02/10/2026
/2
จาก EP ที่ก่อนหน้าได้พาท่านสู่ คู่มือคุณภาพ (Quality Manual) ที่เป็นเอกสารระดับ Tier 1 ที่เป็นตัวหลักในระบบ ISO ใน EP นี้ก็จะพาท่านสู่ ระบบ เอกสารที่เรียกว่า #ระเบียบปฏิบัติงานหรือขั้นตอนการดำเนินงาน ( ) ที่จะกล่าวถึงขั้นตอนหรือกระบวนการในการดำเนินงานของหน่วยงานใดๆ เพื่อให้บุคลากรในองค์กรปฏิบัติงานไปในทิศทางเดียวกันและได้ผลลัพธ์ตามมาตรฐานที่กำหนด โดยสามารถนำหลักการของ เป็นแนวทางในการเขียนกระบวนการทำงานได้อย่างสมบูรณ์ ที่ประกอบไปด้วย
: ในกระบวนการต่างๆมีอะไรบ้างที่จะต้องดำเนินการ
: มีส่วนไหนบ้างที่จะต้องเกี่ยวข้องกับการดำเนินการนั้นๆ
: กระบวนการนั้นๆจะลงมือทำเมื่อไรหรือมีเงื่อนไขเวลาอย่างไร
: กระบวนการนั้นๆ ทำไมจึงต้องลงมือทำ
: กระบวนการนั้นๆ ใครเหมาะสมที่ควรจะเป็นผู้รับผิดชอบ
: กระบวนการนั้นๆ มีขั้นตอนหรือวิธีการทำอย่างไร
โครงสร้างมาตรฐานในการเขียน #ระเบียบปฏิบัติงานหรือขั้นตอนการดำเนินงาน ( ) เพื่อให้มีประสิทธิภภาพสูงสุด ควรประกอบไปด้วยหัวข้อหลัก ดังนี้:
1. วัตถุประสงค์ (Purpose): เหตุผลในการจัดทำเอกสาร
2. ขอบเขต (Scope): ครอบคลุมถึงกระบวนการ แผนก หรือพื้นที่ใดบ้าง
3. คำนิยาม (Definitions): คำศัพท์เฉพาะหรืออักษรย่อที่ใช้ในเอกสาร
4. หน้าที่ความรับผิดชอบ (Responsibilities): บทบาทของแต่ละตำแหน่งในกระบวนการ
5. ขั้นตอนการทำงาน (Procedure / Process Details): รายละเอียดขั้นตอน มักแสดงร่วมกับ แผนผังกระบวนการ (Flowchart)
6. เอกสารอ้างอิง (Reference Documents): WI หรือมาตรฐานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
7. แบบฟอร์มและบันทึก (Forms & Records): แบบฟอร์มที่ใช้บันทึกข้อมูลในกระบวนการ
แม้ใน ISO 9001:2015 จะมีการระบบเอกสารโดยปรับเปลี่ยนมาเป็น เอกสารระบบสารสนเทศ (Documented Information) ที่ต้องจัดเก็บไว้ แต่ Procedure หลักๆ ยังมีความจำเป็นต่อการควบคุมระบบมาตรฐาน อาทิเช่น:
1. การควบคุมสารสนเทศและเอกสาร (Document Control Procedure)
2. การตรวจประเมินภายใน (Internal Audit Procedure)
3. การจัดการสิ่งที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดและการแก้ไข (Non-conformity & Corrective Action Procedure)
4. การคัดเลือกและประเมินผู้ขาย/ผู้จัดจ้างภายนอก (Supplier Evaluation Procedure)
5. การฝึกอบรมและพัฒนาบุคลากร (Training Procedure)
6. อื่นๆ ที่เหมาะสมแก่องค์ในการดำเนินการ ตามที่ผู้บริหารจะเห็นสมควร
ใน EP นี้คาดว่า Tier2 นี้สามรถพาท่านไปสู่เป้าหมายในการเขียน Procedure ได้พอสมควร และจะนำท่านสู่ Tier3 #วิธีการปฏิบัติงาน (Work Instruction: WI) ใน EP ต่อไป