1900’lü yılların başında Bosna’dan Türkiye’ye göç eden kurucumuz Adem TARTAN, 1935 yılında Markasının tescil tarihinden yıllar öncesinde, İzmir’in Tarihi Kızlarağası İş Hanı’nda kendi elleriyle bir mengene ve birkaç çeşit eğe ile 500 kg kapasiteye kadar olan baskülleri, 1926 yılından itibaren imal etmeye başladığı yakın çevresi, bazı sektör firmaları, medya yayınlarından ve sair belgelerden bilinm
ektedir.
1923 yılında Cumhuriyetimizin kurulmasına müteakip tesis edilen kamu kuruluşlarının hemen hemen tamamı, TARTAN marka kantarlarla ALIM/SATIM adına ticari hayatlarına başlamışlardır. Bu KAMU KURULUŞLARINA yurt çapında kısa bir örnek vermek gerekirse şöyledir:
- SÜMERBANK BASMA FAB. TESİSLERİ,
- KARABÜK VE İSKENDERUN DEMİR ÇELİK İŞLETMELERİ,
- DEMİR TEVZİ DEPOLARI,
- TÜRKİYE ELK. KURUMU TERMİK SANTRALLERİ,
- T.K.İ. KÖMÜR İŞLETMELERİ,
- KÖMÜR TEVZİ DEPOLARI
- TC. DENİZCİLİK İŞLETMELERİ LİMAN TESİSLERİ,
- KARAYOLLARI ŞANTİYELERİ,
- ANTBİRLİK,
- TEKEL TUZ, TEKEL ŞARAP VE TEKEL RAKI FABRİKALARI
- ÇAYKUR
- ET BALIK KURUMLARI
- ÇİMENTO FABRİKALARI,
- TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ,
- FİSKO BİRLİK, KARADENİZ BİRLİK, MARMAMARA BİRLİK
- TRAKYA YAĞLI TOHUMLAR,
- TARİŞ PAMUK, İNCİR, ÜZÜM İŞLETMESİ DEPOLARI,
- ETİBANK MADEN OCAKLARI TESİSLERİ,
- ORMAN BAKANLIĞI,
- T.P.A.O.
- ALKİM, PETKİM, ALİAĞA GEMİ SÖKÜM,
- GÜMRÜK KAPILARI,
- TÜRK HAVA YOLLARI,
- TÜRK TRAKTÖR,
- TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİ, BARUTSAN
Ayrıca yüzlerce Belediye, Muhtarlıklar, Kalkınma Kooperatifleri vb. onlarca kuruluşlarının neredeyse tüm iştiraklerinin tamamı, 1984’lü yıllara kadar TARTAN KANTARLARI ile on yıllarca ticari anlamda hayat bulmuş ve TÜRKİYE ekonomisine ticari anlamda can vermiştir. Yine Cumhuriyetimizin yatırıma yönelik hamle yaptığı tarihlerinden günümüze değin, binlerce özel teşebbüse kurduğumuz kantarları burada tek tek saymak mümkün değildir.
Ülkemizin bu güzide kuruluşları ile RAKİPSİZ LİDER KONUMDA çalışmak ise firmalarımızın emeği ile yazılmış, tarif edilemez tarihsel HAKLI GURURUDUR. Bu anlamda tekrar tarihimize dönmek gerekirse;
1930’lu yıllara girerken, kurucumuz Adem TARTAN (Soyadı kanunundan önce anılan unvanı Adem Murat), Tarihi KIZLARAĞASI İş Hanı’nın küçük bir atölyesinde tamamen el yapımı küpeli sistemle çalışabilen çakma bıçaklı baskül imalatına başlamıştır.
1934 Yılında soyadı kanunu ile birlikte Murat soyadımız işimizle özleştirilerek TARTAN olarak kayıtlara geçmiştir.
1935 Yılına gelindiğinde (Adem TARTAN) A.T. markamız dolayısıyla TARTAN adı tescillenmiştir.
1944 Yılında ilk olarak İzmir fuarında markalarımızı taşıyan el yapımı basküller dünyaya tanıtılmaya başlamıştır. Ürünlerimize olan yoğun ilgi dönemin fuar dergisine mazhar olmuştur.
