Polska Akademia Nauk

Polska Akademia Nauk Polska Akademia Nauk prowadzi wszechstronną działalność na rzecz rozwoju oraz popularyzacji nauki. Witaj na naszym profilu!

Jesteśmy państwową instytucją naukową założoną w 1952 r. Prowadzimy strategiczne badania, kształcimy uczonych i popularyzujemy naukę. Zrzeszamy wybitnych badaczy, wyróżniających się szczególnym dorobkiem i autorytetem. W ramach PAN działa cała siatka podmiotów, m.in. wydziały, komitety, kilkadziesiąt instytutów naukowych, oddziały krajowe i stacje zagraniczne, biblioteki, archiwa, muzea, domy prac

y twórczej, ośrodki konferencyjne, a także ogród botaniczny. Pierwszą siedzibą Akademii był Pałac Staszica w Warszawie (na zdjęciu). Dziś nasza centrala mieści się w Pałacu Kultury i Nauki. Zachęcamy do merytorycznej dyskusji na naszym fanpage’u i jednocześnie serdecznie prosimy o uszanowanie netykiety oraz regulaminu serwisu Facebook: http://www.facebook.com/terms.php. Rezerwujemy sobie prawo do moderacji komentarzy naruszających wspomniane zasady oraz przepisy prawa, w tym m.in. treści obraźliwe, wulgarne, dyskryminujące i wzywające do przemocy. Zastrzegamy, że PAN nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane na tym profilu przez użytkowników serwisu Facebook. PAN jest instytucją naukową, dlatego komentarze stojące w sprzeczności z obecnym stanem badań naukowych i rozpowszechniające dezinformację będą usuwane.

Krab wełnistoręki, żebropław Mnemiopsis, małż Rangia – za każdym razem, gdy w Bałtyku pojawia się nowy gatunek, wybucha ...
22/08/2026

Krab wełnistoręki, żebropław Mnemiopsis, małż Rangia – za każdym razem, gdy w Bałtyku pojawia się nowy gatunek, wybucha fala niepokoju. Prof. Jan Marcin Węsławski z Instytut Oceanologii PAN przekonuje jednak, że żaden z ponad 200 przybyszów, jacy osiedlili się w Bałtyku od XIX wieku, nie wyrządził tu trwałych szkód – a opowieść o „umierającym morzu" jest dziś coraz mniej aktualna.

Academia. Dobrze wiedzieć.
https://academia.pan.pl/morze-w-przebudowie-kto-wprowadzil-sie-do-baltyku/

Uzależnienie to nie tylko problem społeczny i zdrowotny. To również jedno z największych wyzwań współczesnej neuronauki....
22/08/2026

Uzależnienie to nie tylko problem społeczny i zdrowotny. To również jedno z największych wyzwań współczesnej neuronauki. W najnowszym odcinku podcastu "Człowiek 2.0 dla Polskiej Akademii Nauk" rozmawiam z dr hab. Małgorzatą Frankowską z Instytutu Farmakologii PAN o tym:
• jak uzależnienia zmieniają mózg,
• dlaczego narażeni na nawrót są nawet wieloletni abstynenci,
• jakie kierunki badań nad leczeniem uzależnień są dziś najbardziej obiecujące,
• jak nauka pomaga zrozumieć zachowania, które często błędnie przypisujemy wyłącznie „sile charakteru”.
Zapraszam do wysłuchania rozmowy.
https://academia.pan.pl/czlowiek-2-0-dlaczego-nie-ma-tabletki-na-uzaleznienie/

fot. IF PAN

🧬 Czy sztuczna inteligencja może pomóc znaleźć cząsteczki, od których zacznie się droga do nowych terapii?Badacze z Inte...
19/08/2026

🧬 Czy sztuczna inteligencja może pomóc znaleźć cząsteczki, od których zacznie się droga do nowych terapii?

Badacze z International Institute of Molecular and Cell Biology in Warsaw rozwijają dwa narzędzia wykorzystujące AI: DeepLeaRNA i DeepGeNAPL. Ich zadaniem będzie przewidywanie, jak małe związki chemiczne oddziałują z RNA oraz bardziej złożonymi układami tworzonymi przez kwasy nukleinowe i białka.

To ważne, bo dziś wskazanie cząsteczek, które rzeczywiście warto sprawdzić w laboratorium, jest trudne, czasochłonne i kosztowne. AI ma pomóc zawęzić listę kandydatów jeszcze przed rozpoczęciem eksperymentów.

Co istotne, DeepLeaRNA ma nie tylko przewidywać, czy dana cząsteczka zwiąże się z RNA, ale także pomagać zrozumieć dlaczego może dojść do takiego oddziaływania.

Naukowcy podkreślają jednak: te narzędzia nie zastąpią eksperymentów i nie oznaczają automatycznego opracowania nowych leków. Mają wspierać badaczy na jednym z najwcześniejszych etapów ich poszukiwania.

