11/04/2026
🇺🇿
Boltni belgilash
Birinchi raqam nimani anglatadi - yuzlab MPAda kuchlanish kuchi (8x100 = 800 MPa); Ikkinchisi (nuqtadan keyin) "kuch chegarasining qaysi qismi oqish kuchiga to'g'ri kelishini ko'rsatadigan koeffitsient" - ya'ni murvat hali ham elastik bo'lgan va yukni olib tashlaganidan keyin to'liq asl shakliga qaytadigan maksimal yuk. Masalan, murvat 8,8 uchun bu koeffitsient: 800 MPa × 0,8 = 640 MPa ("Bolt oqim tezligi" 4,6 va 5,6 - past yoki o'rta quvvatli murvatlar 8,8 - eng mashhur, keng qo'llanilishi 10,9 va 12,9 - avto, havo, Kema qurish, murakkab prom. Uskunalar, maxsus yuklangan birliklar va boshqalar 14,9 - 15-18% dan 12,9 dan kuchliroq. Eng yaxshisi: maxsus qotishmalardan yasalgan murvatlar (Inconel, MP35N, titanium qotishmalari, Martensit po'lati) - Kuch 1700–2000 +. Avia, kosmik, neft va gaz haddan tashqari yuklar / haroratlar ostida. Masalan, "Iso Bolt" (vertolyotning asosiy rotor vtulkasini tuzatadi) - Hosildorlik kuchi ~ 1720-1760, kuch chegarasi ~ 1800-1900 + Qiziquvchan: Isoning murvatini mahkamlash momenti - Taqqoslash uchun 1085 n.m gacha - An'anaviy g'ildirak murvati M12-M14 (avtomobil g'ildiragini uyaga o'rnatish uchun): Kuchli klassi 10.9, tortish momenti 110-140 N.M.
🇷🇺
Маркировка болтов: что означают цифры
Первая цифра - предел прочности на растяжение в сотнях МПа (8х100 = 800 мПа);
Вторая (после точки) - «коэффициент, показывающий, какая доля от предела прочности приходится на предел текучести» - то есть максимальная нагрузка, при которой болт ещё остаётся упругим и после снятия нагрузки полностью возвращается в свою исходную форму. Например, для болта 8.8 этот коэффициент: 800 МПа × 0.8 = 640 МПа («предел текучести» болта)
4.6 и 5.6 - болты с низким или средним уровнем прочности
8.8 - наиболее популярны, широкое применение
10.9 и 12.9 - авто, авиа, судостроение, сложное пром. оборудование, особо нагруженные узлы и т.д.
14.9 - на 15–18% прочнее 12.9 по пределу текучести и прочности на разрыв
Самое-самое: болты из специальных сплавов (Inconel, MP35N, титановые сплавы, мартенситная сталь) - прочность 1700–2000+. Авиа, космос, нефтегаз при экстремальных нагрузках/температурах.
Например, «Jesus bolt» (крепит втулку несущего винта вертолета) - предел текучести ~1720–1760, предел прочности ~1800–1900+. Что любопытно: момент затяжки «Jesus bolt» - до 1085 Н.м
Для сравнения - обычный колесный болт M12-М14 (для крепления колеса авто к ступице): класс прочности 10.9, момент затяжки 110-140 Н.м