1950 Yıllarının başında genellikle at arabaları için 2.80mx7m 20t ila 30t kapasiteli Kalaslı tip, küpeli manivela sistemi ile çalışan, tamamı Adem Usta’nın el yapımı ile gerçekleştirilen çakma bıçaklı kart basma sistemli Araç Kantarı imaline seri olarak başlanılmıştır. Bugünkü load cell yerine geçen zamanın ölçüm mekanizmaları olan çelik bıçak ve yatakları sadece Adem TARTAN tarafından tesviyesi yapılmakta ve usta göz kararı ile sertleştirilmek üzere ısıl işleme tabi tutulmakta idi. Günümüzde dahi bu kantarlar kullanılmakta ve 1 kg ağırlığa duyarlıdırlar.
1960 yıllarının hemen başında görünen ihtiyaca binaen zamanın 13m ebatlı T.I.R. çekerli yine küpeli sistem mekanik araç kantarları Kapılar tesislerinde seri olarak yapılmaya başlanmıştır.
1967 yılında Tartan markası adı altında Adana’da sanayi çarşısında kurulan 2. Büyük Tartı imaları tesislerimiz, Akdeniz, Güney doğu ve Doğu illerine hizmet ağını geliştirmek adına faaliyete geçmiş ve bu bölgelerin kalkınmasında yüzlerce taşıt kantarı kurarak firmalarımız büyük rol oynamıştır.
1970 yıllarından itibaren Tartan firmalarının ürettiği kantar ebatları da değişmiş 7m boydan 8m’ebada, tek kefeli 13m boydan 16m ebada, üstelik çift kefeli tartım sistemine dönülmüştür.
1971 yılında dutulan gereksinim neticesinde 2.700 metre kapalı alana sahip Türkiye’nin ilk modern tartı fabrikası Gaziemir tesislerimiz hizmete alınmıştır. Bu tarihten itibaren tartı köprüleri küpeli sistemden bilyeli sisteme, tartı indikatörleri ise elle sürmeli mekanik tartıdan dışarıdan müdahaleye kapalı, otomatik kumandalı, seri no tarihi otm. karta basma tartı sistemine geçilmiştir.
1974 yılında Türkiye’nin ilk 500kg çekerli elektronik kantarı Tartan firması tarafından Schember Elk. Tartı İndikatörü kullanılıp Gaziemir tesislerinde imal edilerek İzmir Enternasyonal fuarında görücüye çıkarılmıştır. Türkiye’nin bu ilk elektronik tartı aleti, üzerinde tartılabilmek için binlerce ziyaretçi tarafından büyük ilgi görmüş, yüzlerce metre halk kuyruğu oluşmuştur.
1980’li yıllara girerken Kırıkkale TPO işletmelerine 7 ad. kantarı TARTAN şirketleri tarafından elektronik sistem olarak kurulmuş damgası yaptırılmıştır. Bu tarihi an günümüzde kullanılacak olan onbinlerce Elektronik Tartı Aletinin resmi olarak damgalatma yönüyle önünü açtığı an olup, tıpkı mekanik sistemli kantarlarda olduğu gibi tarihe geçmiştir. Günümüzde yok denecek kadar az kullanımda olan Mekanik kantar döneminin tarih olacağının tarihi de burada yazılmıştır.
1998 Yılında, sadece ve sadece tartım işlerinde kamu yararını gözeterek Türkiye’ye 1 ton ad. kapasiteli toplamında 20t M1 sınıfı etalon kütleleri getiren ve Türkiye ile tanıştıran ilk işletme yine TARTAN firmaları olmuştur. Aynı yıl içinde en fazla 1t ile yapılan tartı kalibrasyonu yerine bu defa toplamında EN45501 Standardının amir hükümleri gereğince 20t M1 Sınıfı Etalon Kütlelerle İLK ARAÇ KANTARI DAMGASINI yapan da yine …. TARTAN ….. Firması olmuştur.
