DNA znanych Wrocławian sfotografowane i ukazane w postaci ciekłych kryształów o imponujących barwach i niepowtarzalnej formie, tworząc tym samym wyjątkowe obrazy Inspirację i rys historyczny
Żyjąc w dzisiejszym świecie, przesyconym różnoraką fotografią artystyczną oraz innymi sztukami wizualnymi, zapominamy zwykle, że narodziny fotografii związane były raczej ze środowiskiem naukowców i eksperym
entatorów niż przestrzenią artystyczną. Nie doszło by do niego, gdyby nieznane były takie wynalazki i odkrycia jak: camera obscura (po raz pierwszy naukowo opisana przez Alhazena z Basry na początku XI wieku a znana już prawdopodobnie w starożytności), przesłona fotograficzna (opisana przez Daniela Barbaro w 1568 roku), azotan srebra (odkryty przez Alberta Wielkiego już w XII wieku), chlorek srebra (odkryty przez George'a Fabricius'a w XIX wieku), efekt fotochemiczny (opisany przez Wilhelma Homberga w 1694 roku). Za pierwszą trwałą fotografię uznaję się obraz uzyskany przez francuskiego fizyka i wynalazcę Josepha-Nicéphore'a Niépce'a w roku 1826 przedstawiający widok z okna jego pracowni w Le Gras na południu Francji. Obraz powstał na pokrytej asfaltem syryjskim wypolerowanej cynkowej płytce, umieszczonej w camera obscura, dzięki wielogodzinnemu naświetlaniu w słoneczny dzień. Światłoczuła substancja twardnieje pod wpływem naświetlania, a z miejsc nienaświetlonych jest zmywana za pomocą olejku lawendowego. Po pokryciu tak uzyskanego negatywu farbą litograficzną można odcisnąć go na papierze. Za pomocą tej techniki, nazwanej przez niego heliografią, udaje mu się też uzyskać pierwsze zdjęcia człowieka - portret kardynała D’Amboise - pomimo tego, że jest to technika wymagająca bardzo długiego czasu ekspozycji. W roku 1827 Niépce poznaje Louisa Jacques'a Daguerre'a, z którym w dwa lata później zawiązuje oficjalną spółkę mającą doskonalić wymyśloną przez niego technikę. Po czterech latach współpracy Niépce umiera a Daguerre kontynuuje badania wykorzystując jako substancję światłoczułą jodek srebra, dzięki czemu udaje mu się w 1835 odkryć zjawisko obrazu utajonego i znacząco skrócić czas naświetlania. Trzy lata później opatentował swój wynalazek a w 1839 roku wynalezienie dagerotypii (jak nazwana została ta technika) zostało ogłoszone w biuletynie Francuskiej Akademii Nauk. W tym samym czasie, całkowicie niezależnie od francuzów, nad zagadnieniem utrwalania obrazów uzyskiwanych w camera obscura pracował angielski chemik, botanik i archeolog William Fox Talbot. W 1833 roku rozpoczął eksperymenty z azotanem srebra oraz solą kuchenną. Pokrywał substancjami światłoczułymi papier, układał na nich fragmenty roślin i wystawiał na działanie promieni słonecznych. Fragmenty papieru niezasłonięte przez rośliny stawały się ciemne a zasłonięte pozostawały jasne. Dwa lata później udało mu się uzyskać pierwszy trwały obraz z zastosowaniem camera obscura – przedstawiał on okna jego domu i był negatywem. Następnie na cztery lata zajął się innymi zagadnieniami. Po zasłyszeniu informacji o wynalazku Daguerre'a, wznowił badania i w styczniu 1839 ogłosił swoje badania Royal Society w Londynie. I tak oto, w tym samym roku zostają ogłoszone dwa niezależne odkrycia fotografii. Jednak, w ciągu kilkunastu następnych lat, to wynalazek Daguerre'a zyskuje olbrzymią popularność, która rozprzestrzenia się na cały świat a studia wykonujące dagerotypy powstają w każdym większym mieście. Technika ta najczęściej wykorzystywana była do tworzenia portretów, zwłaszcza po tym jak udało się ją udoskonalić dzięki wprowadzeniu jaśniejszych soczewek i lepszych aparatów. Wśród klasy średniej powstaje moda nazwana przez francuską prasę "dagerotypomanią", do powstania której znacząco przyczynił się Napoleon III każąc zrobić sobie zdjęcie w roku 1859. Do tych początków fotografii nawiązuje, w pewny sensie, wystawa "Wrocławianie rozebrani do ostatniej nitki…DNA”. Z jednej strony autorzy wykorzystują najnowsze osiągnięcia i techniki współczesnej nauki, z drugiej zaś przedstawiają „portrety” znanych wrocławian. Portrety, które odwzorowują nie zewnętrzne cechy i wygląd danej osoby, ale jej „strukturę wewnętrzną”, ostateczne nitki, z których spleciony jest człowiek. I tak jak klasyczne portrety, każde ze zdjęć jest wyjątkowe i całkowicie indywidualne. Pomysł stworzenia wystawy ciekłych kryształów DNA znanych wrocławian narodził się rok temu podczas jednego ze spotkań Biotteam - działu biotechnologicznego firmy CODE TEAM. Marta Zalewska oraz Robert Prus przedstawili jak niektóre firmy w ciekawy sposób komercjalizują osiągnięcia biologii molekularnej - wykorzystują one elektroforezę DNA do wykonania unikalnych obrazów DNA każdego klienta. Wywiązała się dyskusja na temat innych technik biologii molekularnej, które można by wykorzystać do stworzenia spersonalizowanych obrazów DNA. Propozycja Patrycji Wizińskiej , aby stworzyć bardziej abstrakcyjne obrazy w postaci ciekłych kryształów okazała się idealnym powiązaniem nauki ze współczesną sztuką. Możliwość tworzenia się niezwykłych ciekłych kryształów DNA Patrycja znała dzięki współpracy z Joanną Olesiak-Bańska - ówczesnym Prezesem Koła Naukowego PhoBiA – Photonics and Bionanotechnology Association działającym na Politechnice Wrocławskiej. Projekt ten, początkowo rozwijany przez osoby silnie związane z nauką, dał podwaliny do skonkretyzowania idei łączenia nauk ścisłych i przyrodniczych z różnymi formami sztuki – tak powstało Stowarzyszenie ArtWszywka – wszczepiamy kulturę, którego Prezesem jest Martyna Rzepecka . Dodatkowo, coroczne obchody Ogólnopolskiego Dnia Biotechnologii pod hasłem DNA – Encyklopedia Życia zmobilizowały pomysłodawców do działania i chęci zaprezentowania szerokiej publiczności codzienności prac badawczych z zakresu biologii molekularnej czy nanobiotechnologii. Ponieważ organizatorom zależało na atrakcyjności i przystępności wystawy oraz promocji miasta starali się oni wybrać znanych wrocławian z różnych dziedzin: naukowych, społecznych, sportowych czy artystycznych. Licytacja
Uwieńczeniem naszego projektu jest aukcja charytatywna eksponowanych zdjęć ciekłych kryształów DNA. Pozyskane fundusze przeznaczone zostaną na wsparcie Stowarzyszenia Na Rzecz Dzieci z Rzadkimi Chorobami Genetycznymi i Ich Rodzin „Wspólnie” http://www.wspolnie.org/ oraz Fundacji Na Ratunek Dzieciom z Chorobą Nowotworową http://www.naratunek.org/. Szukaj ciekłych kryształów DNA na allegro!