Oba projekty realizowane w IIMCB otrzymały łącznie ponad 2,1 mln zł finansowania z Narodowego Centrum Nauki.

🔎 Więcej: https://pan.pl/ai-pomoze-analizowac-rna-iimcb-rozwija-dwa-narzedzia-do-poszukiwania-nowych-aktywnych-biologicznie-czasteczek/

Młodzi polscy matematycy zdobywają prestiżowe europejskie nagrody i publikują w czołowych czasopismach na świecie. Mimo ...
17/08/2026

Młodzi polscy matematycy zdobywają prestiżowe europejskie nagrody i publikują w czołowych czasopismach na świecie.
Mimo to prof. Tomasz Łuczak z UAM w Poznaniu i Polska Akademia Nauk ostrzega: Polska praktycznie przestała traktować dydaktykę nauk ścisłych jako pełnoprawną dziedzinę nauki, a to może kosztować nas przyszłe pokolenia naukowców.

https://academia.pan.pl/matematyka-w-polsce-potencjal-i-kryzys/

Academia. Dobrze wiedzieć.

📡 Po ponad pół wieku jedno z najważniejszych światowych wydarzeń w dziedzinie nauk radiowych ponownie odbywa się w Polsc...
17/08/2026

📡 Po ponad pół wieku jedno z najważniejszych światowych wydarzeń w dziedzinie nauk radiowych ponownie odbywa się w Polsce.

Wczoraj, 16 sierpnia, w Krakowie zainaugurowano ###VI Zgromadzenie Generalne i Sympozjum Naukowe URSI – GASS 2026. Decyzję o powierzeniu Polsce organizacji wydarzenia podjęły władze URSI podczas GASS w Rzymie w 2021 roku. Poprzednio Polska była gospodarzem Zgromadzenia w 1972 roku.

Podczas inauguracji uhonorowano również wybitnych przedstawicieli światowej nauki. Wręczono m.in. Balthasar van der Pol Gold Medal, John Howard Dellinger Gold Medal, Booker Gold Medal, Karl Rawer Gold Medal oraz nagrody Appleton Prize, Issac Koga Gold Medal, Santimay Basu Prize i President’s Award. 🏅

Do 22 sierpnia Kraków jest miejscem spotkań naukowców z całego świata i dyskusji o przyszłości komunikacji – szybszej, bezpieczniejszej, bardziej niezawodnej i energooszczędnej.

Współorganizatorem wydarzenia jest Polska Akademia Nauk.

🌞 Dziś, 12 sierpnia 2026 r., Słońce zdecydowanie przyciąga uwagę. Nad Europą obserwujemy zaćmienie Słońca – całkowite m....
12/08/2026

🌞 Dziś, 12 sierpnia 2026 r., Słońce zdecydowanie przyciąga uwagę. Nad Europą obserwujemy zaćmienie Słońca – całkowite m.in. w części Hiszpanii i Islandii, a w Polsce częściowe, widoczne wieczorem tuż przed zachodem.

To dobry moment, by przyjrzeć się naszej gwieździe jeszcze bliżej. Bo choć obserwujemy ją od stuleci, wciąż potrafi zaskakiwać.

Dopiero teraz naukowcom udało się zobaczyć na powierzchni Słońca niewielkie wiry, których istnienie fizycy przewidywali już około 150 lat temu. Mogą one pomóc wyjaśnić, skąd bierze się energia rozbłysków słonecznych i dlaczego korona Słońca osiąga temperaturę ponad miliona stopni.

☀️ Co właściwie dzieje się na Słońcu? Warto przeczytać w Academia: Portal Polskiej Akademii Nauk:

Od XIX wieku fizycy wiedzieli, że takie wiry powinny istnieć, ale dopiero teraz udało się je zobaczyć na Słońcu. Odkrycie może pomóc wyjaśnić zarówno źródło energii rozbłysków, jak i zagadkę rozgrzanej do milionów stopni korony Powierzchnia Słońca nie jest spokojna. Gor....

Czy z zapisu EEG można odczytać, jaki lek przyjmuje pacjent?Naukowcy z Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego...
21/07/2026

Czy z zapisu EEG można odczytać, jaki lek przyjmuje pacjent?

Naukowcy z Instytut Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PANbpokazali, że tak. Analizując ponad 24 tys. zapisów EEG i 75 tys. parametrów opisujących aktywność mózgu, stworzyli największe na świecie opracowanie pokazujące, jak różne grupy leków psychiatrycznych wpływają na pracę mózgu.

Przeczytaj więcej o badaniu, któe nie tylko potwierdziło znane wcześniej zależności, ale także ujawniło nowe wzorce dotyczące m.in. leków przeciwpadaczkowych, przeciwpsychotycznych czy przeciwdepresyjnych. ⤵️

🧠Leki psychiatryczne zostawiają w EEG swój ślad. Naukowcy z Instytutu Nenckiego nauczyli się go odczytywać.

