic Ecology, Agency of Daugavpils University | Department of Biological and Environmental Sciences,
University of Gothenburg | Environmental Science, Stockholm University | Department of Life and Environmental Sciences, Marche Polytechnic University

05/05/2026

Czy grozi nam załamanie cyrkulacji atlantyckiej? Jak zmiany klimatu wpływają na dostępność wody i co to oznacza dla Europy?

W najnowszym odcinku audycji Klub Trójki na antenie Program 3 Polskiego Radia eksperci podejmują jeden z najważniejszych tematów współczesnej oceanografii i klimatologii – przyszłość systemu Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), w tym osłabienie Golfsztrom.

🎙️ W rozmowie udział wziął m.in. prof. Jacek Piskozub z Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauk, który przedstawia aktualny stan wiedzy naukowej dotyczącej zmian w cyrkulacji oceanicznej oraz ich potencjalnych konsekwencji dla klimatu – szczególnie w kontekście Europy i regionu Morza Bałtyckiego wraz z prof. Szymonem Malinowskim (Instytut Geofizyki - Wydział Fizyki UW) oraz Moniką Łaskawską-Wolszczak - dyrektorką Centrum Ochrony Mokradeł

Eksperci wyjaśniają:
🔹 czy scenariusz załamania AMOC jest realny w najbliższych dekadach
🔹 jak globalne ocieplenie wpływa na obieg wody na Ziemi
🔹 jakie mogą być skutki dla dostępności zasobów wodnych na lądach
🔹 i jakie działania są potrzebne, by przeciwdziałać narastającym problemom

🎧 Posłuchajcie całej audycji:
https://www.polskieradio.pl/podcasty/klub-trojki/slabnacy-golfsztrom-zagrozeniem-dla-europy-audycja-kamila-wyszkowskiego

Nauka o klimacie | | Instytut Geofizyki - Wydział Fizyki UW | | Trójka - Program 3 Polskiego Radia | Centrum Ochrony Mokradeł | .ochrony.mokradel

01/05/2026

27/04/2026

OceanICU to pięcioletni projekt badawczy, którego celem jest pogłębienie wiedzy na temat biologicznej pompy węglowej w oceanie oraz procesów, które ją kształtują. Projekt dostarcza kluczowych danych i narzędzi wspierających decydentów, regulatorów oraz sektor gospodarki morskiej — w tym rybołówstwo, górnictwo i szeroko rozumianą niebieską gospodarkę — w lepszym zrozumieniu wpływu ich działań na obieg węgla w oceanie.

W dłuższej perspektywie przyczyni się to do wypracowania skuteczniejszych strategii przeciwdziałania zmianom klimatu, zgodnych z założeniami EU Green Deal, którego celem jest osiągnięcie zerowej emisji netto gazów cieplarnianych do 2050 roku.

Więcej przeczytasz na stronie projektu https://ocean-icu.eu/

https://www.instagram.com/p/DP5rWHzgRoa/?utm_source=ig_web_copy_link&igsh=NTc4MTIwNjQ2YQ==

This work was funded by the European Union under grant agreement no. 101083922 (OceanICU) and UK Research and Innovation (UKRI) under the UK government’s Horizon Europe funding guarantee [grant number 10054454, 10063673, 10064020, 10059241, 10079684, 10059012, 10048179].

OceanICU is a Horizon Europe project aiming to produce new data, information and understanding on the role of the Ocean in the global carbon cycle.