20/08/2025
Szef ONZ: Paliwa kopalne przestają być opłacalne. Czysta energia przejmuje globalny rozwój
Antonio Guterres, sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych, podczas przemówienia na forum energetycznym ONZ w Nowym Jorku jasno podsumował globalny trend: „Paliwa kopalne tracą rację bytu ekonomiczną. Czyste technologie stają się siłą napędową rozwoju światowej energetyki.”
Według najnowszych danych ONZ i cytowanego przez Financial Times raportu, w 2024 roku czysta energia odpowiadała za 74% wzrostu globalnej produkcji energii, natomiast inwestycje w OZE przewyższyły inwestycje w paliwa kopalne o ponad 800 miliardów dolarów.
📊 Struktura wzrostu: OZE wypierają paliwa kopalne
Wzrost produkcji energii w 2024 roku pochodził głównie z:
instalacji fotowoltaicznych (PV),
farm wiatrowych (onshore i offshore),
systemów magazynowania energii (BESS),
modernizacji sieci i zarządzania popytem (DSR, smart grid).
Źródła kopalne – ropa, gaz i węgiel – odpowiadały jedynie za 26% nowej produkcji, z czego większość powstała w krajach rozwijających się, które jednak również stopniowo przesuwają się w stronę taniej i szybszej w implementacji fotowoltaiki.
💸 Przewaga inwestycyjna OZE
Wartość inwestycji w odnawialne źródła energii i infrastrukturę wspierającą w 2024 r. wyniosła ponad 1,8 biliona USD – co stanowiło:
wzrost o 25% r/r,
800 mld USD więcej niż łączna wartość inwestycji w sektor paliw kopalnych, który zanotował spadek finansowania, zwłaszcza w sektorze węglowym.
Najwięcej środków trafiło do:
dużych projektów fotowoltaicznych w Chinach, Indiach i USA,
rozwoju offshore wind w Europie Północnej,
magazynów energii w Kalifornii, Korei i Australii,
infrastruktury gridowej i centrów obliczeniowych zasilanych zieloną energią.
🔍 ONZ: Ekonomia czystej energii to już fakt, nie wizja
„Nie jesteśmy już w fazie przejściowej. Jesteśmy w nowym systemie energetycznym” – stwierdził Guterres. Jak podkreślają analitycy, czynniki decydujące o przejściu na OZE to dziś przede wszystkim:
niższy koszt krańcowy produkcji (LCOE),
odporność na niestabilność geopolityczną,
szybki czas realizacji projektów (PV w 6–9 miesięcy),
rosnące ryzyka ESG i regulacyjne związane z projektami węglowymi i gazowymi.
⚠️ Wyzwania: sieć, magazynowanie i tempo adaptacji
Mimo ogromnego przyspieszenia, raport ONZ wskazuje trzy strategiczne bariery:
Niedostateczna elastyczność systemów energetycznych (brak magazynów energii i dynamicznego popytu).
Opóźnienia w rozbudowie infrastruktury przesyłowej i dystrybucyjnej, szczególnie w UE i Ameryce Południowej.
Opór legislacyjny i lobby paliwowe w niektórych krajach rozwiniętych, co hamuje transformację na poziomie polityki krajowej.
🧭 Wnioski
Odnawialne źródła energii nie tylko zdominowały wzrost produkcji w 2024 r., ale przejęły także rolę filaru inwestycyjnego i strategicznego w globalnym systemie energetycznym. Według ONZ i FT, świat wchodzi w dekadę, w której OZE będą nie tylko zielone – ale przede wszystkim bardziej opłacalne, skalowalne i dostępne niż tradycyjne źródła.
„To nie klimat obciąża paliwa kopalne. To rynek” – podsumował Guterres.
📚 Źródło: Financial Times, sierpień 2025