12/05/2026
ที่ดินรกร้าง หลังคาบ้าน หลังคาโรงงาน หลังคาห้างฯ นับล้านตารางเมตรทั่วประเทศไทย ตากแดดเปล่าๆทุกวัน
ถ้าเอาแดดที่ตกลงมาฟรีๆนั้นมาทำไฟฟ้า — ในทางทฤษฎีไทยทำได้ถึงราว 300 GW (World Bank คำนวณจากแผนที่แสงแดด Global Solar Atlas โดยใช้ที่ดินไม่ถึง 2% ของประเทศ)
แต่วันนี้... ไทยติดโซลาร์จริงแค่ราว 5 GWp แปลว่าใช้ศักยภาพไปแค่ ~1.6% เหลืออีก ~98% ที่ยังไม่ได้แตะเลย
(และถ้าวัดที่ "ไฟฟ้าที่ผลิตได้จริง" — โซลาร์กับลมรวมกันยังเป็นแค่ ~5.6% ของไฟฟ้าทั้งประเทศในปี 2024)
นี่คือ "เรื่องดี" หรือ "เรื่องน่าผิดหวัง"? เดี๋ยวมาดูกัน
—
5 GW คือเท่าไหร่กันแน่ ?
กำลังผลิตไฟฟ้ารวมทั้งประเทศไทยอยู่ที่ราว 52 GW (เม.ย. 2025) และ Solar ~5 GWp = ราว 1 ใน 10 ของกำลังผลิตติดตั้งทั้งประเทศ
แต่เพราะแดดมีแค่กลางวัน "ไฟที่ผลิตได้จริง" จากโซลาร์จึงน้อยกว่าตัวเลขกำลังผลิตติดตั้ง
เทียบกับพลังงานหมุนเวียนอื่นในไทย : พลังงานชีวภาพรวม (bioenergy = ชีวมวล + ก๊าซชีวภาพ + ขยะ) ~4.7 GW (2023) — เฉพาะโรงไฟฟ้าชีวมวลอย่างเดียวราว ~3.9 GW (2024) พลังน้ำในประเทศ ~3.7 GW (เขื่อน 26 แห่ง) ลม ~1.5 GW
—
เรื่องเซอร์ไพรส์ คือ พลังงานหมุนเวียนที่ผลิตไฟ "มากที่สุด" ในไทยไม่ใช่ Solar
ชีวมวล (biomass) ผลิตไฟฟ้าได้ถึง ~60.7% ของไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนทั้งหมด
เพราะโรงไฟฟ้าชีวมวลเดินเครื่องได้เกือบตลอดเวลา ไม่เหมือนโซลาร์ที่ผลิตแค่กลางวัน
Solar มีกำลังผลิตติดตั้งใกล้เคียงหรือมากกว่าชีวมวลแล้ว — แต่ผลิตไฟ "น้อยกว่า" เพราะ ระบบ Solar ยังต้องการแบตเตอรี่กักเก็บ (BESS)
—
แล้วประเทศไทยอยู่ตรงไหนในแผนที่โลก ?
Global Climatescope (BloombergNEF) ปี 2025 จัดไทยอยู่อันดับ #30 ของกลุ่มตลาดเกิดใหม่ทั่วโลก (140 ตลาด) ในแง่ความน่าดึงดูดด้านการลงทุนพลังงานสะอาด — คะแนนสูงกว่าค่าเฉลี่ยของภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก เม็ดเงินลงทุนพลังงานสะอาดในไทยปี 2024 อยู่ที่ราว $1.18 พันล้าน เพิ่มขึ้นราว 73% จากปีก่อน
ที่น่าสนใจ — ไทยเป็นผู้ผลิตแผงโซลาร์เซลล์รายใหญ่ของโลก: ผลิตราว 1.5% ของกำลังการผลิตแผงทั่วโลก อยู่อันดับ 5 รองจากจีน (~86.5%), อินเดีย, สหรัฐฯ และเวียดนาม — มีผู้ผลิต 14 รายในไทย (2024) กำลังผลิตแผงราว 10 GW/ปี ส่งออกมูลค่าราว $4.3 พันล้าน (ส่วนใหญ่ไปสหรัฐฯ — และเพราะแบบนี้ มาตรการขึ้นภาษีของสหรัฐฯ จึงกระทบโรงงานในไทยจนเกิดการเลิกจ้างบางส่วน)
"ผลิตเก่ง — แต่ติดเองยังน้อย" คือภาพวันนี้
และ EGAT (การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย) ทำโครงการ Floating Solar (แผงลอยน้ำ) ที่เขื่อนสิรินธร อุบลราชธานี ขนาด 45 MW — EGAT ระบุว่าเป็นระบบผสมพลังน้ำกับโซลาร์ (hydro-floating solar hybrid) ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ซึ่งเปิดดำเนินการเชิงพาณิชย์ตั้งแต่ ต.ค. 2021 ลด CO₂ ได้ราว 47,000 ตันต่อปี และ EGAT มีแผนทำอีก 15 โครงการบนเขื่อนทั่วประเทศ
—
แล้วทำไม "5 จาก 300" ถึงเป็นเรื่องดี?
