09/07/2025
#มันมีโอกาสขนาดไหนที่จะ ตู๊ม...🔥🔥🔥
#หม้อแปลงไฟฟ้า มีโอกาส "ระเบิด" ได้จริงครับ
แม้จะไม่ใช่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นบ่อยในระบบที่ได้รับการดูแลอย่างดี
แต่หากเกิดขึ้น จะสร้างความเสียหายรุนแรงทั้งต่อระบบไฟฟ้า ทรัพย์สิน และชีวิตมนุษย์ โดยเฉพาะหม้อแปลงแบบอิมเมอร์ส (Oil-immersed) ที่มีน้ำมันเป็นฉนวนและระบายความร้อน ซึ่งสามารถติดไฟได้เมื่อมีความร้อนสูงหรือประกายไฟ
🔥 ซึ่งสาเหตุสำคัญที่อาจทำให้หม้อแปลง "ระเบิด"
แบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก: ด้านไฟฟ้า และด้านทางกล/อื่นๆ
---
✅ ด้านไฟฟ้า:
1. Internal Faults (Short Circuit ภายใน):
- เช่น เฟส-เฟสชอร์ต หรือเฟส-กราวด์ชอร์ต
- ก่อให้เกิด กระแสลัดวงจรสูง เกิดการสะสมความร้อนอย่างรวดเร็วในจุดบกพร่อง
2. Overvoltage / Lightning Surge:
- เช่น ฟ้าผ่าแล้วผ่านเข้ามาทางสายส่ง ไม่มี Arrester ป้องกัน
- ทำให้เกิด Breakdown ของฉนวน
3. Poor Insulation (เสื่อมของฉนวน):
- เกิดจากความชื้น, อายุการใช้งาน, อุณหภูมิสูงต่อเนื่อง ทำให้ฉนวนภายในบกพร่อง จนเกิด Arc หรือไฟลุก
4. Overloading (โหลดเกินเรื้อรัง):
ทำให้หม้อแปลงร้อนจัด น้ำมันร้อนเกินจุดวาบไฟ
---
✅ ด้านทางกลหรือปัจจัยอื่น:
1. Gas Generation & Pressure Build-up:
จาก Arc ภายใน ทำให้ น้ำมันแตกตัว (Oil Decomposition) แล้วปล่อยก๊าซเช่น H₂, CH₄, C₂H₂ ฯลฯ
ถ้าแรงดันก๊าซสูงเกิน Pressure Relief Valve จะเปิดไม่ทัน >>> ระเบิด ตุยได้เลย
2. การ Maintenance:
เช่น ไม่ได้ทำ DGA (Dissolved Gas Analysis), ไม่เช็กระดับน้ำมัน หรือ Bushing แตก , ง่ายๆ คือ ไม่เคยตรวจสอบเลย ใช้มันอย่างเดียว..🙄🙄🙄
3. การติดตั้งไม่ถูกต้อง:
เช่น ไม่มีการต่อ Grounding, ไม่มี Protection relay ป้องกันภาวะผิดปกติ
4. ความผิดพลาดจากมนุษย์ (Human Error):
เช่น ต่อสายผิด, ลัดวงจรตอน Test
---
✅ แนวทางลดความเสี่ยง:
1. ติดตั้ง Protection Relays ที่มีประสิทธิภาพ เช่น Differential Protection, Buchholz Relay
2. บำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance):
ตรวจ DGA ทุกปี ( เอาตามความเหมาะสม )
เช็กค่าฉนวน
3. ติดตั้ง Pressure Relief Device / Explosion Vent
4. ไม่ให้โหลดเกิน, ตรวจสอบ Tap Changer ให้เหมาะกับแรงดัน
5. ต่อสายดินอย่างเหมาะสม และเช็กความต้านทานดิน
6. ตรวจสอบอุณหภูมิและระดับน้ำมันอย่างสม่ำเสมอ
---
📌 สรุปคร่าวๆ..🙄🙄
หม้อแปลงมีโอกาสระเบิดได้ หากมีการลัดวงจรภายใน, ฉนวนเสื่อม, หรือมีแรงดันก๊าซสะสมสูงโดยไม่มีการระบาย และการบำรุงรักษาที่ไม่ดีจะยิ่งเพิ่มความเสี่ยง
#ย้ำ การดูแลให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือโรงงานผู้ผลิต
#หม้อระเบิด
#หมอโอ๋.