1998 yılında TSE Kurumundan M1 Sınıfı Etalon Kütleler yanında CE işaretli, 90/384 EEC direktifinde indikatör ve C3 sınıfı OIMLR60 Test Sertifikalı Load Cell’ler kullanarak TÜRKİYE’de İLK … TSEN 45501 Belgesi TARTAN firmaları tarafından kamu yararı gözeterek alınmış olup, bu sayede günümüz tartı sektöründeki standartlarının tamamının eksiksiz uygulanmasının önü açılmıştır.
1998 yılından itibaren tartı konusunda kamu yararına yaptığımız bu türden resmi girişimler bazı çevreler tarafından engellenmeye çalışılacak ve bazı çıkarcı ve şer odaklarının gayretleriyle 2003 yılında firmalarımız çok ağır ve haksız yaptırımlara maruz bırakılacaktır. Ancak daha sonra devreye giren Yargı, Firmalarımıza yapılan zulmü kaleme alacak ve neticede geçmişe dönük tüm uygulamalarımızın haklılığını, yaptırımların ise haksızlığını karara bağlanmış olacaktır.
03.03.2003 Tarihi, Firmalarımız için yeni bir Milad ve dönüm noktasıdır.
2004 yılından itibaren düz beton zemin üzerine inşaat maliyeti olmaksızın kurulan toplamında 8 ad. ve 10 ad. platformdan oluşan modüler sistemli hazır rampalı araç kantarlarını 12 adete varan load cell’ler üzerinde çalıştıran ve seri üretimine geçen bu yeni platform anlayışı, TARTAN firması ile var olmuş ve böylece müşterilerimizi üzen inşaat maliyetleri yanında, bakım zorlukları da büyük ölçüde ortadan kalkmıştır. Ülkemizde bu modellerin yaygınlaşmasında dolayısıyla büyük katkı sağlayan yakın tarihimizde görüleceği üzere yine TARTAN firmaları olmuştur. TARTAN Firması, 1944 yılında olduğu gibi yenilikçi anlayışıyla bu ürününü de Türkiye’nin ilk ve tek Enternasyonal İzmir fuarında aynı yıllarda tanıtmıştır. Tartan firmalarının ilkleri yapmaktaki azmi, kurucusu Adem TARTAN’ ın tartı sektörüne bakış açısındaki ilkelerinden yola çıkarak hasıl olmaktadır. Çünkü Tartan firması neredeyse Cumhuriyetin kuruluşuna dayanan, Türkiye’nin tartı sektöründeki öncü bir kuruluşudur. Günümüz tartı sektöründe uygulanan Standartların 1998 yılında uygulamasına başlayıp, özellikle Araç Kantarı İmalatlarında yaptığı modernizasyonlar ile tarihte olduğu gibi bugün dahil tartı sektörüne örnek olmakta ve üretimini sadece kamu yararı gözeterek geliştirilmektedir.
2004 yılına gelindiğinde Marmara bölgesine yaptığımız aşamalı yatırım hamleleri ve ekonomik katkılar sonrası hedeflerimize bu bölgede daha da yakınlaşmaktayız.
1926 yılında olduğu gibi öncelikle kamunun menfaatini en önde tutma adına, pazar hedeflerine her gün bir adım daha yaklaşan firmamız yurt içinde olduğu gibi yurt dışında da ülkemizi temsil etmeye devam etmektedir. Ürünlerimiz Afrika, Asya ve Avrupa kıtasında toplam 24 ülkeye ihraç edilmektedir. Müşterilerimizin Bilgi ve Değerlendirmelerinize arz olunur. Saygılarımızla. TARTAN FİRMALARI ADINA
Metin TARTAN