Badacze z Pracowni Neurofizjologii Umysłu przeanalizowali ponad 24 tysiące zapisów EEG zebranych na przestrzeni 20 lat i blisko 75 tysięcy zmiennych, uwzględniając 14 grup leków. To największa tego typu analiza na świecie.

Badanie potwierdziło zależności znane z wcześniejszych, prowadzonych na znacznie mniejszą skalę prac, a także ujawniło kilkanaście nowych powiązań między lekami a zapisem EEG, m.in.:

→ Benzodiazepiny wzmacniają fale beta (które towarzyszą czuwaniu i skupieniu uwagi), a jednocześnie osłabiają fale theta powiązane z napięciem emocjonalnym.
→ Antydepresanty SSRI zwiększają synchronizację fal gamma między różnymi obszarami mózgu. To proces ważny dla integrowania bodźców zmysłowych, świadomego postrzegania, pamięci operacyjnej i uwagi.
→ Leki przeciwpadaczkowe zmieniają złożoność sygnału EEG, zmniejszają synchronizację fal alfa i zwiększają w paśmie theta.
→ Leki przeciwpsychotyczne mogą obniżać ogólny poziom pobudzenia mózgu i potencjalnie ograniczać procesy związane z powstawaniem halucynacji.

Badanie otwiera drogę do wykorzystania EEG jako narzędzia, które pomoże lekarzom ocenić, czy pacjent przyjmuje przepisany lek i czy jego mózg reaguje na terapię zgodnie z oczekiwaniami. Może też wspierać testowanie nowych substancji. Wyniki prac oraz interaktywną bazę danych badacze udostępnili na platformie BrainwavesRX.

Ważny wkład w badanie wnieśli również dr Bartłomiej Gmaj i dr Wojciech Jernajczyk ze współpracujących ośrodków - serdecznie dziękujemy za współpracę.

Publikacja ukazała się w „eBioMedicine”. Wielkie gratulacje dla mgr Magdaleny Szponar, pierwszej autorki publikacji, prof. Jana Kamińskiego i całego zespołu badawczego! 👏

Linki do publikacji w komentarzu 👇

🌕 20 lipca obchodzimy Dzień Księżyca – rocznicę pierwszego lądowania człowieka na Srebrnym Globie w 1969 roku.Choć misja...
20/07/2026

🌕 20 lipca obchodzimy Dzień Księżyca – rocznicę pierwszego lądowania człowieka na Srebrnym Globie w 1969 roku.

Choć misja Apollo 11 zapisała się w historii jako symbol odwagi i technologicznego przełomu, współczesna eksploracja Księżyca stawia przed nauką zupełnie nowe wyzwania. Program Artemis nie zakłada już tylko krótkich wizyt – celem jest stworzenie warunków do długotrwałego życia i pracy na jego powierzchni.

To oznacza konieczność zmierzenia się z promieniowaniem kosmicznym, obniżoną grawitacją, ekstremalnymi temperaturami, toksycznym pyłem i wpływem tych czynników na ludzki organizm.

Czy człowiek naprawdę jest gotowy zamieszkać poza Ziemią? Odpowiedzi na to pytanie szukają dziś naukowcy z całego świata.

Z okazji Dnia Księżyca zapraszamy do lektury artykułu w Academia: Portal Polskiej Akademii Nauk:

ℹ️ Dr hab. Grzegorz Marzec, dyrektor Instytutu Badań Literackich PAN, został wybrany przewodniczącym Zgromadzenia Dyrekt...
17/07/2026

ℹ️ Dr hab. Grzegorz Marzec, dyrektor Instytutu Badań Literackich PAN, został wybrany przewodniczącym Zgromadzenia Dyrektorów Instytutów Naukowych Polskiej Akademii Nauk.

Zgromadzenie zrzesza dyrektorów wszystkich 70 instytutów naukowych PAN i pełni funkcję stałego organu doradczego prezesa PAN. Bierze udział m.in. w opiniowaniu rozwiązań dotyczących funkcjonowania instytutów, przygotowywaniu propozycji zmian prawnych oraz konsultacjach dotyczących organizacji i finansowania działalności naukowej.

Dr hab. Grzegorz Marzec kieruje Instytutem Badań Literackich PAN od 2022 roku. Jako badacz zajmuje się teorią pamięci kulturowej (memory studies) oraz ekonomią kultury, a jego dorobek obejmuje liczne publikacje poświęcone tym zagadnieniom.

👏 Gratulujemy wyboru i życzymy powodzenia w pełnieniu nowej funkcji.

Adres

Pl. Defilad 1
Warsaw
00-901

Godziny Otwarcia

Poniedziałek 08:15 - 16:15
Wtorek 08:15 - 16:15
Środa 08:15 - 16:15
Czwartek 08:15 - 16:15
Piątek 08:15 - 16:15

Telefon

+48221826182

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Polska Akademia Nauk umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Firmę

Wyślij wiadomość do Polska Akademia Nauk:

Skróty

Udostępnij