เพราะมันแปลว่า — ยังมีพื้นที่โตอีกมหาศาล ราคายังลงต่อเนื่อง และนโยบายเพิ่งเริ่มเร่งเครื่อง
ร่าง PDP 2024 ตั้งเป้าเพิ่ม solar พื้นดินอีก ~24.4 GW + Floating Solar อีก ~2.7 GW ภายในปี 2037 — เป้ารวม solar พื้นดินราว 39 GW (เกือบ 8 เท่าของวันนี้)
ทุกหลังคาที่ติดวันนี้ = ส่วนหนึ่งของ "1.6% แรก" ก่อนที่คิว ผู้รับเหมา และที่ดินจะแน่นกว่านี้
—
ข้อควรรู้ (ข้อจำกัดที่ต้องเข้าใจ)
1. "ศักยภาพ 300 GW" เป็นค่าทาง "เทคนิค/ทฤษฎี" ที่ World Bank คำนวณจากปริมาณแสงแดด — ไม่ใช่เป้าหมายหรือแผน ในทางปฏิบัติติดได้จริงน้อยกว่านั้นมาก เพราะ ติดข้อจำกัดเรื่องที่ดิน สายส่ง และระบบกริด
2. ตัวเลข solar capacity ของไทยมีความต่างกันตามแหล่ง — ~5 GWp ถ้านับโซลาร์รูฟท็อปทั้งหมด, ~3.2 GW ถ้านับเฉพาะที่เชื่อมต่อสายส่ง
3. ร่าง PDP/AEDP 2024 ยังไม่ประกาศใช้เป็นทางการ (ผ่านรับฟังความเห็นเมื่อ มิ.ย. 2024) — ตัวเลขเป้าหมายอาจปรับเปลี่ยน
4. Solar เพิ่มเร็ว แต่ระบบกริดต้องอัพเกรดและ BESS ต้องตามให้ทัน ไม่งั้นเกิด curtailment — ผลิตไฟได้แต่ระบบรับไม่หมด
สิ่งที่เรารู้แน่ๆ คือ: ไทยอยู่ในช่วง "เริ่มต้น" ของยุค solar — ใช้ศักยภาพไปเพียง ~1.6% และนโยบายเพิ่งเร่งเครื่อง 13 ปีข้างหน้าโตอีกหลายเท่า
—
แดดไทยตกฟรีทุกวัน — วันนี้เราเก็บไปแค่ ~1.6% อีก ~98% ยังรออยู่
และนั่นคือ "โอกาส" ไม่ใช่ "ความล้มเหลว" ☀️
อ้างอิง:
World Bank Global Solar Atlas / ESMAP (2020) — ศักยภาพเชิงเทคนิค solar ไทย ~300 GW, IRENA — Thailand Statistical Profile (กำลังผลิตติดตั้งรายพลังงาน, การจ้างงาน), EPPO กระทรวงพลังงาน (2024) — สถิติพลังงานไฟฟ้า, IEA (2024) "Southeast Asia Energy Outlook 2024", Mordor Intelligence (2025) — Thailand Solar Energy Market, Global Climatescope — อันดับการลงทุนพลังงานสะอาด, EGAT — โครงการ Floating Solar เขื่อนสิรินธร, ร่าง PDP 2024 / AEDP 2024 (กระทรวงพลังงาน — ฉบับร่าง ยังไม่ประกาศใช้)
#วิทย์ใกล้ตัว #พลังงานสะอาด #พลังงานหมุนเวียน #พลังงานทดแทน